การจัดการการเลี้ยงเป็ดไล่ทุ่งกับการพัฒนาอย่างยั่งยืน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายแนวทางการจัดการการเลี้ยงเป็ดไล่ทุ่งและความเชื่อมโยงกับการพัฒนาอย่างยั่งยืน โดยมุ่งศึกษาหลักการบริหารจัดการทรัพยากร การดูแลสุขภาพสัตว์ การใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ และผลกระทบที่เกิดขึ้นต่อเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม การเลี้ยงเป็ดไล่ทุ่งเป็นระบบการผลิตที่อาศัยการปล่อยเป็ดหากินในพื้นที่นาและพื้นที่เกษตรหลังการเก็บเกี่ยว ทำให้สามารถใช้ประโยชน์จากอาหารธรรมชาติ เช่น หอยเชอรี่ แมลง และวัชพืช ส่งผลให้ลดต้นทุนการผลิตและลดการใช้สารเคมีทางการเกษตร ขณะเดียวกัน การจัดการด้านสุขภาพสัตว์ การจัดหาแหล่งน้ำสะอาด และการจัดการมูลเป็ดเพื่อนำไปผลิตปุ๋ยอินทรีย์ ช่วยส่งเสริมประสิทธิภาพการผลิตและลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม นอกจากนี้ ระบบการเลี้ยงดังกล่าวยังมีส่วนสำคัญในการสร้างรายได้ให้แก่เกษตรกร สนับสนุนการจ้างงานในชุมชน และรักษาภูมิปัญญาท้องถิ่น ผลการวิเคราะห์ชี้ให้เห็นว่าการจัดการการเลี้ยงเป็ดไล่ทุ่งตามแนวทางที่เหมาะสมสามารถสนับสนุนการพัฒนาอย่างยั่งยืนได้ในทุกมิติ ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม และสวัสดิภาพสัตว์ อันนำไปสู่ความมั่นคงทางอาหาร การเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของภาคเกษตร และการพัฒนาคุณภาพชีวิตของเกษตรกรและชุมชนในระยะยาว
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสารเอกสารอ้างอิง
กรมปศุสัตว์. (2543). ตารางที่ 12 สถิติจำนวนประชากรสัตว์ปีกในประเทศไทย ณ วันที่ 1 มกราคม 2543. ฝ่ายประมวนผลและสถิติ กองแผนงาน กรมปศุสัตว์, กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.
กรมปศุสัตว์. (2553). จำนวนเป็ด แยกเป็นจำนวนที่เลี้ยงและเกษตรกรแสดงเป็นรายจังหวัด. กลุ่มสารสนเทศและข้อมูลสถิติ ศูนย์สารสนเทศ กรมปศุสัตว์, กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.
คณะกรรมการอำนวยการป้องกัน ควบคุม แก้ไขสถานการณ์โรคไข้หวัดนกและการเตรียมพร้อมสำหรับการระบาดใหญ่ของไข้หวัดใหญ่. (มปป.). แผนยุทธศาสตร์ป้องกัน แก้ไข และเตรียมพร้อมรับปัญหาโรคไข้หวัดนกและการระบาดใหญ่ ของโรคไข้หวัดใหญ่ ฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2551-2553). คณะ อนุกรรมการจัดทำแผนยุทธศาสตร์แก้ไขปัญหาโรคไข้หวัดนก และการเตรียมความพร้อมรับการระบาดใหญ่ของโรคไข้หวัดใหญ่. สืบค้นเมื่อ 2 มิถุนายน 2569, จาก http://beid.ddc.moph. go.th/beid_2014/sites/default/files/files/ preparation/datal3_158.doc.
คม ชัด ลึก ออนไลด์. (2558). ภัยแล้งกระทบผู้เลี้ยงเป็นไล่ทุ่ง.ภูมิภาคชุมชนเมือง : ข่าวทั่วไป. สืบค้นเมื่อ 2 มิถุนายน 2569, จาก http://www.komchadluek.net/detail/20150204/200771.html
จิโรจ ศศีปรียจันทร์ และนิวัตร จันทร์ศิริพรชัย. (2548). รายงาน การประยุกต์ใช้แนวคิด Zoning และ Compartmentalisation ในการแก้ไขปัญหาโรคไขหวัดนก. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.).
