แพทย์แผนไทยกับการพัฒนาสังคมร่วมสมัย: นวัตกรรมสุขภาวะสู่ความยั่งยืนของชุมชน
แพทย์แผนไทยกับการพัฒนาสังคมร่วมสมัย: นวัตกรรมสุขภาวะสู่ความยั่งยืนของชุมชน
คำสำคัญ:
แพทย์แผนไทย, สุขภาวะองค์รวม, นวัตกรรมสุขภาพ, พัฒนาสังคมร่วมสมัยบทคัดย่อ
บทความนี้มุ่งศึกษาบทบาทของการแพทย์แผนไทยในฐานะนวัตกรรมสุขภาวะที่มีศักยภาพต่อการพัฒนาสังคมร่วมสมัย โดยเน้นการบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นกับแนวคิดสุขภาพองค์รวม ซึ่งครอบคลุมมิติทางกาย จิตใจ สังคม และจิตวิญญาณ การแพทย์แผนไทยมีรากฐานจากวิถีชีวิต วัฒนธรรม และประสบการณ์ของชุมชน และมีความสอดคล้องกับแนวคิดการส่งเสริมสุขภาพแบบมีส่วนร่วมที่มุ่งสร้างความเข้มแข็งของชุมชนและการพึ่งพาตนเอง ผลการวิเคราะห์พบว่า การประยุกต์ใช้ภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยร่วมกับนวัตกรรมสมัยใหม่สามารถช่วยลดปัญหาโรควิถีชีวิต ลดความเหลื่อมล้ำด้านสุขภาพ และส่งเสริมคุณภาพชีวิตของประชาชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ดังนั้น การแพทย์แผนไทยจึงมิใช่เพียงมรดกทางวัฒนธรรม แต่ยังเป็นกลไกสำคัญในการพัฒนาสุขภาวะและความยั่งยืนของชุมชนในบริบทสังคมร่วมสมัย
คำสำคัญ: การแพทย์แผนไทย, สุขภาวะองค์รวม, นวัตกรรมสุขภาพ
เอกสารอ้างอิง
กรมอนามัย, สำนักที่ปรึกษา. (2569). สุขภาวะของคน สุขภาวะของเมือง และชุมชน. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://advisor.anamai.moph.go.th/main.php?filename=cities02
โกมาตร จึงเสถียรทรัพย์. (2546). แนวคิดไทยเรื่องเจ็บไข้ได้ป่วยในภูมิปัญญาชาวบ้านกับการพัฒนาโรงพยาบาลชุมชน. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, บทคัดย่อ.
โกมาตร จึงเสถียรทรัพย์. (2549). พหุลักษณ์ทางการแพทย์: มุมมองมานุษยวิทยากับความหลากหลายของวัฒนธรรมสุขภาพ. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน).
คาปร้า, ฟริตจ๊อฟ. (2550). จุดเปลี่ยนแห่งศตวรรษ เล่ม 1–3: อิทธิพลของความคิดแบบเดส์การ์ตส์–นิวตัน (พิมพ์ครั้งที่ 6) (ประชา หุตานุวัตร, พระไพศาล วิสาโล, สันติสุข โสภณสิริ และรสนา โตสิตระกูล, ผู้แปล). กรุงเทพมหานคร: คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล.
เค็นเน็ธ จี ซิสค์, แปลโดย ธีรเดช อุทัยวิทยารัตน์. (2551). ลัทธินักพรตและการเยียวยาในอินเดียโบราณ: ระบบการแพทย์ในพุทธอาราม. กรุงเทพมหานคร: กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข.
จรัล เกรันพงษ์ (2525). ประวัติการแพทย์สมัยกรุงรัตนโกสินทร์. กรุงเทพมหานคร : คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล.
เบญจมาศ สุขศรีเพ็ง (2569). PRECEDE PROCEED MODEL. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา:https://www.gotoknow.org/posts/115416
ประทีป ชุมพล, รศ. (2545). ประวัติศาสตร์การแพทย์แผนไทย. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มติชน.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2550). การแพทย์ยุคใหม่ในพุทธทัศน์ (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพมหานคร : บริษัทสหธรรมิก จำกัด.
พระไพศาล วิสาโล. (2536). องค์รวมแห่งสุขภาพ: ทัศนะใหม่เพื่อดุลยภาพแห่งชีวิตและการบําบัด รักษา. กรุงเทพมหานคร : มูลนิธิโกมลคีมทอง.
เพ็ญนภา ทรัพย์เจริญ. (2550). ประวัติ วิวัฒนาการ และการประยุกต์ใช้การแพทย์แผนไทย. กรุงเทพมหานคร : ศูนย์พัฒนาตำราการแพทย์แผนไทย มูลนิธิการแพทย์แผนไทยพัฒนา.
มูลนิธิโกมลคีมทอง. (2520). ธัมมานุสติเจตนารมณ์ยามอาพาธของท่านพุทธทาสภิกขุ. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์มูลนิธิโกมลคีมทอง.
ราชกิจจานุเบกษา. (2561). ประกาศเรื่อง ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2561–2580). เล่ม 135 ตอนที่ 82 ก.
สุรพจน์ วงษ์ใหญ่. (2552). การปรับสมดุลแบบสุขภาพองค์รวม. กรุงเทพมหานคร : คณะการแพทย์แผนตะวันออก มหาวิทยาลัยรังสิต.
AFFEFE Chuadee. (2569). สุขอนามัย. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://hygienegood.blogspot.com/2014/08/blog-post.html
Phya Anuman Rajadhon. (1986). Popular Buddhism in Siam and Other Essays on Thai Studies. Bangkok: Sathirakoses-Nagapradipa Foundation.
John F. Embree. (1950). Thailand: A Loosely Structured Social System. Yale University Southeast Asia Studies.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสาร นวพุทธศาสตร์

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

