การประเมินความต้องการจำเป็นของการจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาความฉลาดรู้ของผู้เรียนในโรงเรียนขนาดเล็ก: กรณีศึกษากลุ่มพัฒนาคุณภาพการศึกษาเขาหลวงหนองงิ้ว สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 2
DOI:
https://doi.org/10.64186/jsp3789คำสำคัญ:
การประเมินความต้องการจำเป็น, ความฉลาดรู้, โรงเรียนขนาดเล็ก, การจัดการศึกษาบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ของการจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาความฉลาดรู้ของผู้เรียนในบริบทโรงเรียนขนาดเล็ก กลุ่มพัฒนาคุณภาพการศึกษาเขาหลวงหนองงิ้ว สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 2 2) เพื่อประเมินและจัดลำดับความต้องการจำเป็นของการจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาความฉลาดรู้ของผู้เรียนในบริบทโรงเรียนขนาดเล็ก กลุ่มพัฒนาคุณภาพการศึกษาเขาหลวงหนองงิ้ว สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 2 และ 3) เพื่อศึกษาแนวทางการจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาความฉลาดรู้ของผู้เรียนในบริบทโรงเรียนขนาดเล็ก กลุ่มพัฒนาคุณภาพการศึกษาเขาหลวงหนองงิ้ว สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 2 จากความคิดเห็นของผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี โดยใช้รูปแบบการวิจัยแบบผสมผสานเชิงอธิบาย ประชากรในการวิจัยเชิงปริมาณ ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอนจากโรงเรียนขนาดเล็ก จำนวน 11 โรงเรียน รวมทั้งสิ้น 78 คน โดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากประชากรทั้งหมด และผู้ให้ข้อมูลสำคัญในการวิจัยเชิงคุณภาพ จำนวน 6 คน ซึ่งได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามมาตรประมาณค่า 5 ระดับ และแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ดัชนีความต้องการจำเป็นแบบปรับปรุง (PNI Modified) และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า สภาพปัจจุบันของการจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาความฉลาดรู้ของผู้เรียนโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ขณะที่สภาพที่พึงประสงค์อยู่ในระดับมากที่สุด โดยด้านระบบสนับสนุนการพัฒนาความฉลาดรู้มีค่าความต้องการจำเป็นสูงสุด รองลงมา ได้แก่ ด้านการใช้ข้อมูลและแหล่งเรียนรู้ และด้านการคิดวิเคราะห์และการแก้ปัญหา สำหรับแนวทางการพัฒนาประกอบด้วยการพัฒนาระบบสนับสนุน การใช้ข้อมูลและแหล่งเรียนรู้ การจัดการเรียนรู้เชิงรุก การเชื่อมโยงการเรียนรู้กับบริบทชีวิตจริง และการส่งเสริมการสื่อสารและการสะท้อนคิด ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่า การพัฒนาความฉลาดรู้ของผู้เรียนในบริบทโรงเรียนขนาดเล็กจำเป็นต้องดำเนินการอย่างเป็นระบบ ทั้งด้านระบบสนับสนุน การใช้ข้อมูลและแหล่งเรียนรู้ การจัดการเรียนรู้เชิงรุก การเชื่อมโยงการเรียนรู้กับบริบทชีวิตจริง และการส่งเสริมการสื่อสารและการสะท้อนคิด เพื่อยกระดับคุณภาพการเรียนรู้ของผู้เรียนให้สอดคล้องกับบริบทของสถานศึกษา
เอกสารอ้างอิง
Altschuld, J. W., & Kumar, D. D. (2010). Needs assessment: An overview (Vol. 1). Sage Publications. https://doi.org/10.4135/9781452256795
Azano, A. P., & Stewart, T. T. (2015). Exploring place and practicing justice: Preparing preservice teachers for success in rural schools. Journal of Research in Rural Education, 30(9), 1–12.
