แนวทางจัดการความขัดแย้งในชุมชนของคณะกรรมการหมู่บ้าน : กรณีศึกษาหมู่ที่ 4 บ้านชนแดน ตำบลชนแดน อำเภอชนแดน จังหวัดเพชรบูรณ์
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาบทบาทของคณะกรรมการหมู่บ้านในพื้นที่หมู่ที่ 4 บ้านชนแดน ตำบลชนแดน อำเภอชนแดน จังหวัดเพชรบูรณ์ 2) ศึกษาแนวทางจัดการความขัดแย้งของคณะกรรมการหมู่บ้านในพื้นที่หมู่ที่ 4 บ้านชนแดน ตำบลชนแดน อำเภอชนแดน จังหวัดเพชรบูรณ์ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ได้กำหนดผู้ให้ข้อมูลที่สำคัญโดยวิธีเจาะจง จำนวน 6 ท่าน ได้แก่ ผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน สมาชิกสภาองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้นําหรือผู้แทนกลุ่มหรือองค์กรในหมู่บ้าน และกรรมการหมู่บ้านผู้ทรงคุณวุฒิ การวิเคราะห์ข้อมูลการวิจัยเชิงคุณภาพและเก็บรวบรวมข้อมูล พร้อมกับการตรวจสอบข้อมูลด้วยวิธีการแบบสามเส้า คือ (1) การตรวจสอบสามเส้าด้านข้อมูล และ (2) การตรวจสอบสามเส้าด้านวิธีรวบรวมข้อมูล
ผลการวิจัยพบว่า 1) คณะกรรมการหมู่บ้านมีบทบาทสำคัญในการแก้ไขปัญหาและจัดการความขัดแย้งภายในชุมชน โดยใช้กระบวนการทั้งเชิงป้องกันและเชิงแก้ไขร่วมกันในด้านการป้องกันอาชญากรรม โดยการร่วมมือกับเจ้าหน้าที่ตำรวจประจำอำเภอในการออกตรวจตราพื้นที่เสี่ยงและแหล่งมั่วสุม การประสานกับผู้ปกครองให้ช่วยดูแลบุตรหลานและเป็นหูเป็นตาในชุมชน พร้อมทั้งจัดกิจกรรมอบรมให้ความรู้เรื่องโทษของยาเสพติดแก่ประชาชน 2) แนวทางจัดการความขัดแย้งของคณะกรรมการหมู่บ้าน คือ การมีส่วนร่วมของคณะกรรมการหมู่บ้านร่วมและผู้นำร่วมกับหน่วยงานภาครัฐ โดยเน้นการไกล่เกลี่ยและสร้างความเข้าใจร่วมกันในชุมชนควบคู่กับการพัฒนาอาชีพ
ข้อเสนอแนะในการจัดการความขัดแย้งในชุมชน ได้แก่ การจัดการประชุมประจำหมู่บ้าน เพื่อพูดคุยและหาข้อตกลงในการแก้ไขปัญหาภายในชุมชนร่วมกัน เน้นเสริมสร้างความสามัคคีและการมีส่วนร่วมในชุมชน เพื่อให้เกิดความปลอดภัยและความมั่นคงในชุมชนอย่างต่อเนื่อง
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสารเอกสารอ้างอิง
กรมการปกครอง. (2564). คู่มือปฏิบัติงานกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน. กรุงเทพมหานคร: สำนักบริหารการปกครองท้องที่ กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย.
กอบกุล วิศิษฏ์สรศักดิ์. (2560). การจัดการความขัดแย้งในงานพัฒนาชุมชน. วารสาร Veridian E-Journal มหาวิทยาลัยศิลปากร, 10(3), 1687–1700.
ณพชรมน จันทร์สม. (2565). บทบาทของกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ในการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งในพื้นที่อำเภอสังขะ จังหวัดสุรินทร์. วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.
ณัฐชยา มะโนใจ. (2567). บทบาทของผู้นำชุมชนในการจัดการความขัดแย้งของประชาชนในตำบลริมปิง อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน. วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ณัฐนิชา กังสดาลทิพย์. (2564). ผู้นำกับการจัดการความขัดแย้งภายในองค์กร. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มมร.วิทยาเขตอีสาน, 2(1), 39–49.
ดนัย ลามคำ. (2566). การปฏิบัติหน้าที่ตามบทบาทคณะกรรมการหมู่บ้านส่งผลต่อการบริหารความขัดแย้งในเขตตำบลนาคู อำเภอนาคู จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารสหศาสตร์การพัฒนาสังคม, 1(5), 14–28.
ปานชนก วงศ์แพทย์. (2566). บทบาทของผู้นำชุมชนในการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งในชุมชน. วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
พระมหาวิเศษ กนุตธมุโม (มั่งคั่ง). (2562). บทบาทผู้นำฝ่ายปกครองในการจัดการปัญหาความขัดแย้งในชุมชน อำเภอบ้านบึง จังหวัดชลบุรี. สารนิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ (ฉบับที่ 11). (2551, 5 กุมภาพันธ์). ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 125 ตอนที่ 27 ก, หน้า 1–7.
พีระยุทธ ศิลาพรหม. (2566). การบริหารการจัดการความขัดแย้งของผู้นำชุมชนในเขตพื้นที่จังหวัดบึงกาฬ. วารสารสิทธิ์ทรรศน์, 1(1), 47-58.
พชรพล หาญเมือง, และวนิดา พรมหล้า. (2563). ความขัดแย้งและการสร้างความร่วมมือในการจัดการที่ดินสาธารณประโยชน์: กรณีศึกษาโคกหนองสิม อำเภอปทุมรัตต์ จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารการบริหารปกครอง มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์, 9(2), 435–470.
วุฒิชัย หมั่นทำ. (2567). การแก้ไขปัญหาความขัดแย้งในระดับหมู่บ้าน โดยกำนันและผู้ใหญ่บ้านของอำเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์. วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ศิริชัย เพชรรักษ์ และวราภรณ์ ทรัพย์รวงทอง, (2566). บทบาทของกำนัน ผู้ใหญ่บ้านในการบริหารความขัดแย้งในจังหวัดลพบุรี. วารสารสมาคมนักวิจัย, 28(2), 26-45.
ศูนย์ดำรงธรรมจังหวัดเพชรบูรณ์. (2567). รายงานสถานการณ์เรื่องร้องเรียนและข้อพิพาทในพื้นที่จังหวัดเพชรบูรณ์ ปี 2566–2567. สืบค้นเมื่อ 14 พฤศจิกายน 2568, จาก https://phetchabun.go.th
สุรศักดิ์ แก้วพรม. (2563). การจัดการความขัดแย้งเชิงสันติวิธีในสังคมไทย. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 8(3), 1025–1038.
สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดเพชรบูรณ์. (2565). ข้อมูลพื้นฐานและศักยภาพชุมชนจังหวัดเพชรบูรณ์. สืบค้นเมื่อ 14 พฤศจิกายน 2568, จาก https://phetchabun.cdd.go.th/th/page/item/index /id/23