การพัฒนาและตรวจสอบคุณภาพแบบทดสอบการคิดวิเคราะห์ทางเศรษฐศาสตร์โดยใช้ทฤษฎีการตอบสนองข้อสอบสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย
DOI:
https://doi.org/10.64186/jsp3429คำสำคัญ:
การคิดวิเคราะห์ทางเศรษฐศาสตร์, การพัฒนาแบบทดสอบ, มัธยมศึกษาตอนปลายบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อพัฒนาแบบทดสอบการคิดวิเคราะห์ทางเศรษฐศาสตร์สำหรับนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย ให้สอดคล้องกับจุดประสงค์การเรียนรู้รายวิชาเศรษฐศาสตร์ และตรวจสอบคุณภาพของแบบทดสอบการคิดวิเคราะห์ทางเศรษฐศาสตร์ในด้านความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหา (IOC) ค่าความยากและอำนาจจำแนกของแบบทดสอบ 2) เพื่อหาค่าความเชื่อมั่นของแบบทดสอบการคิดวิเคราะห์ทางเศรษฐศาสตร์สำหรับนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายที่ต้องการนำไปใช้จริง เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ ได้ศึกษาแนวคิดการคิดวิเคราะห์ลำดับขั้นของ บลูม (Bloom’s Taxonomy) และแนวคิดเกี่ยวกับการพัฒนาเครื่องมือวัดและประเมินผลทางการศึกษาเป็นกรอบการวิจัย กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายที่ผ่านการเรียนในรายวิชาเศรษฐศาสตร์ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย จำนวน 33 คน ใช้วิธีคัดเลือกแบบสุ่มแบบแบ่งกลุ่ม เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยมี 3 ชนิด คือ 1) แบบประเมินความเที่ยงตรงของแบบทดสอบการคิดวิเคราะห์ทางเศรษฐศาสตร์ (IOC) โดยผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 40 ข้อ 2) แบบทดสอบฉบับทดลองการคิดวิเคราะห์ทางเศรษฐศาสตร์แบบปรนัยชนิดเลือกตอบ จำนวน 40 ข้อ 3) แบบทดสอบฉบับจริง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าความยาก อำนาจจำแนก และค่าความเชื่อมั่นของแบบทดสอบ ผลการวิจัยพบว่า 1. แบบทดสอบการคิดวิเคราะห์ทางเศรษฐศาสตร์สำหรับนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายที่สร้างขึ้น 40 ข้อ โดยข้อสอบครอบคลุมเนื้อหาและจุดประสงค์การเรียนรู้ของรายวิชาเศรษฐศาสตร์ ค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) เท่ากับ 1.00 ทุกข้อ แสดงว่าแบบทดสอบมีความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหาอยู่ในระดับดี นอกจากนี้ค่าความยากของข้อสอบอยู่ที่ 0.33 – 0.75 และค่าอำนาจการจำแนกอยู่ระหว่าง 0.33 – 1.00 ซึ่งอยู่ในเกณฑ์ที่สามารถนำไปใช้ได้ 2. แบบทดสอบการคิดวิเคราะห์ทางเศรษฐศาสตร์มีความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.92 แสดงว่าแบบทดสอบมีความเชื่อมั่นอยู่ในระดับที่สามารถนำไปใช้ได้ โดยสรุปแล้ว แบบทดสอบการคิดวิเคราะห์ทางเศรษฐศาสตร์ที่พัฒนาขึ้นในงานวิจัยนี้สามารถนำมาใช้หลังการสอนวิชาเศรษฐศาสตร์ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย เรื่องการเงินและการคลัง การเปิดเสรีทางเศรษฐกิจและการค้าการลงทุน การรวมกลุ่มทางเศรษฐกิจระหว่างประเทศ ซึ่งเป็นแบบทดสอบที่วัดทักษะการคิดวิเคราะห์ในชั้นเรียนสามารถใช้เป็นแนวทางในการสร้างเครื่องมือสำหรับครูผู้สอนรายวิชาเศรษฐศาสตร์
เอกสารอ้างอิง
Alexander Joseph (2023). Fostering Critical Thinkers: How Economic Education Develops
Analytical Minds. Business Studies Journal,
Amri, F., Dinaloni, D., & Balafif, N. (2025). Economic literacy of students in secondary schools. Multidisciplinary Reviews, 6, 2026227. https://doi.org/10.31893/multirev.2026227
Anderson, L. W., & Krathwohl, D. R. (2001). A taxonomy for learning, teaching, and assessing: A revision of Bloom’s taxonomy of educational objectives. Longman. https://quincycollege.edu/wp-content/uploads/Anderson-and-Krathwohl_Revised-Blooms-Taxonomy.pdf
Bloom, B. S. (1956). Taxonomy of educational objectives: The classification of educational
goals. Longmans.
