ปัญหาทางกฎหมายในการจำแนกบุคคลอันมีเหตุควรเชื่อได้ว่าเป็น ผู้เสียหายในคดีค้ามนุษย์

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัญหา แนวคิดและทฤษฎีที่เกี่ยวกับการจำแนกบุคคลอันมีเหตุควรเชื่อได้ว่าเป็นผู้เสียหายในคดีค้ามนุษย์ 2) กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการจำแนกบุคคลอันมีเหตุควรเชื่อได้ว่าเป็นผู้เสียหายในคดีค้ามนุษย์ของประเทศไทย ต่างปะเทศ และระหว่างประเทศ และ  3) มาตรการปรับปรุงแก้ไขมาตรา 29 พระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์ พ.ศ. 2551 เกี่ยวกับการจำแนกบุคคลอันมีเหตุควรเชื่อได้ว่าเป็นผู้เสียหายในคดีค้ามนุษย์ เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพ ด้วยการศึกษาค้นคว้าหาข้อมูลจากหนังสือ ตำรา บทความ วิชาการ งานวิจัยและเอกสาร โดยนำข้อมูลมาวิเคราะห์ สังเคราะห์และใช้วิธีเรียบเรียงแบบพรรณนาความ เพื่อให้ได้มาซึ่งแนวทางในการพัฒนากฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการจำแนกบุคคลอันมีเหตุควรเชื่อได้ว่าเป็นผู้เสียหายในคดีค้ามนุษย์

ผลการศึกษาพบว่า การกำหนดระยะเวลาในการจำแนกไว้ซึ่งโดยได้กำหนดระยะเวลาหลังเกิดเหตุไว้เพียงยี่สิบสี่ชั่วโมง และอาจขอขยายระยะเวลาได้ไม่เกินเจ็ดวัน ซึ่งอาจจะส่งผลกระทบต่อการจำแนกผู้เสียหายที่แท้จริงกับผู้เสียหายที่สมัครใจไปค้าประเวณีเอง ซึ่งระยะเวลาที่กำหนดไว้จึงเป็นเวลาที่จำกัดมากเกินไปเมื่อพิจารณาถึงการให้ข้อมูลของผู้เสียหายแล้ว

ผู้ศึกษามีข้อเสนอแนะในการพัฒนากฎหมายที่เกี่ยวกับปัญหาทางกฎหมายในการจำแนกบุคคลอันมีเหตุควรเชื่อได้ว่าเป็นผู้เสียหายในคดีค้ามนุษย์ เพื่อให้มีมาตรการทัดเทียมตามมาตรการสากล ดังนี้ 1) การเพิ่มกรอบระยะเวลาซึ่งไทยอาจบัญญัติให้มีระยะเวลา ไม่น้อยกว่า 90 วัน ที่ผู้เสียหายได้รับสิทธิพักอาศัยและคุ้มครองโดยไม่ต้องเร่งจำแนกสถานะ ระยะเวลาดังกล่าวช่วยลดปัญหาการตัดสินผิดพลาด (misidentification) 2) ออกกฎกระทรวงหรือระเบียบกำหนดเกณฑ์ชัดเจน 3) เน้นสิทธิมนุษยชนควบคู่กับความมั่นคง แม้ผู้เสียหายจะเป็นแรงงานผิดกฎหมาย แต่หากมีเหตุอันควรเชื่อว่าเข้าข่ายการค้ามนุษย์ ต้องได้รับการคุ้มครองก่อนพิจารณาเรื่องสถานะการเข้าเมือง