พลิกโฉมการศึกษา: การบริหารโรงเรียนมัธยมศึกษาก้าวสู่ความเป็นเลิศ ในพื้นที่นวัตกรรม
คำสำคัญ:
การบริหารโรงเรียนมัธยมศึกษา, การบริหารสู่ความเป็นเลิศ, พื้นที่นวัตกรรมการศึกษาบทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์และนำเสนอแนวทางการบริหารโรงเรียนมัธยมศึกษาก้าวสู่ความเป็นเลิศในพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา ซึ่งเป็นกลไกปฏิรูปที่มุ่งเน้นการพัฒนาโรงเรียนให้มีศักยภาพในการแข่งขันและปรับตัวเข้ากับการเปลี่ยนแปลงอย่างมีประสิทธิภาพ โดยมีเป้าหมายสูงสุดเพื่อยกระดับสมรรถนะผู้เรียนให้สอดคล้องกับบริบทและความต้องการของประเทศ ผลการศึกษาพบว่า แนวทางการบริหารโรงเรียนสู่ความเป็นเลิศในพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา ประกอบด้วยองค์ประกอบหลัก 5 ประการที่เชื่อมโยงและทำงานร่วมกันอย่างเป็นระบบ ได้แก่
1) ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์และนวัตกรรม 2) หลักสูตรและการจัดการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่นและตอบสนอง 3) การพัฒนาบุคลากรและการสร้างขีดความสามารถ 4) ระบบบริหารจัดการและเครือข่ายความร่วมมือ และ 5) ผลลัพธ์และคุณค่าที่เกิดขึ้น โดยความสำเร็จในการขับเคลื่อนแนวทางดังกล่าวต้องอาศัยปัจจัยส่งเสริมที่สำคัญ 6 ประการ คือ 1) การมีภาวะผู้นำที่เข้มแข็งและเชิงนวัตกรรม 2) การกระจายอำนาจและอิสระในการบริหารจัดการ 3) การพัฒนาหลักสูตรและการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียน 4) การพัฒนาศักยภาพบุคลากรอย่างต่อเนื่อง 5) การสร้างเครือข่ายความร่วมมือและการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วน และ 6) การประเมินผลและการจัดการความรู้ ซึ่งองค์ประกอบและปัจจัยเหล่านี้จะทำงานร่วมกันเพื่อขับเคลื่อนโรงเรียนสู่ความเป็นเลิศและพัฒนาคุณภาพผู้เรียนอย่างยั่งยืน
Downloads
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2562). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม. กรุงเทพฯ: คุรุสภาลาดพร้าว.
กาญจนา พรัดขำ. (2565). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษากับแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครูในสถานศึกษานำร่องพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาจังหวัดชายแดนภาคใต้. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). ยะลา: มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา.
ชิดชัย ทองโบราณ. (2567). การพัฒนากลยุทธ์การบริหารโรงเรียนนำร่องในพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา. วารสารสังคมศาสตร์วิจัย, 15(2), 1-19.
ณปภาพร จันทร์ดวง และมัทนา วังถนอมศักดิ์. (2566). การบริหารสถานศึกษาสู่การเป็นสถานศึกษาแห่งนวัตกรรม. วารสารบริหารการศึกษา มศว, 20(39), 144-150.
ดวงนที พันตามน. (2567). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความคิดสร้างสรรค์ด้านนวัตกรรมการสอนของครูในหลักสูตรสถานศึกษาฐานสมรรถนะโรงเรียนนำร่องพื้นที่นวัตกรรมจังหวัดเชียงใหม่. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ปาณิศา ทองล้วน. (2567). แนวทางการสร้างความร่วมมือในการจัดการเรียนรู้เพื่อยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษาของสถานศึกษานำร่องขนาดเล็ก พื้นที่นวัตกรรมการศึกษาจังหวัดเชียงใหม่. (การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต). เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
พระราชบัญญัติพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา พ.ศ. 2562. (เมษายน 30, 2562). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 136 ตอนที่ 56 ก, หน้า 102-120.
ภารดี อนันต์นาวี. (2568). การบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศในสังคมวิถีใหม่. วารสารส่งเสริมและพัฒนาวิชาการสมัยใหม่, 3(3), 715-735.
ภูริวัฒน์ เขนย. (2567). แนวทางการบริหารหลักสูตรฐานสมรรถนะของสถานศึกษานำร่องระดับมัธยมศึกษา พื้นที่นวัตกรรมการศึกษาจังหวัดเชียงใหม่. (การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต). เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย. (2566). รายงานผลการประเมินผลการดำเนินงานและการบริหารจัดการพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา. กรุงเทพฯ: สถาบันวิจัยเพื่อการประเมินและออกแบบนโยบายและคณะกรรมการการศึกษาปฐมวัย, มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. (เมษายน 6, 2560). ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 134 ตอนที่ 40 ก, หน้า 1 – 94.
ลัดดาวัลย์ เพชรรัตน์. (2566). การประเมินผลนโยบายพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา กรณีศึกษาพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาจังหวัดสตูล. (สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
วาทินี พูลทรัพย์. (2563). องค์ประกอบการบริหารโรงเรียนในพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา. (วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
วิเรืองรัตน์ แก้วกอง. (2567). การบริหารสถานศึกษาในพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากาญจนบุรี. วารสารสิรินธรปริทรรศน์, 25(2), 1637-1649.
ศิริพงศ์ นุ่นคง, รุ่งชัชดาพร เวหะชาติ และศิลป์ชัย สุวรรณมณีศิริพงศ์. (2566). การวิเคราะห์องค์ประกอบการบริหารสถานศึกษานำร่องในพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา จังหวัดสตูล. วารสารบริหารการศึกษา มศว, 21(41), 34-59.
สุภาพร ใสนวล. (2567). แนวทางการบริหารงานบุคคลในพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาจังหวัดเชียงใหม่. (การค้นคว้าอิสระศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ. (2562). ยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20ปี (พ.ศ. 2561 - 2580). สืบค้น 25 กรกฎาคม 2568, จาก https://www.nesdc.go.th/
download/document/SAC/NS_PlanOct2018.pdf
สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดกาญจนบุรี. (2566). ยุทธศาสตร์พื้นที่นวัตกรรมการศึกษาจังหวัดกาญจนบุรี พ.ศ.2566 - 2570 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ.2566). กาญจนบุรี: สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดกาญจนบุรี.
สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดเชียงใหม่. (2566). รายงานผลการขับเคลื่อนพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาจังหวัดเชียงใหม่ ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565. เชียงใหม่: สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดเชียงใหม่.
Finnsson, T.R. & Gudnason, S. (2017). The Search for High Performance in Organizations: A study of the CHPS framework. (Department of Business Administration). Lund University. Retrieved July 25, 2025, from https://lup.lub.lu.se/student-papers/search/publication/8917007
Good, C.V. (Ed.). (1973). Dictionary of Education. New York: McGraw Hill.
Osman, M.E. (2020). Global Impact of COVID-19 on Education Systems : The Emergency Remote Teaching at Sultan Qaboos University. Journal of Education for Teaching, 46(4), 463-471.
ÖZDEMİR, S., ÇOBAN, Ö. & BOZKURT, R. (2020). Examination of the relationship between school principals’ 21st century skills and their strategic leadership according to teachers’ opinions. Journal Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 10(2), 399-426.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการศึกษา
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