Brown, W. (1910). Some experimental results in the correlation of mental abilities. British Journal of Psychology, 3(3), 296–322. https://bpspsychub.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.2044-8295.1910.tb00207.x
Ebel, R. L., & Frisbie, D. A. (1991). Essentials of educational measurement (5th ed.). Prentice
hall. https://openlibrary.org/books/OL22180023M/Essentialsof_educational_measurement
John J. Siegfried & David Colander (2022). What does critical thinking mean in teaching
economics? The big and the little of it. The Journal of Economic Education, 53(1),
-84 https://doi.org/10.1080/00220485.2021.2004278
Kuder, G. F., & Richardson, M. W. (1937). The theory of the estimation of test reliability.
Psychometrika, 2(3), 151–160. https://doi.org/10.1007/BF02288391
Lei, W., & Lei, Z. (2025). Formative assessment literacy: A systematic review. Language Testing in Asia, 16, Article 7. https://doi.org/10.1186/s40468-025-00418-0
Li, D., Wang, X., Chen, Y., & Zhang, H. (2024). Development and validation of a higher-order thinking skills scale. Scientific Reports, 14, 70908. https://doi.org/10.1038/s41598-024-70908-3
Liu, J., Liu, Z., Wang, C., Xu, Y., Chen, J., & Cheng, Y. (2024). K–12 students’ higher-order thinking skills: Conceptualization, components, and evaluation indicators. Thinking Skills and Creativity, 52, 101551. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2024.101551
Melissa S. Kearney (2022). What does critical thinking mean in teaching economics?
The Journal of Economic Education, 53(1), 85-87 https://doi.org/10.1080/00220485.2021.2004283
Office of the Education Council. (2022). National education standards of Thailand. OEC. https://backoffice.onec.go.th/uploads/Book/2057-file.pdf
Purba, S. E., Data, A., Adha, E., Hernawati, R., Simanungkalit, E., & Nggandung, Y. (2025). Enhancing senior high school students’ critical thinking in economics learning through the project-based learning model. Al-Ishlah: Jurnal Pendidikan, 17(4), 7516–7526. https://journal.staihubbulwathan.id/index.php/alishlah/article/view/8505
Rovinelli, R.J. and Hambleton, R.K. (1977) On the Use of Content Specialists in the Assessment of Criterion-Referenced Test Item Validity. Tijdschrift Voor Onderwijs Research, 2, 49-60. https://www.scirp.org/reference/referencespapers?referenceid=2474710
Sudarma, T. F., Irfandi, I., Festiyed, F., Adha, Y., & Yerimadesi, Y. (2023). Validity and reliability of higher order thinking test instrument development skills: Systematic literature review. Jurnal Pelita Pendidikan, 11(1). https://doi.org/10.24114/jpp.v11i1.42158
Spearman, C. (1910). Correlation calculated from faulty data. British Journal of Psychology, 3(3), 271–295. https://bpspsychub.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.2044-8295.1910.tb00206.x
Thurstone, L. L. (1935). The vectors of mind: Multiple-factor analysis. University of Chicago Press. https://archive.org/details/vectorsofmindmul010122mbp/page/n19/mode/2up
World Economic Forum. (2025). New economy skills: Unlocking the human advantage. https://www.weforum.org/publications/new-economy-skills-unlocking-the-human-advantage/
Yudha, R. P. (2023). Higher order thinking skills (HOTS) test instrument: Validity and reliability analysis with the Rasch model. Eduma, 12(1), 21–38. https://journal1.uinssc.ac.id/index.php/eduma/article/view/9468
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสังคมศึกษาปริทรรศน์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
