การประเมินความต้องการจำเป็นและแนวทางการจัดการศึกษาเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะเพื่อการเปลี่ยนแปลงของนักเรียนโรงเรียนสนามบิน
DOI:
https://doi.org/10.64186/jsp3257%20%20%20คำสำคัญ:
การประเมินความต้องการจำเป็น, สมรรถนะเพื่อการเปลี่ยนแปลง, โรงเรียนสนามบิน, แนวทางการจัดการศึกษาบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และจัดลำดับความต้องการจำเป็นของการจัดการศึกษาเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะผู้เรียนสมรรถนะเพื่อการเปลี่ยนแปลง และ 2) เสนอแนะแนวทางในการพัฒนาการจัดการศึกษาดังกล่าว งานวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี โดยการวิจัยเชิงปริมาณใช้แบบสอบถามเพื่อสำรวจความคิดเห็นจากกลุ่มตัวอย่างผู้บริหารและครูโรงเรียนสนามบิน จำนวน 88 คน ได้มาจากการคัดเลือกแบบแบ่งชั้น วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และดัชนีความต้องการจำเป็นแบบปรับปรุง (PNI Modified) ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพใช้แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างเพื่อสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลทั้งสิ้น 10 คน จากการคัดเลือกแบบเจาะจง และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า สภาพปัจจุบันของการจัดการศึกษาเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะผู้เรียนโดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง ขณะที่สภาพที่พึงประสงค์อยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน การจัดลำดับความต้องการจำเป็นพบว่า สภาพแวดล้อมและระบบสนับสนุนการเรียนรู้มีความต้องการจำเป็นสูงสุด รองลงมาคือการบริหารและพัฒนาครู การมีส่วนร่วมของเครือข่ายและชุมชน การบริหารวิชาการ และภาวะผู้นำและการบริหารสถานศึกษา ตามลำดับ ผลการวิจัยเชิงคุณภาพสะท้อนว่า แนวทางการพัฒนาควรมุ่งเน้นการพัฒนาระบบสนับสนุนการเรียนรู้และการเสริมสร้างศักยภาพครูเป็นลำดับแรก ควบคู่กับการบริหารเชิงกลยุทธ์และการสร้างความร่วมมือกับเครือข่ายภายนอก ผลการวิจัยครั้งนี้นำเสนอองค์ความรู้เชิงระบบด้านการจัดการศึกษาเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะผู้เรียน โดยใช้การประเมินความต้องการจำเป็นเป็นฐานในการกำหนดทิศทางการพัฒนา ซึ่งสามารถนำไปใช้เป็นข้อมูลเชิงประจักษ์สำหรับการพัฒนาการบริหารการศึกษาในบริบทโรงเรียนการศึกษาขั้นพื้นฐานที่มีลักษณะเฉพาะต่อไป
เอกสารอ้างอิง
Altschuld, J. W., & Watkins, R. (2014). A primer on needs assessment: More than 40 years of research and practice. New Directions for Evaluation, 144, 5–18. https://doi.org/10.1002/ev.20099
Berkovich, I., & Grinshtain, Y. (2023). A review of rigor and ethics in qualitative educational administration, management, and leadership research articles published in 1999–2018. Leadership and Policy in Schools, 22(3), 549–564. https://doi.org/10.1080/15700763.2021.1931349
Deramae, K., Klinmalee, R., & Chatakan, W. (2025). School administrators’ competencies affecting students’ quality under the Nakhon Si Thammarat Primary Educational Service Area Office 3. Journal of Social Science Panyapat, 7(1), 359–370.
Frithong, N. A., Martson, P. R., Sukumal, P., & Upontean, S. (2023). The development of Thai literature critical reading skills through social media of Mathayomsuksa 2 students at Sanam Bin School, Muang District, Khon Kaen Province. Journal of Applied Education, 1(6), 1–14.
Gervais, J. (2016). The operational definition of competency-based education. The Journal of Competency-Based Education, 1(2), 98–106. https://doi.org/10.1002/cbe2.1011
Hughson, T. A. (2024). The OECD and epistemic (de)colonisation: Globalising visions for knowledge in the Learning Compass 2030. Compare: A Journal of Comparative and International Education, 54(1), 74–90. https://doi.org/10.1080/03057925.2022.2078955
Hughson, T. A., & Wood, B. E. (2022). The OECD Learning Compass 2030 and the future of disciplinary learning: A Bernsteinian critique. Journal of Education Policy, 37(4), 634–654. https://doi.org/10.1080/02680939.2020.1865573
Inprasitha, M. (2023). Blended learning classroom model: A new extended teaching approach for the new normal. International Journal for Lesson and Learning Studies, 12(4), 288–300. https://doi.org/10.1108/IJLLS-01-2023-0011
Ishii, Y., & Ogawa, K. (2024). An analysis of school-based management on learning achievement in Senegal primary education. Educational Process: International Journal, 13(2), 72–89. https://doi.org/10.22521/edupij.2024.132.5
Janthapanya, N., & Khumsamart, S. (2025). Academic administration influencing 21st-century learner competence in schools under Kanchanaburi Primary Education Service Area 4. Journal of MCU Kanchana Review, 5(1), 55–66.