Choeichit, R., Suwan, S., & Tantichuwet, P. (2025). Educational equity: Access and quality. Journal of Social Studies Perspectives, 1(5), 1–10. https://doi.org/10.64186/jsp1837
Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2018). Designing and conducting mixed methods research(3rd ed.). SAGE Publications.
Howley, C., & Howley, A. (2004). School size and the influence of socioeconomic status onstudent achievement: Confronting the threat of size bias in national data sets. Education Policy Analysis Archives, 12(52). https://doi.org/10.14507/epaa.v12n52.2004
Kachai, P., Ugsonkid, S., Chuntra, C., & Tangkawsakul, S. (2023). The study of mathematical literacy of eighth-grade students by using mathematics learning activities focusing on Open Approach. Interdisciplinary Academic and Research Journal, 3(5), 255–270. https://doi.org/10.14456/iarj.2023.252
Khammani, T. (2019). Science of teaching: Knowledge for effective learning process management (23rd ed.). Chulalongkorn University Press.
Khathippatee, Y. (2025). Exploring the role of open class in TLSOA model for professional development and school reform: A case study of Bansoktae School. In Proceedings of the 12th International Conference on School as Learning Community (p. 35). Gakushuin University. https://www.researchgate.net/publication/392110448_ Exploring_the_Role_of_Open_Class_in_TLSOA_Model_for_Professional_Development_ and_School_Reform_A_Case_Study_of_Bansoktae_School
Loei Primary Educational Service Area Office 2. (2025). Annual Action Plan for Fiscal Year 2026.
https://www.loei2.go.th/wp/แผนปฏิบัติการประจำปีงบ-5/
Ministry of Education. (2024, November 13). Educational policies of the Ministry of Education for the fiscal years 2025 - 2026. Royal Thai Government Gazette, Vol. 141, Special Section 309 Ng, pp. 11-13.
Muengkot, N., Matnork, J., & Khathippatee, Y. (2025). A needs assessment and guidelines for developing symbolic thinking skills in kindergarten 2 students. Journal of Social Studies Perspectives, 1(4), 1–15. https://doi.org/10.64186/jsp1500
OECD. (2020). The OECD Learning Compass 2030. Organisation for Economic Co-operation and Development. https://www.oecd.org/en/data/tools/oecd-learning-compass-2030.html
OECD. (2023). PISA 2022 results (Volume I): The state of learning and equity in education. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/53f23881-en
OECD. (2025). OECD Teaching Compass: Reimagining teachers as agents of curriculum change. OECD Education Policy Perspectives, No. 123. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/8297a24a-en
Peangchan, T. (2020). The guideline for developing the quality of small-sized schools in Bueng Kan Province. Community and Social Development Journal, 21(3), 1–23. https://doi.org/10.14456/rcmrj.2020.241361
Phichi, S., Suwan, S., & Tantichuwet, P. (2026). Small primary schools: A future at the crossroads. Journal of Social Studies Perspectives, 2(3), 1–14. https://doi.org/10.64186/jsp3248
Satthaphong, T., Eakwannang, W., & Yoosanthia, T. (2021). Development of reading literacy ability by using inquiry-based instruction for ninth-grade students. Journal of Education Studies, 49(3), EDUCU4903004. https://doi.org/10.14456/educu.2021.43
Schleicher, A. (2018). World class: How to build a 21st-century school system. OECD Publishing.
UNESCO. (2017). Literacy in a digital world. UNESCO Institute for Lifelong Learning.
Wattanasupinyo, N., & Sangpradit, T. (2021). Enhancing scientific literacy of eighth-grade students through the learning model based on project-based learning and socio-scientific issues. Srinakharinwirot Science Journal, 37(2), 29–43.
Witkin, B. R., & Altschuld, J. W. (1995). Planning and conducting needs assessments: A practical guide. Sage Publications.
Wongwanich, S. (2015). Needs assessment research (3rd ed.). Chulalongkorn University Press.
Wongwanich, S. (2019). Needs assessment research (4th ed.). Chulalongkorn University Press.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสังคมศึกษาปริทรรศน์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