ทวีศักดิ์ ส่งเสริม การุณ ชนะชัย และไพโรจน์ เฮงแสงชัย. (2553). รายงานฉบับสมบูรณ์ การศึกษาการแพร่กระจายของเชื้อไวรัสไข้หวัดนกในเป็ดไล่ทุ่ง. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)
ทวีศักดิ์ ส่งเสริม. (2557). เป็ดไล่ทุ่ง: เส้นทางสกัดไข้หวัดนกด้วยเครือข่ายใยแมงมุม. จันทร์จรัส เรี่ยวเดชะ และมยุรี จัยวัฒน์ (บรรณาธิการ). สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)
วันทนีย์ กัลล์ประวิทธ์. (2547). วัคซีน : เป็นคำตอบสุดท้ายของการรับมือโรคไข้หวัดนกหรือไม่?. ประชาคมวิจัย, 55. สืบค้นเมื่อ 3 มิถุนายน 2569, จาก https://www.trf.or.th/index.php?option=co m_ content&view= article&id=948&Itemid=229&option=com_content&view=arti cle&id=948&Itemid=229
สำนักงานควบคุม ป้องกันและบำบัดโรคสัตว์. (2556). แผนงานของสำนักควบคุม ป้องกันและบำบัดโรคสัตว์. สืบค้นเมื่อ 2 มิถุนายน 2569, จาก http://dcontrol.dld.go.th/index.php/structure/ plan-dcontrol.html
สำนักโรคติดต่ออุบัติใหม่. (2561). โรคไข้หวัดนก H5N1 (Avian Influenza). สืบค้นเมื่อ 2 มิถุนายน 2569, จาก http://beid.ddc.moph.go.th/beid_2014/th/diseases/289.
อัสนี โชติมัย. (2548). รายงานงานผลการดำเนินงานติดตามและประเมินผล ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2547 เรื่องการช่วยเหลือเกษตรกรผู้ประสบภาวะโรคสัตว์ปีก (ไข้หวัดนก) ข้อมูล ณ มิถุนายน 2548.ส่วนประเมินผลด้านเศรษฐกิจ 1 สำนักประเมินผล สำนักงบประมาณ. สืบค้นเมื่อ 2 มิถุนายน 2569, จาก www.bb.go.th/...%20รายงานติดตามปี%202547/.../ห..
ASTV ผู้จัดการออนไลน์. (2557). คนเลี้ยงเป็ดไล่ทุ่งครวญ ภัยแล้ง – อากาศร้อนทำให้เป็ดขาดอาหาร ไม่ออกไข่. สืบค้นเมื่อ 2 มิถุนายน 2569, จาก http://www.manager.co.th/Local/ViewNews. aspx?NewsID=9570000024537
Committee for Coordination of Investigation of the Lower Mekong Basin. (1979). Environmental management and water resource development in the Nam Pong basin of Northeastern Thailand. A report of the Nam Pong Environmental Management Research Project, Ford Foundation.
Conway, R. G. (1986). Agroecosystem analysis for research and development. Bangkok: Winrock International. p.111.
Gilbert, M., Chaitaweesub, P., Parakarnawongsa, T., Premashthira, S., Tiensin, T., Kalpravidh, W., Wagner, H. & Slingenbergh, J. (2006) Free-grazing ducks and highly pathogenic avian influenza, Thailand. Emerging Infectious Diseases, 12, 227–234.
Holling, C. S. 1973. Resilience and stability of ecological systems. Ann. Review Ecol Syst 4,1-23.
Isobe, K., Yamaguchi, K., Okumura, K., Yamamoto, M., Asano, H. & Ishii, R. (2005). Characteristics as Fertilizer of Feces of Aigamo Ducks for Rice Plant (Oryza sativa L.). Plant Production Science, 8(2). 203 – 208 doi.org/10.1626/pps.8.203
Kunsate, T. (2017). วัคซีนไข้หวัดนก ข้อจำกัดที่ต้องรู้ก่อนคิดนำมาใช้. สืบค้นเมื่อ 2 มิถุนายน 2569, จาก https://agnovar.co.th/%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%84%E0%B8%8B%E0%B8%B5%E0%B8%99%E0%B9%84%E0%B8%82%E0%B9%89%E0%B8%AB%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%99%E0%B8%81/
Working Group on Agricultural Technology Generation and Diffusion. (1982). Background information on the agricultural technology generation and diffusion in Thailand. U.S. Presidential Agricultural Mission to Thailand.
