ดนตรีในฐานะกลไกเสริมสร้างทุนทางสังคมของผู้สูงอายุไทย : ข้อเสนอเชิงนโยบาย
DOI:
https://doi.org/10.64186/jsp3607คำสำคัญ:
ทุนทางสังคม, ดนตรีกับผู้สูงอายุ, สังคมสูงวัยสมบูรณ์, นโยบายสาธารณะ, สุขภาวะของผู้สูงอายุบทคัดย่อ
ประเทศไทยเข้าสู่สถานะสังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์ในปี พ.ศ. 2567 โดยมีประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไปคิดเป็นร้อยละ 20.2 ของประชากรทั้งประเทศ การเปลี่ยนผ่านโครงสร้างประชากรที่รวดเร็วก่อให้เกิดความท้าทายเชิงนโยบายที่กว้างกว่าเรื่องสาธารณสุขและเศรษฐกิจ โดยเฉพาะปัญหาความโดดเดี่ยวทางสังคมและการเสื่อมถอยของทุนทางสังคมในกลุ่มผู้สูงอายุ ซึ่งส่งผลต่อสุขภาวะในระยะยาว แม้ที่ผ่านมาประเทศไทยได้ขับเคลื่อนนโยบายเพื่อรองรับสังคมสูงวัย แต่บทบาทของศิลปะและดนตรียังถูกจัดวางในตำแหน่งของกิจกรรมนันทนาการมากกว่าโครงสร้างพื้นฐานทางสังคม บทความวิชาการเชิงวิเคราะห์และสังเคราะห์เอกสารนี้นำเสนอการวิเคราะห์ห้าส่วนที่เชื่อมโยงกัน ได้แก่ การวางกรอบทุนทางสังคมในมิติของผู้สูงอายุโดยอาศัยทฤษฎีของ Bourdieu, Coleman และ Putnam ร่วมกับหลักฐานเชิงประจักษ์ระดับนานาชาติ การวิเคราะห์บทบาทของกิจกรรมดนตรีในฐานะกลไกการสร้างทุนทางสังคมแบบ bonding และ bridging การสำรวจภูมิทัศน์ของกิจกรรมดนตรีสำหรับผู้สูงอายุในประเทศไทยทั้งระดับชุมชน ระดับสถาบัน และระดับนโยบายชาติ การชี้ช่องว่างเชิงนโยบายที่ทำให้ดนตรียังไม่ได้รับการลงทุนเชิงระบบ และการเสนอกรอบเสาหลักห้าด้านครอบคลุมการพัฒนาบุคลากร นวัตกรรมเครื่องดนตรีและทรัพยากร การบูรณาการกับระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิ กลไกการเงินที่ยั่งยืน และการพัฒนาฐานข้อมูลเพื่อการตัดสินใจเชิงนโยบาย ข้อเสนอในบทความชี้ว่าการลงทุนในกิจกรรมดนตรีสำหรับผู้สูงอายุไม่ใช่งานนันทนาการ หากแต่เป็นการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานทางสังคมที่มีศักยภาพในการลดภาระค่าใช้จ่ายด้านสาธารณสุข เสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชน และยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ กรอบที่นำเสนอสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในระดับท้องถิ่น ระดับภูมิภาค และระดับชาติ โดยเฉพาะในช่วงที่ประเทศไทยกำลังเตรียมเข้าสู่สังคมสูงวัยระดับสุดยอดภายในปี พ.ศ. 2576
เอกสารอ้างอิง
Boonrod, V. (2024a). Design and development of musical instruments from recycled materials for the elderly in Phitsanulok Province in the northern part of Thailand. Asian-European Music Research Journal, 13, 25–40. https://doi.org/10.30819/aemr.13-3
Boonrod, V. (2024b). The needs for musical instruments from recycled materials of the elderly: A case study of Tha Pho Subdistrict, Mueang District, Phitsanulok Province. Journal of Community Development Research (Humanities and Social Sciences), 17(3), 1–11. https://doi.org/10.14456/jcdr-hs.2024.17
Boonrod, V. (2024c). Piano pedagogy for older adults: Development approaches, benefits, and challenges. Mahidol Music Journal, 7(2), 235–251. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/mmj/article/view/274195
Boonrod, V. (2025). Applying design thinking and co-creation in musical instrument design for older adults: Enhancing social participation in the Thai context. Journal of Multidisciplinary Academic Research and Development, 7(2), 167–183. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/JMARD/article/view/271747
Boonrod, V., & Sittiwong, T. (2023). Community-engaged traditional folk music recreational activities for the elderly to promote sustainable well-being. The Journal of Research and Academics, 6(6), 173–194. https://doi.org/10.14456/jra.2023.137
Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. In J. G. Richardson (Ed.), Handbook of theory and research for the sociology of education (pp. 241–258). Greenwood.
