Buddhist พุทธสุนทรียศาสตร์: ศาสตร์ความงามแห่งพุทธศิลป์ไทย
คำสำคัญ:
สุนทรียศาสตร์, พุทธศิลป์, ศิลปะไทย, ศาสตร์ความงามบทคัดย่อ
บทความนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่ออธิบายแนวคิด พุทธสุนทรียศาสตร์ เป็นศาสตร์แห่งความงามที่แสดงถึงจิตวิญญาณและปัญญาตามหลักพระพุทธศาสนา ผ่านรูปแบบของศิลปกรรมไทยที่งดงาม ลุ่มลึก และเปี่ยมด้วยความหมายทางธรรม ความงามในพุทธศิลป์ไทย ไม่ได้ดูที่ของรูปทรง สีสัน หรือความประณีตเชิงช่าง หากจะต้องดูในเรื่องของความงามทางจิตวิญญาณด้วย โดยเชื่อมกับศิลปะเข้ากับกระบวนการตระหนักรู้ในธรรมะอันซ่อนเร้นอยู่ภายในผลงานด้วย ปัจจุบันศิลปินไทยจำนวนมากได้ถ่ายทอดหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาไว้ในงานจิตรกรรม ประติมากรรม และสถาปัตยกรรม ทำให้พุทธศิลป์แสดงถึงการทำหน้าที่ในการสร้างความซาบซึ้งทางสายตา ให้ผู้ชมเกิดการใคร่ครวญภายใน และนำไปสู่แรงบันดาลใจในการดำเนินชีวิตตามแนวทางแห่งสติและปัญญา ดังนั้น พุทธศิลป์ไทย จะคิดแค่ว่าเป็นเพียงมรดกทางศิลปวัฒนธรรม หากแต่เป็นเสมือนภาษาทางศิลป์ของธรรมะ ที่แสดงถึงจิตใจคนไทยและความศรัทธาที่มีต่อพระพุทธศาสนาอย่างแนบแน่น การสำรวจแนวคิดพุทธสุนทรียศาสตร์ในบริบทของศิลปกรรมไทย วิเคราะห์คุณค่าทางจิตวิญญาณและสุนทรียะที่แฝงอยู่ภายในผลงาน ทำให้เห็นว่าพุทธศิลป์ไทยมีบทบาทสำคัญในการหล่อหลอมจิตใจผู้คนให้เข้าถึงความสงบ ความงาม และปัญญา ท่ามกลางบริบทของสังคมร่วมสมัย
เอกสารอ้างอิง
กรมศิลปากร. (2544). คู่มือถวายความรู้แด่พระสังฆาธิการในการดูแลรักษามรดกทางศิลปวัฒนธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพมหานคร: บริษัท สำนักพิมพ์สมาพันธ์ จำกัด.
กมล คุปต์. (2538). พุทธศิลป์อินเดีย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ศิลปวัฒนธรรม.
กีรติ บุญเจือ. (2522). ปรัชญาศิลปะ. กรุงเทพฯ: ไทยวัฒนาพานิช.
มหามกุฏราชวิทยาลัย. (2540). ธรรมบทแปล ภาค 2. กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2542). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. กรุงเทพมหานคร: บริษัท อักษรเจริญทัศน์ จำกัด.
ศรีศักร วัลลิโภดม. (2544). อารยธรรมไทย. กรุงเทพฯ: มติชน.
ศักดิ์ชัย สายสิงห์. (2556). พุทธศิลป์. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์เมืองโบราณ.
สมบัติ พลายน้อย. (2549). ศิลปะและวัฒนธรรมเอเชีย. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.
สุเชาวน์ พลอยชุม. (2534). ศิลปะกับสังคมไทย. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
Buddhist Arts of Thailand. (2018). Buddhist arts in Thai history. Nonthaburi: Sukhothai Thammathirat Open University.
BrainArt. (2025). Exploring the marvels of Thai art through the ages. Retrieved from https://brainart.co/exploring-thai-art/
โรงหล่อพระจินต์ตระการ. (2025). ศิลปะพระพุทธรูปในแต่ละสมัยของไทย. สืบค้นจาก https://www.jinttrakan.com/blog/12931
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสาร นวพุทธศาสตร์

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.