การพัฒนาแบบวัดทักษะการคิดวิเคราะห์ เรื่องประวัติศาสตร์ท้องถิ่น สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 : การวิจัยผสานวิธีเชิงสำรวจตามลำดับ
DOI:
https://doi.org/10.64186/jsp3438%20%20คำสำคัญ:
แบบวัดทักษะ, ทักษะการคิดวิเคราะห์, ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น , การวิจัยผสานวิธีเชิงสำรวจตามลำดับบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาองค์ประกอบของการวัดทักษะการคิดวิเคราะห์ รายวิชาประวัติศาสตร์ เรื่องประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 และ 2) เพื่อพัฒนาและตรวจสอบคุณภาพของแบบวัดทักษะการคิดวิเคราะห์ รายวิชาประวัติศาสตร์ เรื่องประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นด้านความเที่ยงตรง ความยากง่าย อำนาจจำแนก และความเชื่อมั่น การวิจัยนี้เป็นการวิจัยผสานวิธี เชิงสำรวจตามลำดับ ได้ศึกษาแนวคิดทักษะการคิดวิเคราะห์ตามแนวคิดของบลูม และหลักการวัด และประเมินผลการศึกษาเป็นกรอบการวิจัย กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการค้นหาองค์ประกอบคือครูจำนวน 5 คน โดยเลือกแบบเจาะจง กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการหาคุณภาพของแบบวัดคือนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนแห่งหนึ่ง จังหวัดหนองบัวลำภู จำนวน 32 คน ใช้วิธีคัดเลือกซึ่งการได้มาซึ่งกลุ่มตัวอย่างเป็นการสุ่มแบบแบ่งกลุ่มเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยมี 2 ชนิดคือ 1) การสนทนากลุ่ม 2) แบบวัดทักษะ การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณใช้สถิติพื้นฐาน ได้แก่ ค่าความเที่ยงตรง ค่าความยากง่าย ค่าอำนาจจำแนก และค่าความเชื่อมั่น ผลการวิจัยพบว่า 1. องค์ประกอบของการวัดทักษะการคิดวิเคราะห์ทางประวัติศาสตร์จำนวน 6 องค์ประกอบ ได้แก่ การอธิบายขั้นตอนวิธีการทางประวัติศาสตร์ การนำวิธีการทางประวัติศาสตร์มาใช้ในการศึกษาเรื่องราว การวิเคราะห์เรื่องราวเหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์ตามวิธีการทางประวัติศาสตร์ การวิเคราะห์เหตุการณ์สำคัญในแต่ละยุคสมัยโดยใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูลและแหล่งอ้างอิงในข้อมูลทางประวัติศาสตร์ และการใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ในการศึกษา โดยนำองค์ประกอบดังกล่าวไปพัฒนาแบบวัดทักษะปรนัยชนิดเลือกตอบ 5 ตัวเลือก จำนวน 40 ข้อ ให้ครอบคลุมตัวชี้วัดและจุดประสงค์การเรียนรู้2. แบบวัดทักษะที่พัฒนาขึ้นมีคุณภาพอยู่ในระดับดี โดยมีค่าดัชนีความสอดคล้องตั้งแต่ 0.50 ขึ้นไป จำนวน 35 ข้อ จาก 40 ข้อ แสดงถึงความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหา ผลการทดลองใช้พบว่ามีข้อสอบที่ผ่านเกณฑ์คุณภาพ 32 ข้อ และคัดเลือกใช้จริง 30 ข้อ โดยมีค่าความยากอยู่ระหว่าง 0.30–0.65 และค่าอำนาจจำแนกระหว่าง 0.30–0.90 ซึ่งอยู่ในระดับพอใช้ถึงดีมาก และมีค่าความเชื่อมั่นที่คำนวณโดยสูตร KR-20 สำหรับแบบทดสอบที่ให้คะแนนตอบถูกได้ 1 ตอบผิดได้ 0 ทั้งฉบับเท่ากับ 0.90 องค์ความรู้ที่ได้จากงานวิจัยนี้ทำให้ได้กรอบองค์ประกอบของทักษะการคิดวิเคราะห์ทางประวัติศาสตร์ท้องถิ่น และแบบวัดทักษะที่มีคุณภาพตามหลักการวัดและประเมินผลทางการศึกษา ซึ่งสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาเครื่องมือวัดทักษะการคิดขั้นสูงในรายวิชาประวัติศาสตร์ได้อย่างมีคุณภาพ
เอกสารอ้างอิง
Alafnan, M. A. (2024). Taxonomy of educational objectives: Teaching, learning, and assessing in the information and artificial intelligence era. Journal of Curriculum and Teaching, 13(4), 173–. https://doi.org/10.5430/jct.v13n4p173
Anderson, L. W., & Krathwohl, D. R. (2001). A taxonomy for learning, teaching, and assessing: A revision of Bloom's taxonomy of educational objectives. Addison Wesley Longman.
