ลักษณะภาษาแสดงวัฒนธรรมจีนของนวนิยายแปลแนวเทพเซียน เรื่อง “จันทราอัสดง”
คำสำคัญ:
จันทราอัสดง, ภาษาแสดงวัฒนธรรมจีน, นวนิยายแปลจีน, นวนิยายแนวเทพเซียน, วัฒนธรรมจีนบทคัดย่อ
บทความวิจัยเรื่อง ลักษณะภาษาแสดงวัฒนธรรมจีนของนวนิยายแปลแนวเทพเซียนเรื่อง “จันทราอัสดง” เป็นส่วนหนึ่งของวิทยานิพนธ์ หลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต ภาควิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะภาษาแสดงวัฒนธรรมจีนที่ปรากฏในนวนิยายแปลแนวเทพเซียนเรื่องจันทราอัสดง การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหาจากกลุ่มตัวอย่างคือนวนิยายแปลชุด “จันทราอัสดง” ฉบับภาษาไทย ผลงานประพันธ์ของเถิงหลัวเหวยจือ และแปลโดย เม่นน้อย จำนวน ๔ เล่ม ตีพิมพ์ในปี พ.ศ. ๒๕๖๖ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยแบบบันทึกข้อมูลตามกรอบแนวคิดด้านภาษาและวัฒนธรรมของจำนงค์ ทองประเสริฐ (2547) และ คณาจารย์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (2551) โดยเก็บรวบรวมและเรียบเรียงข้อมูลดำเนินการด้วยการอ่านเชิงลึกเพื่อคัดเลือกคำศัพท์ วลี และประโยคที่แสดงถึงมิติทางวัฒนธรรม จากนั้นจึงนำมาวิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการจัดกลุ่มและการพรรณนาวิเคราะห์ตามระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ
ผลการวิจัยพบว่า ลักษณะภาษาแสดงวัฒนธรรมจีนในนวนิยายเรื่องนี้สามารถจำแนกออกเป็น ๔ ลักษณะ ได้แก่ ๑) ภาษาแสดงวัฒนธรรมจีนด้านคติธรรม พบว่ามีลักษณะภาษาที่แสดงวัฒนธรรมด้านความเชื่อ ปรัชญา และศาสนา ๒) ภาษาแสดงวัฒนธรรมจีนด้านเนติธรรม พบว่ามีลักษณะภาษาที่แสดงวัฒนธรรมด้านการปกครอง และขนบธรรมเนียมประเพณี ๓) ภาษาแสดงวัฒนธรรมจีนด้านสหธรรม พบว่ามีลักษณะภาษาที่แสดงวัฒนธรรมด้านคำเรียกสถานภาพบุคคล บทกวี และการละเล่นพื้นบ้าน และ ๔) ภาษาแสดงวัฒนธรรมจีนด้านวัตถุธรรม พบว่ามีลักษณะภาษาที่แสดงวัฒนธรรมด้านเครื่องใช้ เครื่องประดับ เครื่องดนตรี อาหารและเสื้อผ้า จากการวิเคราะห์และสังเคราะห์ข้อมูลสรุปได้ว่า ลักษณะภาษาด้านคติธรรมมีความโดดเด่นที่สุด เนื่องจากนวนิยายแนวเทพเซียนเป็นผลิตผลทางปัญญาที่ใช้ภาษาเป็นเครื่องมือหลักในการหลอมรวมระบบความเชื่อและปรัชญาจีนเข้ากับวิถีชีวิตของตัวละคร เพื่อสร้างความสมจริงเชิงวัฒนธรรมในโลกแห่งจินตนาการ
เอกสารอ้างอิง
เกตมาตุ ดวงมณี. (2552). ภาษาจีนกับวัฒนธรรมความเชื่อ “เทพเจ้า” และ “ภูตผี”. วารสารนวัตกรรมสังคมและการเรียนรู้ตลอดชีวิต. 2(2), 34-40.
คณาจารย์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2551). วัฒนธรรมไทย. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
จำนงค์ ทองประเสริฐ. (2547). วัฒนธรรมไทย – ภาษาไทย. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ธัญญารัตน์ มะลาศรี และกนกพร นุ่มทอง. (2566). ภาพสะท้อนความเชื่อของชาวจีนที่ปรากฏอยู่ในความหมายคำกลอนคู่บริเวณป้ายจารึกของหลุมฝังศพสุสานวัดพนัญเชิงจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารอารยธรรมศึกษา โขงสาละวิน. 14(2), 234-268.
นัดดา เเสงกิติโกมล. (2558). การศึกษาเปรียบเทียบมุกตลกในนวนิยายจีน ฮว๋านจูเก๋อเก๋อ กับฉบับแปลภาษาไทย (อักษรศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาจีน). กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ปณชัยรัศมิ์ องค์อมรรัตน์. (2557). สามบุตรีแห่งจีน: การวิพากษ์สังคมและวัฒนธรรมจีนใน ไวลด์ สวอนส์ ของ จุง ชาง. (อักษรศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาวรรณคดีเปรียบเทียบ). กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เถิงหลัวเหวยจือ. (2566). จันทราอัสดง. เล่มที่ 1. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แจ่มใส.
_______. (2566). จันทราอัสดง. เล่มที่ 2. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แจ่มใส.
_______. (2566). จันทราอัสดง. เล่มที่ 3. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แจ่มใส.
_______. (2566). จันทราอัสดง. เล่มที่ 4. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แจ่มใส.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๕๔. (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพมหานคร: ราชบัณฑิตยสถาน.
ฟื้น ดอกบัว. (2563). ปวงปรัชญาจีน. (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพฯ: สยามปริทัศน์.
วีระชาติ ดวงมาลาและคณะ. (2567). ภาพสะท้อนสังคมจีนที่ปรากฏในประชุมนิทาน "โชวเสินจี้”. วารสารมนุษยสังคมสาร. 22(1), 100-119.
สกล นิลวรรณ. (2523). ปรัชญาจีน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์โอเดียนสโตร์.
สรใน รอดนิตย์. (2567). ภาพสะท้อนวัฒนธรรรมจีนจากรวมเรื่องสั้น "ด้วยรักและผุพัง” ของนริศพงศ์ รักวัฒนานนท์. วารสารวิวิธวรรณสาร. 8(1), 81-98.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2549). เอกสารประกอบการสัมมนาเรื่อง “ทุนวัฒนธรรมและภูมิปัญญากับการสร้างสรรค์คุณค่าเพิ่มและมูลค่าทางเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ”, โรงแรมรามาการ์เด้น. กรุงเทพฯ.
อังศุธร จ้าวกวีพงศ์. (2557). การศึกษาเปรียบเทียบคำวิเศษณ์เสริมน้ำเสียงในนวนิยายจีน ปู้ปู้จิงซินกับฉบับแปลภาษาไทย (อักษรศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาจีน). กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Xiao Qin Wu. (2561). การศึกษาวิเคราะห์ภาพพจน์และกลวิธีการแปลของวรรณกรรมเรื่อง ความฝันในหอแดง ฉบับแปลของวิวัฒน์ ประชาเรืองวิทย์ (ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทย).กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
