การออกกลางคันของนักศึกษาวิทยาลัยชุมชนภายใต้บริบทความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา : การสังเคราะห์องค์ความรู้เพื่อพัฒนาข้อเสนอเชิงนโยบาย
DOI:
https://doi.org/10.64186/jsp3625%20%20คำสำคัญ:
ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา, การออกกลางคัน, นักศึกษาวิทยาลัยชุมชนบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) สังเคราะห์องค์ความรู้เกี่ยวกับความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาที่ส่งผลต่อการออกกลางคันของนักศึกษาวิทยาลัยชุมชน 2) วิเคราะห์ปัจจัยด้านเศรษฐกิจ สังคม โอกาสทาง
การศึกษา และระบบสนับสนุนที่สัมพันธ์กับการออกกลางคันของนักศึกษาวิทยาลัยชุมชน และ 3) พัฒนาข้อเสนอเชิงนโยบายในการลดการออกกลางคันและส่งเสริมการคงอยู่ในระบบการศึกษาของนักศึกษาวิทยาลัยชุมชน การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้วิธีวิจัยเชิงเอกสาร (Documentary Research) ภายใต้กรอบแนวคิดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาและแนวคิดการคงอยู่ในระบบการศึกษาของ Tinto แหล่งข้อมูลประกอบด้วยเอกสาร งานวิจัย บทความวิชาการ รายงานเชิงนโยบาย และรายงานของหน่วยงานทางการศึกษาทั้งในประเทศและต่างประเทศ ที่สืบค้นจากฐานข้อมูลวิชาการและแหล่งข้อมูลออนไลน์ที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ Scopus, ERIC, Google Scholar, TCI และฐานข้อมูลของหน่วยงานทางการศึกษา ระหว่างปี พ.ศ. 2564–2569 ซึ่งผ่านเกณฑ์การคัดเลือก จำนวน 33 ฉบับ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบวิเคราะห์เอกสาร วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหาและการสังเคราะห์เชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า (1) ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาที่ส่งผลต่อการออกกลางคันของนักศึกษาวิทยาลัยชุมชนสามารถจำแนกได้ 4 มิติ ได้แก่ ด้านเศรษฐกิจ ด้านสังคมและครอบครัว ด้านโอกาสทางการศึกษา และด้านระบบสนับสนุนของสถาบันการศึกษา (2) ปัจจัยด้านเศรษฐกิจเป็นปัจจัยสำคัญที่สัมพันธ์กับการออกกลางคันมากที่สุด โดยเฉพาะรายได้ครัวเรือนไม่เพียงพอ ภาระค่าใช้จ่ายทางการศึกษา และการทำงานระหว่างเรียน ขณะที่ปัจจัยด้านสังคม โอกาสทางการศึกษา และระบบสนับสนุนของสถาบันการศึกษามีความเชื่อมโยงกับการคงอยู่ในระบบการศึกษาของผู้เรียน และ (3) ข้อเสนอเชิงนโยบายที่สำคัญ ได้แก่ การสนับสนุนด้านเศรษฐกิจแก่ผู้เรียนกลุ่มเปราะบาง การพัฒนาระบบติดตามนักศึกษากลุ่มเสี่ยง การจัดการเรียนรู้แบบยืดหยุ่น การพัฒนาระบบดูแลช่วยเหลือนักศึกษาแบบองค์รวม และการลดความเหลื่อมล้ำเชิงพื้นที่ องค์ความรู้จาก การวิจัยสามารถนำไปใช้เป็นฐานข้อมูลในการพัฒนานโยบาย มาตรการช่วยเหลือนักศึกษา และการวางแผนลดการออกกลางคันของนักศึกษาวิทยาลัยชุมชนได้อย่างเหมาะสมและสอดคล้องกับบริบทของผู้เรียน
เอกสารอ้างอิง
Alrouh, H., Emery, T., and Schreijer, A. (2025). Persistent gaps, partial gains: A population-level study of COVID-19 learning inequalities in the Netherlands. arXiv. https://arxiv.org/abs/2509.22136
Barragán, S. P., and Guzman Rincon, A. (2025). Digital divide as an explanatory variable for dropout in higher education. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 22(60), 1–26. https://doi.org/10.1186/s41239-025-00550-0
Boonyim, K., Srisamut, W., and Yoopuang, B. (2023). Monitoring the problems of student dropout at Tak Community College, academic year 2022. Tak Community College.
