การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้เชิงรุกโดยใช้โครงงานเป็นฐานด้วย P-ACT SCI Model ในรายวิชาวิทยาศาสตร์พื้นฐานอาชีพ
DOI:
https://doi.org/10.64186/jsp3820คำสำคัญ:
การจัดการเรียนรู้เชิงรุก, โครงงานเป็นฐาน, P-ACT SCI Model, วิทยาศาสตร์พื้นฐานอาชีพ, จิตวิทยาศาสตร์บทคัดย่อ
การจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ในระดับอาชีวศึกษาจำเป็นต้องก้าวข้ามการถ่ายทอดเนื้อหาเชิงทฤษฎีไปสู่การออกแบบประสบการณ์การเรียนรู้ที่เชื่อมโยงความรู้ทางวิทยาศาสตร์กับบริบทวิชาชีพจริง ผู้เรียนอาชีวศึกษาควรได้รับการพัฒนาทั้งความรู้ ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ การคิดอย่างเป็นระบบ การลงมือปฏิบัติ และคุณลักษณะเชิงวิทยาศาสตร์ที่จำเป็นต่อการทำงานในโลกอาชีพที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว อย่างไรก็ตาม การจัดการเรียนรู้ในรายวิชาวิทยาศาสตร์พื้นฐานอาชีพยังเผชิญข้อจำกัดในการเชื่อมโยงแนวคิดทางวิทยาศาสตร์กับการปฏิบัติจริงอย่างเป็นระบบ การวิจัยนี้จึงมุ่งพัฒนาและศึกษาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกโดยใช้โครงงานเป็นฐานด้วย P-ACT SCI Model ในรายวิชาวิทยาศาสตร์พื้นฐานอาชีพ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) การพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกโดยใช้โครงงานเป็นฐานด้วย P-ACT SCI Model 2) ศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียนหลังได้รับการจัดการเรียนรู้ และ 3) ศึกษาจิตวิทยาศาสตร์ของผู้เรียนที่มีต่อการจัดการเรียนรู้ด้วยรูปแบบดังกล่าว กลุ่มเป้าหมายคือนักเรียนระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ สาขาวิชาช่างอิเล็กทรอนิกส์ วิทยาลัยเทคนิคพิษณุโลก ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2568 จำนวน 36 คน เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย แผนการจัดการเรียนรู้เชิงรุกโดยใช้โครงงานเป็นฐานด้วย P-ACT SCI Model แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และแบบประเมินจิตวิทยาศาสตร์ของผู้เรียน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าทีแบบกลุ่มเดียวเทียบเกณฑ์ ผลการวิจัยพบว่า รูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่พัฒนาขึ้นมีความเหมาะสมในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.66 ผู้เรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนเฉลี่ย 25.19 คะแนน จากคะแนนเต็ม 30 คะแนน สูงกว่าเกณฑ์ร้อยละ 70 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และมีจิตวิทยาศาสตร์ต่อการจัดการเรียนรู้ด้วย P-ACT SCI Model อยู่ในระดับมากที่สุด ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.69 ผลการวิจัยสะท้อนว่า P-ACT SCI Model มีศักยภาพในการเป็นรูปแบบการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์อาชีวศึกษาที่บูรณาการการเรียนรู้เชิงรุก การเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน และกระบวนการทางวิทยาศาสตร์เข้ากับบริบทวิชาชีพได้อย่างมีความหมาย ทั้งยังช่วยส่งเสริมการเรียนรู้เชิงสมรรถนะและคุณลักษณะทางวิทยาศาสตร์ของผู้เรียนอาชีวศึกษา
เอกสารอ้างอิง
Bandura, A. (1977). Social learning theory. Prentice Hall.
Dewey, J. (1938). Experience and education. Macmillan.
Kantitammakool, A. (2023). The learning management of active learning using project-based
learning in GSC157 (Critical thinking and problem-solving) subject. Sripatum Chonburi
Academic Journal, 20(1), 59–74.
Khaemmani, T. (2017). Instructional science: Knowledge for effective learning process
management (21st ed.). Chulalongkorn University Press.
Kozlow, M. J., & Nay, M. A. (1976). An approach to measuring scientific attitudes. Science
Education, 60(2), 147–172. https://doi.org/10.1002/sce.3730600203
Muangram, P., & Dathong, W. (2023). Learning achievement, scientific mind and satisfaction by
STEAM education model in food and nutrients for Grade 6 students of Kokhintangsueksasin School. Journal of Education Burapha University, 34(1), 19–31.
Office of the Education Council. (2024). Research report on monitoring and evaluating basic
education provision that promotes 21st century learning skills and characteristics in
learners.https://www.onec.go.th/th.php/book/BookView/2103
Panich, V. (2017). Creating learning for the 21st century (4th ed.). Siam Commercial
Foundation.
Rahman, S., Iswatiningsih, D., & Inganah, S. (2025). The effect of project-based learning (PjBL)
on the critical thinking ability of science. Scaffolding: Jurnal Pendidikan Islam dan
Multikulturalisme, 7(3), 986–1000. https://doi.org/10.37680/scaffolding.v7i3.8315
Science Society of Thailand under the Patronage of His Majesty the King. (2018). Science
project conquering the global stage. Nanmeebooks.
Sermsirikarnjana, P. (2025). Developing achievement in research-based teaching (RBL) to
develop life skills of students at the vocational certificate level (Vocational Certificate
in the field of electrical engineering, Phitsanulok Technical College. Journal of Social
Studies Perspectives, 1(2), 1–9. https://doi.org/10.64186/jsp1137
Srisaard, B. (2017). Introduction to research (10th ed.). Suweeriyasan.
Suttirat, C. (2018). 80 innovations in learner-centered learning management (8th ed.). P
Balance Design and Printing.
Swangjang, S. (2023). Developing learning management skills through active learning for
teachers under the Office of the Vocational Education Commission. Journal of Social
Science and Cultural, 7(11), 124–135.
Trijaemjan, N. (2019). The development of science process skill and project ability of
Prathomsuksa 5 students through the uses of project based learning method
[Unpublished master's thesis]. Silpakorn University.
Vocational Education Act B.E. 2551. (2008, March 5). Royal Thai Government Gazette,
(43 ก), 1–24.
Wongkumsin, T., & Singhwee, C. (2020). Project-based learning for development self-directed
learning. Journal of Social Sciences and Humanities, 46(1), 218–253.
Yasri, P., Intasingh, S., & Assapaporn, N. (2020). The development of science process skills and
the scientific mind of Grade 7 students by using POGIL. Community and Social
Development Journal, 21(3), 110–126. https://doi.org/10.14456/rcmrj.2020.241560
Yodmanee, S., Phanpruksa, K., & Thammawattana, M. (2022). The effect of active learning
with project-based learning on learning achievement and problem solving abilities on
design and technology for eighth grade student. Journal of Educational Review
Faculty of Education in MCU, 9(2), 174–185.
Zakiyyah, Z., Fatnah, N., & Amelia, F. (2024). Effects of project-based learning on student
achievement: Understanding of science concepts, intermediate process skills, and
creativity. Jurnal IPA & Pembelajaran IPA, 8(3), 220–236.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสังคมศึกษาปริทรรศน์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
