การมีส่วนร่วมของชุมชนในการป้องกันการกระทำผิดซ้ำในคดีอุกฉกรรจ์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาการมีส่วนร่วมของชุมชนในการป้องกันการกระทำผิดซ้ำในคดีอุกฉกรรจ์ 2) ศึกษาแนวคิด ทฤษฎี และกฎหมายที่เกี่ยวข้องของประเทศไทยและประเทศญี่ปุ่น และ 3) เสนอแนวทางปรับปรุงมาตรการทางกฎหมายเพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชน วิธีดำเนินการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงเอกสาร (Documentary Research) ศึกษาค้นคว้าจากกฎหมายไทยและกฎหมายประเทศญี่ปุ่น ได้แก่ พระราช บัญญัติแก้ไขฟื้นฟูผู้กระทำผิด ค.ศ. 2007 และพระราชบัญญัติเจ้าหน้าที่คุมประพฤติอาสาสมัคร ค.ศ. 1950 ผลการวิจัยพบว่า ประเทศไทยยังขาดกลไกทางกฎหมายที่รับรองบทบาทของชุมชนอย่างชัดเจนในการเฝ้าระวังผู้พ้นโทษคดีอุกฉกรรจ์ ส่งผลให้การทำงานของอาสาสมัครและเครือข่ายชุมชนขาดความต่อเนื่องและงบประมาณสนับสนุนที่เพียงพอ แตกต่างจากประเทศญี่ปุ่นที่มีกฎหมายรองรับสถานะของเจ้าหน้าที่คุมประพฤติอาสาสมัคร (Volunteer Probation Officer : VPO) และหน่วยงานเอกชน เช่น บ้านกึ่งวิถี และกลุ่มนายจ้างไว้อย่างเป็นระบบ ทำให้กระบวนการบูรณาการผู้กระทำผิดเข้าสู่สังคมมีประสิทธิภาพและลดอัตราการกระทำผิดซ้ำได้จริง
ผู้วิจัยมีข้อเสนอแนะดังนี้ ควรมีการตรากฎหมายเฉพาะว่าด้วยการฟื้นฟูและป้องกันการกระทำผิดซ้ำ และแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพื่อกำหนดให้การป้องกันการกระทำผิดซ้ำเป็นภารกิจหลักด้านสวัสดิการสังคมและความปลอดภัยของชุมชน พร้อมทั้งสร้างระบบแรงจูงใจทางภาษีให้ภาคเอกชนเข้ามาร่วมสนับสนุนการจ้างงานผู้พ้นโทษ เพื่อสร้างความยั่งยืนในกระบวนการยุติธรรมชุมชนและการคุ้มครองความปลอดภัยของสังคม
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสารเอกสารอ้างอิง
กรมราชทัณฑ์.(2568). รายงานสถิติผู้ต้องราชทัณฑ์ทั่วประเทศ. สืบค้นเมื่อ 10 ตุลาคม 2568, จาก http://www.correct.go.th/rt103pdf/report_result.php?date=2025-10-01&report=
กุลนิษฐ์ รัตนคูสกุล. (2559). การลงโทษในการกระทำความผิดหลายกรรมกับการป้องปรามอาชญากรรม. วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
คณะจิตวิทยา มหาวิทยาลัยจุฬาลงกรณ์. (2562). Social support - การสนับสนุนทางสังคม. สืบค้นเมื่อ 21 ตุลาคม 2568, จาก https://www.psy.chula.ac.th/th/feature-articles/social-support/
ธีระพัทธ์ บุรี และ ปัณณธร หอมบุญมา. (2568). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการป้องกันอาชญากรรมในอำเภอทัพทัน จังหวัดอุทัยธานี. Journal of Dhamma for Life.
พนารัตน์ มาศฉมาดล. (2565). พระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล พ.ศ. 2537. สืบค้นเมื่อ 21 ตุลาคม 2568, จาก https://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%9E%
พยนต์ สินธุนาวา. (2556). บทบาทและหน้าที่ของพนักงานคุมประพฤติด้านการสืบเสาะและพินิจ. เอกสารประกอบผลงานทางวิชาการ กรมคุมประพฤติ กระทรวงยุติธรรม.
ยศศักดิ์ โกไศยกานนท์. (2558). การมีส่วนร่วมของชุมชนในกระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์ทางอาญาของไทย. วารสารเกษมบัณฑิต, 16(2).