Clift, S., & Hancox, G. (2010). The significance of choral singing for sustaining psychological wellbeing: Findings from a survey of choristers in England, Australia, and Germany. Music Performance Research, 3(1), 79–96.
Cohen, G. D., Perlstein, S., Chapline, J., Kelly, J., Firth, K. M., & Simmens, S. (2006). The impact of professionally conducted cultural programs on the physical health, mental health, and social functioning of older adults. The Gerontologist, 46(6), 726–734. https://doi.org/10.1093/geront/46.6.726
Coleman, J. S. (1988). Social capital in the creation of human capital. American Journal of Sociology, 94(Supplement), S95–S120. https://doi.org/10.1086/228943
Creech, A., Hallam, S., Varvarigou, M., & McQueen, H. (2014). Active ageing with music: Supporting wellbeing in the third and fourth ages. IOE Press.
Daykin, N., Mansfield, L., Meads, C., Julier, G., Tomlinson, A., Payne, A., Grigsby Duffy, L., Lane, J., D’Innocenzo, G., Burnett, A., Kay, T., Dolan, P., Testoni, S., & Victor, C. (2018). What works for wellbeing? A systematic review of wellbeing outcomes for music and singing in adults. Perspectives in Public Health, 138(1), 39–46. https://doi.org/10.1177/1757913917740391
Fancourt, D., & Finn, S. (2019). What is the evidence on the role of the arts in improving health and well-being? A scoping review (Health Evidence Network synthesis report 67). World Health Organization Regional Office for Europe. https://iris.who.int/handle/10665/329834
Hallam, S., & Creech, A. (2016). Can active music making promote health and well-being in older citizens? Findings of the Music for Life project. London Journal of Primary Care, 8(2), 21–25. https://doi.org/10.1080/17571472.2016.1152099
Hyyppä, M. T., & Mäki, J. (2003). Social participation and health in a community rich in stock of social capital. Health Education Research, 18(6), 770–779. https://doi.org/10.1093/her/cyf044
National Statistical Office of Thailand. (2024). Survey of the older persons in Thailand 2024. https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2025/20241209145003_27188.pdf
NHS England. (2019). Universal personalised care: Implementing the comprehensive model. https://www.england.nhs.uk/wp-content/uploads/2019/01/universal-personalised-care.pdf
Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American community. Simon & Schuster.
Reinhardt, G. Y., Vidovic, D., & Hammerton, C. (2021). Understanding loneliness: A systematic review of the impact of social prescribing initiatives on loneliness. Perspectives in Public Health, 141(4), 204–213. https://doi.org/10.1177/1757913920967040
Sirven, N., & Debrand, T. (2008). Social participation and healthy ageing: An international comparison using SHARE data. Social Science & Medicine, 67(12), 2017–2026. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2008.09.056
World Health Organization. (2015). World report on ageing and health. https://iris.who.int/handle/10665/186463
World Health Organization. (2023, February 9). Thailand’s leadership and innovations towards healthy ageing.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสังคมศึกษาปริทรรศน์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
