ปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับการปรับพินัยในพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2560

Main Article Content

สาธิต เทพทอง
นิรมล ยินดี

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาสภาพปัญหาการปรับเป็นพินัยกับการดำเนินคดีอาญาภาษีสรรพสามิต 2. ศึกษามาตรการทางกฎหมายเกี่ยวกับการปรับเป็นพินัยและการดำเนินคดีอาญาในความผิดเกี่ยวกับภาษีสรรพสามิตของไทยและต่างประเทศ 3. เสนอแนะแนวทางในการปรับปรุงกฎหมายและการบังคับใช้กฎหมายเกี่ยวกับการปรับเป็นพินัยและการดำเนินคดีอาญาในความผิดเกี่ยวกับภาษีสรรพสามิตให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น การศึกษานี้เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพ โดยศึกษาค้นคว้าข้อมูลจากหนังสือ ตำรา บทความวิชาการ งานวิจัย และเอกสารต่าง ๆ แล้วนำข้อมูลมาวิเคราะห์ สังเคราะห์ และเรียบเรียงในลักษณะพรรณนาความ เพื่อให้ได้แนวทางในการปรับปรุงกฎหมายและการบังคับใช้กฎหมายเกี่ยวกับการปรับเป็นพินัยและการดำเนินคดีอาญาในความผิดเกี่ยวกับภาษีสรรพสามิตให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น


ผลการศึกษาพบว่า 1. การปรับเป็นพินัยตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2560 ยังไม่เหมาะสมหรือได้สัดส่วนกับกรณีการลักลอบนำยาสูบเข้ามาในปริมาณมากและมีมูลค่าสูง ซึ่งอาจส่งผลให้ผู้กระทำผิดกลับมากระทำผิดซ้ำอีก 2. กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับการปรับเป็นพินัยตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2560 ได้แก่ พระราชบัญญัติว่าด้วยการปรับเป็นพินัย พ.ศ. 2565 และพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2560 3. ผู้ศึกษามีข้อเสนอแนะในการปรับปรุงแก้ไขกฎหมาย เพื่อให้ผู้กระทำผิดเกิดความเกรงกลัวต่อกฎหมายและไม่กลับมากระทำผิดซ้ำอีก ดังนี้ ข้อเสนอแนะเชิงกฎหมาย (1) ควรกำหนดบทลงโทษทางอาญา เพื่อให้ผู้กระทำความผิดเกิดความเกรงกลัวต่อกฎหมาย เช่นเดียวกับสหรัฐอเมริกาที่มีการกำหนดบทลงโทษทางอาญาไว้โดยเฉพาะ อีกทั้งยังมีการกำหนดบทลงโทษทางแพ่งในอัตราที่สูงควบคู่กันไป เพื่อป้องกันไม่ให้ผู้กระทำผิดกลับมากระทำความผิดซ้ำ ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย (1) กรณีสินค้ามีมูลค่าสูงและมีพฤติการณ์แสวงหาประโยชน์โดยชัดแจ้ง ควรเพิ่มระดับค่าปรับเป็นพินัยตามมูลค่าสินค้าในลักษณะขั้นบันได เช่น สินค้ามูลค่าไม่เกิน 1 ล้านบาท ปรับ 1–2 เท่าของภาษีที่หลีกเลี่ยง สินค้ามูลค่า 1–10 ล้านบาท ปรับ 3–5 เท่า และกรณีมูลค่าเกิน 10 ล้านบาท อาจพิจารณาใช้ทั้งโทษปรับเป็นพินัยและโทษทางอาญาร่วมกัน (2) ในกรณีผู้กระทำผิดซ้ำ ควรกลับไปใช้โทษทางอาญา โดยกำหนดบทบัญญัติให้ผู้ที่เคยถูกลงโทษปรับเป็นพินัยแล้ว หากกระทำผิดซ้ำภายใน 5 ปี ต้องถูกดำเนินคดีอาญา

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เทพทอง . ส., & ยินดี น. (2026). ปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับการปรับพินัยในพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2560. วารสารสหวิทยาการสังคมศาสตร์และการบริหารงานยุติธรรม, 2(2), 51–72. สืบค้น จาก https://so11.tci-thaijo.org/index.php/JISSJA/article/view/3408
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมสรรพสามิต. (ม.ป.ป.). การจัดเก็บภาษีสรรพสามิต. สืบค้นเมื่อ 2 พฤษภาคม 2569, จาก https://webdev.excise.go.th/aec-law/th/excise-th-thailand.php

ฉัตรสุมน พฤฒิภิญโญ. (2565). การตรวจติดตามและแกะรอยเพื่อขจัดการค้าผลิตภัณฑ์ยาสูบผิดกฎหมาย. วารสารนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 51(3), 678-703.

นัทธี จิตสว่าง. (2555). วัตถุประสงค์ในการลงโทษ. สืบค้นเมื่อ 19 พฤษภาคม 2569, จาก https:// www.gotoknow.org/posts/454719

พรปวีณ์ ใจกันทา. (2560). มีอะไรเปลี่ยนแปลงในพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2560. TAX POLICY JOURNAL, 5(1), 32–33.

พระราชบัญญัติควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ พ.ศ. 2560

พระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2560

พระราชบัญญัติว่าด้วยการปรับเป็นพินัย พ.ศ. 2565

วรรณพงศ์ วิไลรัตน์. (ม.ป.ป.). สรุปสาระสำคัญของพระราชบัญญัติว่าด้วยการปรับเป็นพินัย พ.ศ.2565. สืบค้นเมื่อ 2 เมษายน 2569, จาก https://multi.dopa.go.th/legal/assets/modules/news/ uploads/de61977ba4530d7401a41919d17bff3b6426b2c9249ca059341178653163617.pdf [2569, เมษายน 2]

วรรณิกา เพชรสังข์. (2563). การจัดเก็บภาษีสรรพสามิตจากบุหรี่และยาเส้น. การค้นคว้าอิสระตามหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

สัญญพงศ์ ลิ่มประเสริฐ และคณะ. (2562). การลงโทษผู้กระทำผิดทางอาญา. งานประชุมวิชาการระดับชาติ มหาวิทยาลัยรังสิต ประจำปี 2562.

อัญมณี สัจจาสัย. (ม.ป.ป.). ประชาชนได้รับประโยชน์อะไรจาก พ.ร.บ. ว่าด้วยการปรับเป็นพินัย. บทความนี้ใช้เพื่อนำออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงรัฐสภา. รายการเจตนารมณ์กฎหมาย สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.

อุดมวิทย์ อินทร์จันทร์. (2565). ปัญหาและอุปสรรคในการจัดเก็บภาษีสรรพสามิต “ไนต์คลับและดิสโกเธค” ตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2560 กรณีศึกษา พื้นที่สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่นครราชสีมา. การค้นคว้าอิสระตามหลักสูตรรัฐศาสตรมหาบัณฑิต (บริหารรัฐกิจและกิจการสาธารณะ) มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

Cornell law school. (n.d.). 26 U.S. Code § 5761 - Civil penalties. Retrieved April 2, 2026, From https://www.law.cornell.edu/uscode/text/26/5761

Cornell law school. (n.d.). 26 U.S. Code § 5762 - Criminal penalties - Civil penalties. Retrieved April 2, 2026, From https://www.law.cornell.edu/uscode/text/26/5762