Cassidy, C. (2025). First-in-family uni students should be recognised as disadvantaged or risk being left behind, report says. The Guardian. https://www.theguardian.com/australia-news/2025/nov/11/first-in-family-uni-students-should-be-recognised-as-disadvantaged-or-risk-being-left-behind-author-of-new-report-says
Chang, Y.-H., Chen, F.-C., and Lee, C.-I. (2025). Developing an Early Warning System with Personalized Interventions to Enhance Academic Outcomes for At-Risk Students in Taiwanese Higher Education. Education Sciences, 15(10), 1321. https://doi.org/10.3390/educsci15101321
Denzin, N. K. (1978). The research act: A theoretical orientation to sociological methods. Praeger.
Global Education Monitoring Report Team. (2024). Global education monitoring report 2024/5: Leadership in education—Lead for learning. UNESCO. https://doi.org/10.54676/EFLH5184
Helland, H., Strømme, T. B., and Thomsen, J. P. (2025). Social inequality in dropout rates in higher education: Denmark and Norway. Studies in Higher Education, 50(12), 2796–2811. https://doi.org/10.1080/03075079.2024.2431588
Ibsen, K., and Rosholm, M. (2024). What works? Interventions aimed at reducing student dropout in higher education (IZA Discussion Paper No. 16853). Institute of Labor Economics (IZA). https://www.econstor.eu/bitstream/10419/295876/1/dp16853.pdf
Institute of Community Colleges. (n.d.). Appendix tables 1–3 on newly enrolled students, graduates, and causes of student dropout in associate degree programs during 2002–2015 (Report No. ICC-15-2025). Community College Institute.
J-PAL. (2020). Reducing community college dropout through comprehensive support. J-PAL Policy Insights. https://www.povertyactionlab.org/policy-insight/reducing-community-college-dropout-through-comprehensive-supports-0
Kocsis, Á., and Molnár, G. (2025). Factors influencing academic performance and dropout rates in higher education. Oxford Review of Education, 51(3), 414–432. https://doi.org/10.1080/03054985.2024.2316616
Loor Vinces, L. W. (2025). Factors associated with university student dropout: A systematic review. Salud, Ciencia y Tecnología, 5, Article 1266. https://sct.ageditor.ar/index.php/sct/article/view/1266
Nigri, A., Bilancia, M., Cafarelli, B., and Magro, S. (2025). Modelling Higher Education Dropouts Using Sparse and Interpretable Post-Clustering Logistic Regression. arXiv. https://arxiv.org/abs/2505.07582
Nurmalitasari, N., Awang Long, Z., and Mohd Noor, F. (2023). Factors influencing dropout students in higher education. Education Research International, 2023, 1–13. https://doi.org/10.1155/2023/7704142
OECD. (2023). Education at a Glance 2023: OECD indicators. OECD Publishing. https://www.oecd.org/en/publications/education-at-a-glance-2023_e13bef63-en.html
OECD. (2025). Higher education in Portugal: Policies for access and success. OECD Publishing. https://www.oecd.org/en/publications/higher-education-in-portugal_49b1c7dc-en/full-report/current-inequities-in-higher-education-participation-in-portugal_019a77ef.html
Office of the Permanent Secretary, Ministry of Education. (2025). Report on field monitoring, operational follow-up, and knowledge exchange under the provincial committee support project for developing mechanisms to drive solutions for out-of-school children and youth toward zero out-of-school cases in 2025. Ministry of Education.
