องค์ประกอบและศักยภาพการท่องเที่ยวเชิงอุตสาหกรรมพื้นที่ EEC จังหวัดระยอง
-
คำสำคัญ:
การท่องเที่ยวเชิงอุตสาหกรรม, องค์ประกอบการท่องเที่ยว, ศักยภาพการท่องเที่ยวบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อสำรวจองค์ประกอบการท่องเที่ยวเชิงอุตสาหกรรมพื้นที่ EEC จังหวัดระยอง และ 2) เพื่อประเมินศักยภาพการท่องเที่ยวเชิงอุตสาหกรรมพื้นที่ EEC จังหวัดระยอง ซึ่งเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยผู้วิจัยใช้เครื่องมือในการเก็บข้อมูลคือแบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง ทำการสัมภาษณ์เชิงลึกกับตัวแทนกลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลัก ได้แก่ ตัวแทนหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน นักวิชาการ ภาคชุมชน และนักท่องเที่ยว จำนวน 30 คน ซึ่งใช้วิธีคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง ทำการวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหาแล้วเขียนบรรยายเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า 1) ด้านองค์ประกอบการท่องเที่ยว (6As) พื้นที่ EEC จังหวัดระยองมีองค์ประกอบการท่องเที่ยวครบถ้วน โดยมี แหล่งดึงดูดสำคัญ เช่น นิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด และวังจันทร์วัลเลย์ (EECi) ที่สามารถพัฒนาเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านนวัตกรรมและอุตสาหกรรมสมัยใหม่ การเชื่อมโยงกับแหล่งท่องเที่ยวอื่น เช่น ชุมชน แหล่งเกษตร และพื้นที่ชายฝั่ง ช่วยเพิ่มความหลากหลายและยกระดับประสบการณ์ท่องเที่ยว ขณะเดียวกัน พื้นที่มีความพร้อมด้านโครงสร้างพื้นฐาน การเดินทาง สิ่งอำนวยความสะดวก และบริการรองรับกิจกรรมรูปแบบ B-leisure ได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงมีขีดความสามารถในการรองรับการท่องเที่ยวอย่างปลอดภัยและยั่งยืน 2) ด้านศักยภาพการท่องเที่ยวเชิงอุตสาหกรรม พื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) จังหวัดระยอง มีศักยภาพโดดเด่นในฐานะศูนย์กลางอุตสาหกรรมและนวัตกรรมของประเทศ สามารถพัฒนาเส้นทางท่องเที่ยวเชิงอุตสาหกรรมได้อย่างเป็นรูปธรรม และได้รับการสนับสนุนจากนโยบายภาครัฐ โครงสร้างพื้นฐานที่ทันสมัย และการกำหนดภาพลักษณ์เชิงการตลาดระดับสากล ส่งผลให้พื้นที่มีความสามารถในการดึงดูดนักท่องเที่ยวเชิงธุรกิจและนักท่องเที่ยวคุณภาพสูง ช่วยสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ เสริมความเข้มแข็งให้กับชุมชน และสนับสนุนการพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนในระยะยาว
เอกสารอ้างอิง
กรมการท่องเที่ยว. (2567). รายงานสถานการณ์และทิศทางการพัฒนาการท่องเที่ยวของประเทศไทย. กรุงเทพฯ: กรมการท่องเที่ยว.
กาญจนา ทารินทร์. (2561). แนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงพื้นที่อย่างยั่งยืน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งหนึ่ง.
กันยรัตน์ ไมยรัตน์. (2564). บทบาทองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงบูรณาการ. วารสารการบริหารการพัฒนา, 12(2), 45–62.
เขมรัฐ เสริมสมบูรณ์, และเกิดศิริ เจริญวิศาล. (2565). การพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงธุรกิจควบคู่การพักผ่อน (B-leisure) ในพื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก. วารสารการท่องเที่ยวและการบริการ, 17(1), 23–40.
ประพัฒชนม์ จริยะพันธุ์, และรัชพงษ์ กลิ่นศรีสุข. (2562). ศักยภาพและแนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงอุตสาหกรรมในประเทศไทย. วารสารการท่องเที่ยวไทย, 14(2), 55–70.
พนิดา งามจรัสศรีวิชัย, และกมลพร กัลยาณมิตร. (2563). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาพื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก. วารสารรัฐศาสตร์และการพัฒนา, 8(1), 89–105.
สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก. (2567). แผนพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก. กรุงเทพฯ: สำนักงานฯ.
สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน. (2564). นโยบายและแนวทางการส่งเสริมการลงทุนในพื้นที่ EEC. กรุงเทพฯ: BOI.
Badia, F., Del Chiappa, G., & Garau-Vadell, J. B. (2024). Community involvement and value creation in industrial tourism destinations. Journal of Sustainable Tourism, 32(1), 1–18.
Boonyaphak, W. (2007). The impact of tourism industry on cultural heritage. Tourism Journal, 4(October), 31–38.
Camprubí, R., & Garau-Vadell, J. B. (2022). Industrial tourism as a tool for regional development. Tourism Planning & Development, 19(3), 257–273.
Douglas, A., Lubbe, B., & Van Rooyen, R. (2024). Industrial tourism and sustainable destination management. Tourism Management Perspectives, 49, 101–115.
Florido-Benítez, L. (2023). Industrial tourism as a strategy for economic diversification. Sustainability, 15(6), 1–17.
Institute of Ecotourism. (2002). Strategic assessment of the impact on the environment and tourism. Bangkok: Institute of Ecotourism, Srinakharinwirot University.
Lee, C. F. (2015). Tourist satisfaction with factory tour experiences. Journal of Tourism Research, 17(2), 135-150.
Noonan, D. (2023). Industrial heritage and tourism development. International Journal of Heritage Studies, 29(4), 389–404.
Rahmafitria, F., Pearce, P. L., Oktadiana, H., & Putro, H. P. N. (2023). Industrial tourism and learning experiences. Tourism Recreation Research, 48(2), 210–224.
Rhama, B. (2022). Industrial tourism and innovation-based destinations. Journal of Tourism Futures, 8(3), 301–315.
Saghafi, M., Ranjkesh, S., & Ghaderi, Z. (2023). Managing industrial tourism routes for sustainable regional development. Journal of Sustainable Tourism, 31(5), 987–1004.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารพุทธศาสน์สังคมร่วมสมัย
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
