พรมแดนความรักในวิชาสังคมศึกษา: การบ่มเพาะอัตลักษณ์พลเมืองผ่านการเมืองเชิงอารมณ์
DOI:
https://doi.org/10.64186/jsp2913คำสำคัญ:
ความรัก, การเมืองเชิงอารมณ์, สังคมศึกษา, อัตลักษณ์พลเมืองบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้นำเสนอแนวคิดการเมืองเชิงอารมณ์ที่ปรากฏในหลักสูตรแกนกลางกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม พุทธศักราช 2551 โดยมุ่งวิเคราะห์ “อารมณ์” ในฐานะเครื่องมือทางการเมืองที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อกำหนดรูปแบบความสัมพันธ์ทางสังคม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง “ความรัก” ซึ่งแม้จะปรากฏในลักษณะของอารมณ์เชิงบวก แต่กลับมีนัยทางอำนาจที่แฝงฝังอยู่ในการจัดการเรียนการสอนในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานของไทย ทั้งกิจกรรมในชั้นเรียน แบบเรียน กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน ตลอดจนวัฒนธรรมต่าง ๆ ที่โรงเรียนจัดขึ้น ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่า ความรักไม่ได้ดำรงอยู่ในฐานะอารมณ์ที่เป็นกลาง หากแต่เป็นกลไกที่หล่อหลอมความรู้สึกนึกคิด และอัตลักษณ์ของพลเมืองให้ยอมรับโครงสร้างอำนาจอย่างเป็นธรรมชาติ โดยความรักในบริบททางการศึกษาจึงกลายเป็นเครื่องมือที่ใช้กำหนดว่าอัตลักษณ์ของพลเมืองในแง่ของคุณค่าที่ยึดถือ กระบวนการให้เหตุผล ตลอดจนการแสดงออกถึงความเป็นพลเมืองดีในบริบทไทย โดยด้านหนึ่งความรักได้กลายเป็นพรมแดนในการแบ่งแยกว่าใคร “เป็นส่วนหนึ่ง” ในสังคมไทย และใครคือ “ผู้ที่ถูกทำให้เป็นอื่น” อย่างแยบยล
เอกสารอ้างอิง
Ahmed, S. (2004). The cultural politics of emotion. Routledge.
Apple, M. W. (1993). Official knowledge: Democratic education in a conservative age. Routledge.
Apple, M. W. (2019). Ideology and curriculum (4th ed.). Routledge.
Arendt, H. (1958). The human condition. University of Chicago Press.
Freire, P. (1970). Pedagogy of the oppressed. Herder and Herder.
Freire, P. (1998). Teachers as cultural workers: Letters to those who dare teach. Westview Press.
Giroux, H. A. (1988). Teachers as intellectuals: Toward a critical pedagogy of learning. Bergin & Garvey.
Giroux, H. A. (1992). Border crossings: Cultural workers and the politics of education. Routledge.
Giroux, H. A. (2001). Theory and resistance in education: Towards a pedagogy for the opposition (Rev. and expanded ed.). Bergin & Garvey.
Greene, M. (1995). Releasing the imagination: Essays on education, the arts, and social change. Jossey-Bass.
hooks, b. (1994). Teaching to transgress: Education as the practice of freedom. Routledge.
hooks, b. (2000). All about love: New visions. William Morrow.
Krishnamurti, J. (1974). Education and the significance of life. Harper & Row.
Levstik, L. S., & Barton, K. C. (2015). Doing history: Investigating with children in elementary and middle schools (5th ed.). Routledge.
Ministry of Education. (2008). Indicators and core learning content, Social Studies, Religion, and Culture learning area, according to the Basic Education Core Curriculum B.E. 2551 (2008).
Spivak, G. C. (1988). Can the subaltern speak? In C. Nelson & L. Grossberg (Eds.), Marxism and the interpretation of culture (pp. 271-313). University of Illinois Press.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสังคมศึกษาปริทรรศน์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
