การไกล่เกลี่ยระงับข้อพิพาทในชุมชนของศูนย์ยุติธรรมชุมชน ตำบลไสไทย อำเภอเมืองกระบี่ จังหวัดกระบี่
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาปัญหากระบวนการไกล่เกลี่ยระงับข้อพิพาทในชุมชนของศูนย์ยุติธรรมชุมชนตำบลไสไทย อำเภอเมืองกระบี่ จังหวัดกระบี่ 2) วิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จของกระบวนการไกล่เกลี่ยระงับข้อพาทในชุมชน และ 3) เสนอแนวทางในการพัฒนาการไกล่เกลี่ยระงับข้อพิพาทในชุมชน การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้วิธีการวิเคราะห์เอกสาร การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา และการสังเกตการณ์แบบมีส่วนร่วม ศึกษาจากเอกสารทางวิชาการ กฎหมาย นโยบาย และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับศูนย์ยุติธรรมชุมชน รวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับกระบวนการระงับข้อพิพาทและผลกระทบที่เกิดขึ้นในตำบลไสไทย
ผลการศึกษาพบว่า 1) การไกล่เกลี่ยระงับข้อพิพาทในชุมชนของศูนย์ยุติธรรมชุมชนตำบลไสไทยมีปัญหาสี่ประเด็นหลัก ได้แก่ ปัญหาด้านโครงสร้างและกลไกการดำเนินงานที่ศูนย์ยุติธรรมชุมชนไม่ได้เป็นภารกิจหลัก ปัญหาด้านศักยภาพผู้ไกล่เกลี่ยที่ขาดความรู้และประสบการณ์ ปัญหาการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมจากการขาดการประชาสัมพันธ์ และปัญหาบริบทของตำบลไสไทยที่มีความหลากหลายทางวัฒนธรรมและความขัดแย้งจากการท่องเที่ยว 2) ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จประกอบด้วยปัจจัยด้านบุคคล ด้านกระบวนการ ด้านสังคมและวัฒนธรรม และด้านกฎหมายและนโยบาย
ผู้วิจัยมีข้อเสนอแนะ การพัฒนาศักยภาพผู้ไกล่เกลี่ยด้วยการฝึกอบรมอย่างเป็นระบบและการสร้างระบบพี่เลี้ยง การพัฒนากระบวนการไกล่เกลี่ย 5 ขั้นตอนที่เหมาะสมกับบริบทท้องถิ่น การพัฒนาช่องทางการเข้าถึงบริการที่หลากหลาย การสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชนผ่านเครือข่ายอาสาสมัครยุติธรรม การบูรณาการหลักศาสนาและจารีตประเพณีท้องถิ่น และการพัฒนาระบบฐานข้อมูลและการจัดการสารสนเทศ ทั้งนี้ ควรมีการแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท พ.ศ. 2562 เพื่อรองรับการบูรณาการความหลากหลายทางวัฒนธรรม การไกล่เกลี่ยออนไลน์ และการติดตามผลอย่างเป็นระบบ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสารเอกสารอ้างอิง
กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ. (2563). แนวทางการดำเนินงานศูนย์ยุติธรรมชุมชนเพื่อส่งเสริมการเข้าถึงความยุติธรรมของประชาชน. กระทรวงยุติธรรม.
กาญจนา สุขเกษม. (2562). ศูนย์ยุติธรรมชุมชน: แนวทางการพัฒนาการให้บริการทางกฎหมายแก่ประชาชนในท้องถิ่น. วารสารนิติศาสตร์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 48(2), 45-67.
กิตติพงษ์ กิตยารักษ์. (2550). การไกล่เกลี่ยระงับข้อพิพาทและความขัดแย้งในชุมชน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
จักรกริญน์ ทอดสูงเนิน และอรนันท์ กลันทปุระ. (2557). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จของการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทในชุมชน กรณีศึกษา ศูนย์ยุติธรรมชุมชนตำบลโคกขาม อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสาคร. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 40(1).
จุฑารัตน์ เอื้ออำนวย. (2568). สรุปคำบรรยายพิเศษ เรื่อง "กระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์". สืบค้นเมื่อ 5 กุมภาพันธ์ 2568, จาก https://www.pokkrongnakhon.com/datacenter/doc_down load/banyai.doc
ณัฏฐณิชา ชวนประเสริฐ. (2558). ปัญหาอุปสรรคของเครือข่ายยุติธรรมชุมชนในการไกล่เกลี่ยระงับข้อพิพาท กรณีศึกษา เจ้าหน้าที่ไกล่เกลี่ยของศูนย์ยุติธรรมชุมชน อำเภอโคกสำโรง จังหวัดลพบุรี. วารสารสหวิทยาการ.
พงศ์ธร ธัญญสิริ. (2564). ความรู้ความเข้าใจของประชาชนต่อบทบาทของศูนย์ยุติธรรมชุมชนในการเสริมสร้างความสมานฉันท์และสันติวัฒนธรรมของสำนักงานยุติธรรมจังหวัดนำร่องกระทรวงยุติธรรม. วารสารด้านการบริหารรัฐกิจและการเมือง, 10(2), 126-146.
พระราชบัญญัติการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท พ.ศ. 2562. (2562, 22 พฤษภาคม). ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 136 ตอนที่ 67 ก.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560.
วชิรวัชร งามละม่อม. (2568). ทฤษฎีความขัดแย้ง (Conflict Theory). สืบค้นเมื่อ 6 กุมภาพันธ์ 2568, จาก https://learningofpublic.blogspot.com/2015/09/conflict-theory.html
สมชาย พงษ์พันธ์. (2563). บทบาทของการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทในชุมชนกับการลดภาระของกระบวนการยุติธรรมกระแสหลักในประเทศไทย. วารสารนิติศาสตร์และกระบวนการยุติธรรม, 7(1).
สรวิศ ลิมปรังษี. (2555). การจัดการความขัดแย้งกับการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท. กรุงเทพฯ: สำนักระงับข้อพิพาทสำนักงานศาลยุติธรรม.
สำนักงานกิจการยุติธรรม. (2561). แผนแม่บทการบริหารงานยุติธรรมแห่งชาติ ฉบับที่ 4 (พ.ศ. 2561-2565). กระทรวงยุติธรรม.
สำนักงานกิจการยุติธรรม. (2564). รายงานการวิจัยการพัฒนาศูนย์ยุติธรรมชุมชนในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: สำนักงานกิจการยุติธรรม.
องค์การบริหารส่วนตำบลไสไทย. (2566). แผนพัฒนาท้องถิ่น (พ.ศ. 2566-2570) ตำบลไสไทย อำเภอเมืองกระบี่ จังหวัดกระบี่. กระบี่: องค์การบริหารส่วนตำบลไสไทย.
องค์การบริหารส่วนตำบลไสไทย. (2568). ข้อมูลพื้นฐาน. สืบค้นเมื่อ 20 กุมภาพันธ์ 2568, จาก https://www.saithai.go.th/content/information/2
อภิรัตน์ เพ็ชรศิริ. (2562). แนวคิดยุติธรรมชุมชน: ทฤษฎีและการปฏิบัติ. วารสารกระบวนการยุติธรรม, 12(2).
อัคคกร ไชยพงษ์, วชิรวิชญ์ อิทธิธนาศุภวิชญ์ และนิรมล ยินดี. (2562, กันยายน-ธันวาคม). มาตรการของศูนย์ยุติธรรมชุมชนในการแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของประชาชนให้ประสบความสำเร็จและการนำมาใช้. วารสารกระบวนการยุติธรรม, 12(3).