Bloom, B. S., Engelhart, M. D., Furst, E. J., Hill, W. H., & Krathwohl, D. R. (1956). Taxonomy of educational objectives: The classification of educational goals. Handbook I: Cognitive domain. Longman.
Chopyot, S. (2019). Local history for sustainable and consolidated local development. King Prajadhipok's Institute Journal, 17(2), 115–138.
Christodoulou, M. (2025). Grounded theory as a framework for explanatory sequential mixed-method design: An example from educational research. Quality & Quantity, 59, 5557–5573. https://doi.org/10.1007/s11135-025-02214-7
Costa, J. (2024). Mixed methods in educational large-scale studies: Integrating qualitative perspectives into secondary data analysis. Education Sciences, 14(12), 1347. https://doi.org/10.3390/educsci14121347
Demers, S., Lefrançois, D., & Ethier, M. (2015). Understanding agency and developing historical thinking through labour history in elementary school: A local history learning experience. Historical Encounters, 2(1). https://doi.org/10.52289/hej2.100
Ebel, R. L., & Frisbie, D. A. (1991). Essentials of educational measurement (5th ed.). Prentice-Hall.
Facione, P. A. (1990). Critical thinking: A statement of expert consensus for purposes of educational assessment and instruction (The Delphi report). California Academic Press.
Flannery, S., Keaveney, K., Wesselink, R., & Murphy, F. (2026). From theory to practice: Using the exploratory sequential design to develop a continuous professional development framework. Journal of Mixed Methods Research. Advance online publication. https://doi.org/10.1177/15586898261424023
Harnrob, C. (2025). Social studies, religion, and culture learning area: Curriculum for learning activities from the BANI world to the next normal. Journal of Social Studies Perspectives, 1(2), 109–122. https://doi.org/10.64186/jsp1309
Hitchcock, D. (2017). Critical thinking as an educational ideal. In On reasoning and argument (Argumentation Library, Vol. 30). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-53562-3_30
Hutson, B. L., & He, Y. (2024). Mixed methods research centering on minoritized students in higher education: A literature review. Innovative Higher Education, 49, 1051–1076. https://doi.org/10.1007/s10755-024-09748-y
Jaradlertwong, K. (2024). Developing critical thinking skill using educational games. SSRU Academic Journal of Education, 8(1), 53–63.
Khota, T., Phisngam, P., Ritthidech, M., & Kota, N. (2025). The development of learning achievement and analytical thinking ability using team-games-tournament technique. Journal of Social Studies Perspectives, 1(5). https://doi.org/10.64186/jsp2248
Larsen, T. M., Endo, B. H., Yee, A. T., Do, T., & Lo, S. M. (2022). Probing internal assumptions of the revised Bloom’s taxonomy. CBE—Life Sciences Education, 21(4), ar66. https://doi.org/10.1187/cbe.20-08-0170
McCrudden, M. T., Bowman, M., & Oaxaca, G. S. C. (2025). Reporting of methodological rigor in empirical mixed methods research. Educational Psychology Review, 37, 111. https://doi.org/10.1007/s10648-025-10090-8
Prempree, T., Hingsantia, T., Sitthisan, P., & Chobjai, U. (2025). Effectiveness of learning management on Thai proverbs. Rom Yoong Thong Journal, 3(3), 166–179.
Wang, M., Matore, M. E. E. M., & Rosli, R. (2025). Analytical thinking development in mathematics education. Frontiers in Psychology, 16, 1523836. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1523836
Yeager, E. A. (2001). Historical thinking and other unnatural acts. Social Education, 65(5), 307.
Zhao, G., Wang, D., Chen, Q., Shen, Y., Han, W., Xiong, Y., & Jiang, S. (2017). Pupils’ thinking skills development across grade 4–6. Creative Education, 8, 1452–1470. https://doi.org/10.4236/ce.2017.89102
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสังคมศึกษาปริทรรศน์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