ยุทธนา ศรีธรสุทธิ์ และ สุนทรี บูชิตชน. (2565). มาตรการทางกฎหมายในการป้องกันการก่ออาชญากรรมซ้ำในคดีอุกฉกรรจ์. วารสารปัญญาปณิธาน, 7(1).
วรนุช ไทรแก้ว. (2561). การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงประชากรของผู้ต้องหาและข้อมูลเชิงคดีของคดีอุกฉกรรจ์ในพื้นที่ตำรวจภูธร ภาค 7 ในปีพ.ศ.2558. วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ศักดิ์ชัย เลิศพานิชพันธุ์. (2559). แนวทางการพัฒนากฎหมายเพื่อคุ้มครองสิทธิ และสงเคราะห์ผู้พ้นโทษในประเทศไทย. วารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์, 24(2), 193-226.
ศิวาพร คารวนันท์. (2562). สรุปสาระสำคัญพระราชบัญญัติการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท พ.ศ.2562. สืบค้นเมื่อ 16 ธันวาคม 2568, จาก http://lawwebservice.com/learning2/mod/forum/discuss.Php? d=122
สัญญพงศ์ ลิ้มประเสริฐ และคณะ. (2562). ยุติธรรมชุมชน: กระบวนการยุติธรรมทางเลือกในสังคมไทย. งานประชุมวิชาการระดับชาติ มหาวิทยาลัยรังสิต ประจำปี 2562.
สำนักงานกิจการยุติธรรม. (2567). รายงานสถานการณ์อาชญากรรมและกระบวนการยุติธรรมประจำปี พ.ศ. 2567.
สิริประภา แก้วศรีนวล. (2565). การพัฒนาระบบการประเมินและติดตามผู้ต้องขังที่ก่อคดีอุกฉกรรจ์ที่ฐานความผิดเกี่ยวกับ ชีวิต ร่างกาย และเพศ โดยศึกษาย้อนหลังในกลุ่มเรือนจำในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล. วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร.
สุทธิรัตน์ จตุราศีบริสุทธิ์. (2564). แนวทางการพัฒนาการสงเคราะห์หลังปล่อยด้านการมีงานทำของศูนย์ประสานงานและส่งเสริมการมีงานทำ (ศูนย์ CARE) กรมราชทัณฑ์.
สุพัตรา ยอดสุรางค์. (2561). แนวคิดเกี่ยวกับการสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชน. วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 5(2).
สุพิชฌาย์ ศิริวัฒนา สีตะสิทธิ์. (2558). แนวทางที่เหมาะสมในการลงโทษและแก้ไขฟื้นฟูผู้กระทำผิดซ้ำในกระบวนการยุติธรรมไทย. ดุษฎีนิพนธ์นิติศาสตรดุษฎีบัณฑิต, สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.
หนังสือพิมพ์ข่าวสด. (2566). ย้อนคดีเขย่าขวัญ “สมคิด พุ่มพวง” ฆาตกรต่อเนื่อง ฉายา “คิด เดอะริปเปอร์”. สืบค้นเมื่อ 27 พฤศจิกายน 2568, จากhttps://www.silpa-mag.com/history/article _42881
อัคคกร ไชยพงษ์ และคณะ. (2568). มาตรการกฎหมายเชิงบูรณาการ : การสร้างเครือข่ายชุมชนเข้มแข็งเพื่อลดการกระทำความผิดซ้ำคดีอุกฉกรรจ์ในสังคมไทย. วารสารนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัย ธรรมศาสตร์, 54(3).
Charlotte Nickerson. (2025). Labeling Theory. Retrieved December 11, 2025, from https:// www.simplypsychology.org/labeling-theory.html
Kyle Peterdy. (n.d.). A Theory of Justice. Retrieved December 11, 2025, from https:// corporatefinanceinstitute.com/resources/esg/a-theory-of-justice/
Ministry of Justice, Japan. (n.d.). Volunteer Probation Officer Note. Retrieved December 28, 2025, from https://www.moj.go.jp/EN/hogo1/kouseihogoshinkou/hogo_hogo04-02.html
Nickerson, C. (2025). Labeling Theory. Retrieved December 11, 2025, from https://www. simplypsychology.org/labeling-theory.html
Ungvarsky, Janine. (2024). Routine activity theory. Retrieved December 11, 2025, from https: //www.ebsco.com/research-starters/law/routine-activity-theory
Vance, Noelle. (2024). Labeling Theory. Retrieved December 11, 2025, from https://www. ebsco.com/research-starters/social-sciences-and-humanities/labeling-theory