Ongate, J., Tuntisantisom, K., Veerapan, P., Butploy, N., Khiewwan, K., and Klinart, K. (2025). Predicting Factors Affecting Student Dropout Using Data Mining Techniques: A Case Study of Kamphaeng Phet Rajabhat University. Journal of Industrial Technology Faculty, Thepsatri Rajabhat University, 20(1), 29–37. https://itechjournal.tru.ac.th/ojs/index.php/tru-i-tech/article/view/239/175
Phyo, L. W., and Ilie, S. (2025). Toward 2030: Inequities in higher education access in Southeast Asia. Social Sciences, 14(10), 592. https://doi.org/10.3390/socsci14100592
Poosanga, P., and Srungboonmee, T. (2025). Work, family, and dropping out among adolescents in Thailand. In The Asian Conference on Education and International Development 2025 official conference proceedings (pp. 911–931). https://papers.iafor.org/wp-content/uploads/papers/aceid2025/ACEID2025_92199.pdf
Punsuwan, A., and Phetkaew, T. (2021). Extracting factors of student’s drop-out using association rule mining. Princess of Naradhiwas University Journal of Humanities and Social Sciences, 8(1), 112–136. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/pnuhuso/article/download/244782/169369
Quincho Apumayta, R., Carrillo Cayllahua, J., Ccencho Pari, A., Inga Choque, V., Cárdenas Valverde, J. C., and Huamán Ataypoma, D. (2024). University dropout: A systematic review of the main determinant factors (2020–2024). F1000Research, 13, 942. https://doi.org/10.12688/f1000research.154263.2
Rabelo, A. M., and Zárate, L. E. (2025). A model for predicting dropout of higher education students. Data Science and Management, 8(1), 72–85. https://doi.org/10.1016/j.dsm.2024.11.001
Ragni, A., Masci, C., and Paganoni, A. M. (2024). Analysis of higher education dropouts dynamics through multilevel functional decomposition of recurrent events in counting processes. arXiv. https://arxiv.org/abs/2411.13370
Scott, T., and Asavisanu, P. (2023). Synthesis and model development of Thai undergraduate dropout risk factors. Higher Education Studies, 13(4), 94–111. https://doi.org/10.5539/hes.v13n4p94
Sihare, S. (2024). Student dropout analysis in higher education and retention by artificial intelligence and machine learning. SN Computer Science, 5(2), 202. https://doi.org/10.1007/s42979-023-02458-w
Surathanaskul, V., and Mitatang, K. (2025). The developmental role of community colleges in driving integrated action plans to address the issues in Thailand’s southern border provinces. Journal of Academic Multidisciplinary Education, 1(1), 1–13. https://so13.tci-thaijo.org/index.php/jame/article/view/2547
Suwan, W., Bodeerat, C., and Dokchan, P. (2026). Factors affecting the dropout of students at Pibulsongkram Rajabhat University. Panyalikit Journal, 5(2), 14–30. https://so15.tci-thaijo.org/index.php/PYJ/article/view/3117/1894
Teerasantikul, P., and Laeheem, K. (2022). The Causal Model of Students’ Decision to Drop-Out for Undergraduate Students: A Review. Ph.D. in Social Sciences Journal, 12(2), 298–309. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/phdssj/article/download/249171/175664
Tentsho, K., Rhysa, M., and Tongkumchum, P. (2019). Determinants of university dropout: A case of Thailand. Asian Social Science, 15(7), 49. https://doi.org/10.5539/ass.v15n7p49
Tinto, V. (2004). Student retention and graduation: Facing the truth, living with the consequences. The Pell Institute for the Study of Opportunity in Higher Education. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED519709.pdf
Varghese, G., Vora, L., and Bendre, V. (2024). The dropout phenomenon: An overview. International Journal of Indian Psychology, 12(3), 2349–3429. https://doi.org/10.25215/1203.033
Wainipitapong, S., and Chiddaycha, M. (2022). Assessment of dropout rates in the preclinical years and contributing factors: A study on one Thai medical school. BMC Medical Education, 22, 461. https://doi.org/10.1186/s12909-022-03527-z
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสังคมศึกษาปริทรรศน์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