Karseth, B., Bernotaite, S., & Sundby, A. H. (2024). The OECD’s narrative on the future curriculum: Issuing values. Nordic Journal of Studies in Educational Policy, 10(2), 155–165. https://doi.org/10.1080/20020317.2024.2361937
Kaufman, R. A., & English, F. W. (1979). Needs assessment: Concept and application. Educational Technology Publications.
Khanal, S., & Guha, P. (2023). Exploring the relationship between school-based management and school climate using PISA data. Asia Pacific Education Review, 24(4), 617–631. https://doi.org/10.1007/s12564-023-09846-0
Khathippatee, Y. (2025a). Exploring the role of open class in TLSOA model for professional development and school reform: A case study of Bansoktae School. In Proceedings of the 12th International Conference on School as Learning Community (p. 35). Gakushuin University.
Khathippatee, Y. (2025b). An analysis of democracy in mathematics classrooms using the open approach. Journal of Human Rights and Peace Studies, 11(1), 79–149.
Khathippatee, Y. (2025c). The effects of pattern blocks activities on the development of spatial reasoning in grade 3 students. Journal of Education, Khon Kaen University, 48(3), 20–35. https://doi.org/10.14456/edkkuj.2020.x
Khathippatee, Y. (2025d). Designing Mindcraft Box: A blended learning innovation to foster spatial reasoning in primary mathematics classrooms. Journal of Design, Management and Technology Innovation, 1(2), 89–104.
Khathippatee, Y., & Mosan, W. (2025). Developing clinical reasoning in pre-service mathematics teachers through the TLSOA model: A case study. In Proceedings of the International Society for Mathematics and Science Education Annual Conference 2025.
Khathippatee, Y., Koennonkok, C., & Wangthaphan, W. (2025). First grade students’ specializing thinking in mathematics classrooms. In M. Inprasitha (Ed.), Proceedings of the 11th National Conference on Mathematics Education (pp. 35–45). Thai Society of Mathematics Education.
Mulder, M. (2014). Conceptions of professional competence. In S. Billett, C. Harteis, & H. Gruber (Eds.), International handbook of research in professional and practice-based learning (pp. 107–137). Springer. https://doi.org/10.1007/978-94-017-8902-8_5
Muengkot, N., Matnork, J., & Khathippatee, Y. (2025). A needs assessment and guidelines for developing symbolic thinking skills in Kindergarten 2 students. Journal of Social Studies Perspectives, 1(4), 1–15. https://doi.org/10.64186/jsp1500
Nomin, N., Resky, M., & Lusiana, L. (2025). Strategic planning in achieving optimal quality of education with school-based management: A systematic literature review. Jurnal Education and Development, 13(1), 435–444.
OECD. (2019). OECD learning compass 2030: A series of concept notes. OECD Publishing.
Office of the Education Council. (2024). Report on participation in the 5th Global Forum of the Future of Education and Skills 2030. Ministry of Education.
Ritson, T., & Suksai, P. (2025). Essential requirements for human resource management in small schools under Phitsanulok Primary Educational Service Area Office 2. Journal of Association of Professional Development of Educational Administration of Thailand, 7(2), 443–453.
Sanborisut, A., & Piampeuchana, N. (2025). Local learning resource management of schools under the Office of Khon Kaen Primary Educational Service Area 1. Education Journal, Faculty of Education, Nakhon Sawan Rajabhat University, 8(2), 37–48.
Sorapan, C. (2025). Approaches for developing the basic educational quality assurance based on the concept of school administration toward high performance organization for enhancing student competencies in a VUCA world. Srinakharinwirot Academic Journal of Education, 25(1), 61–80.
Sotoudeh Moghadam, M., Cherabin, M., Akbari, A., & Zendedel, A. (2024). Designing the policy model of in-service training suitable for the professional development of teachers. Iranian Journal of Educational Sociology, 7(1), 166–178. https://doi.org/10.61838/kman.ijes.7.1.16
Srisaard, B. (2017). Basic research (10th ed.). Suweereyasan.
Todkaivew, Y., & Natn, J. (2024). A study of personnel management needs under Phichit Primary Education Service Area Office 1. Journal of Modern Learning Development, 9(9), 221–232.
Wongwanich, S. (2019). Needs assessment research (4th ed.). Chulalongkorn University Press.
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). Harper & Row.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสังคมศึกษาปริทรรศน์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
