วุฒิการศึกษากับบทบาทอำนาจหน้าที่และสิทธิของสมาชิกวุฒิสภา ตามรัฐธรรมนูญ พ.ศ.2560

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา แนวคิด ทฤษฎี มาตรการทางกฎหมาย และปัญหาเกี่ยวกับวุฒิการศึกษาของสมาชิกวุฒิสภาตามที่กำหนดไว้ในกฎหมายรัฐธรรมนูญ พุทธศักราช 2560 มาตรา 107 ถึงมาตรา 113 และ กฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภาพุทธศักราช 2561 มาตรา 10 ถึงมาตรา 14 ที่ไม่มีความสอดคล้องเหมาะสมกับบทบาทหน้าที่ และสิทธิของสมาชิกวุฒิภาตามที่บัญญัติไว้ในกฎหมายรัฐธรรมนูญ ซึ่งอาจก่อให้เกิดความเสียหายต่อระบบการบริหารราชการแผ่นดินในปัจจุบันและการให้ความเห็นชอบในการบัญญัติกฎหมายต่าง ๆ เช่น พระราชบัญญัติและพระราชกำหนด เป็นต้น ที่ต้องอาศัยผู้มีความรู้ทั้งทางด้านเทคโนโลยีที่นำสมัยในปัจจุบันด้านกฎหมาย และภาษาต่างประเทศโดยเฉพาะภาษาอังกฤษ ซึ่งสมาชิกวุฒิสภาทุกคนจะต้องมีความรู้สามารถพูดเข้าใจและติดต่อสื่อสารได้ การวิจัยนี้เป็นการศึกษาเพื่อหาแนวทางแก้ไขกฎหมายรัฐธรรมนูญและพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญเกี่ยวกับการกำหนดคุณวุฒิทางการศึกษาของสมาชิกวุฒิสภาเพื่อให้เหมาะสมและสอดคล้องกับบทบาทหน้าที่และสิทธิ ของสมาชิกวุฒิสภาที่มีต่อการบริหารราชการแผ่นดินตามรัฐธรรมนูญพุทธศักราช 2560 โดยงานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเอกสาร (Documentary Research) โดยค้นคว้าข้อมูลจากตำรากฎหมาย บทความ งานวิจัย และ ข้อมูลจากเว็บไซต์ทางอินเทอร์เน็ต 

ผลการศึกษาพบว่า ในกฎหมายรัฐธรรมนูญ พุทธศักราช 2560 มาตรา 107 ถึง มาตรา 113 และพระราชบัญญัติประกอบว่าด้วยการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภา พุทธศักราช 2561 มาตรา 10 ถึง มาตรา 14  ไม่ได้มีการกำหนดวุฒิการศึกษาของผู้ดำรงตำแหน่งสมาชิกวุฒิสภาไว้แต่ประการใด แต่ได้มีการกำหนดบทบาทหน้าที่และสิทธิการมีส่วนร่วมในการบริหารราชการแผ่นดินไว้มากมาย ซึ่งต่างจากกฎหมายรัฐธรรมนูญ พุทธศักราช 2540 และกฎหมายรัฐธรรมนูญ พุทธศักราช 2550 ที่ได้กำหนดวุฒิการศึกษาให้ผู้ที่จะมีสิทธิสมัตรรับเลือกตั้ง เป็นสมาชิกวุฒิสภาจะต้องสำเร็จการศึกษาไม่ตำกว่าปริญญาตรีหรือเทียบเท่า และเมื่อกฎหมายรัฐธรรมนูญ พุทธศักราช 2560 ได้กำหนดบทบาท หน้าที่และสิทธิของสมาชิกวุฒิสภาในการมีส่วนร่วมในการบริหารราชการแผ่นดินไว้มากมาย

ผู้วิจัยจึงมีความเห็นว่า วุฒิการศึกษาของสมาชิกวุฒิสภาย่อมมีส่วนสำคัญมากในการที่จะให้ความเห็นชอบในด้านต่าง ๆ เช่น ให้ความเห็นชอบร่างพระราชบัญญัติร่างงบประมาณรายจ่ายประจำปี รวมทั้ง การมีส่วนร่วมในการแต่งตั้งผู้ดำรงตำแหน่งสำคัญต่าง ๆ ผู้วิจัยจึงมีความเห็นว่า ควรมีการกำหนดวุฒิการศึกษาของผู้ที่จะเข้ามาเป็นสมาชิกวุฒิสภาในกฎหมายรัฐธรรมนูญ พุทธศักราช 2560 อย่างน้อยต้องจบการศึกษาไม่ต่ำกว่าปริญญาตรีหรือเทียบเท่าเหมือนกับที่มีการกำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญ พุทธศักราช 2540 และ 2550 ดังกล่าวก็น่าจะช่วยการมีส่วนร่วมในการบริหารราชการของสมาชิกวุฒิสภามีประสิทธิภาพมากกว่าที่เป็นอยู่ทุกวันนี้