การบริหารที่ส่งเสริมมาตรการเชิงรุกเพื่อป้องกันและปราบปราม ปัญหาบุหรี่ไฟฟ้าในสถานศึกษา
คำสำคัญ:
การบริหาร, มาตรการเชิงรุก, การป้องกันและปราบปราม, บุหรี่ไฟฟ้าบทคัดย่อ
บุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้าเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีนิโคตินเป็นองค์ประกอบสำคัญ โดยบุหรี่ไฟฟ้ามีลักษณะการใช้งานผ่านการเปลี่ยนของเหลวให้เป็นไอเลียนแบบการสูบแบบดั้งเดิม ส่งผลกระทบต่อสุขภาพทั้งในระยะสั้นและระยะยาว ครอบคลุมด้านร่างกาย จิตใจ สังคม และเศรษฐกิจ ไม่ว่าจะเป็นการก่อโรคร้ายแรง การเสพติด การกระทำผิดกฎหมาย และภาระค่าใช้จ่ายทางการแพทย์ ปัจจุบันสถานการณ์การใช้บุหรี่ไฟฟ้ามีแนวโน้มเพิ่มสูง โดยเฉพาะในกลุ่มเยาวชน อันเป็นผลจากการเข้าถึงสื่อออนไลน์ การตลาดที่ลดทอนภาพความอันตราย และความเข้าใจที่คลาดเคลื่อน ปัจจัยที่เอื้อต่อการใช้บุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้าประกอบด้วยปัจจัยส่วนบุคคล เช่น อายุ เพศ รายได้ และทัศนคติ ปัจจัยทางสังคม ได้แก่ การเลียนแบบหรือการชักชวนจากครอบครัวและเพื่อน และปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม เช่น ราคา การโฆษณา การเข้าถึง รวมทั้งการรับรู้กฎหมาย เพื่อแก้ไขปัญหาในสถานศึกษา จำเป็นต้องใช้มาตรการเชิงรุก 2 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านการป้องกัน โดยสร้างความรู้ รณรงค์ ประกาศเขตปลอดบุหรี่ไฟฟ้า และบูรณาการกับนโยบายอื่น และ 2) ด้านการปราบปราม โดยบังคับใช้กฎหมายอย่างเคร่งครัด ลงโทษผู้เกี่ยวข้อง และควบคุมการเข้าถึงอย่างจริงจัง นอกจากนี้ การบริหารจัดการสถานศึกษาถือเป็นกระบวนการสำคัญที่ต้องดำเนินการอย่างเป็นระบบ เพื่อใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพและพัฒนาผู้เรียน โดยการดำเนินงานเชิงรุกควรเริ่มจากการกำหนดนโยบายที่ชัดเจน การสร้างความตระหนักรู้และทัศนคติที่ถูกต้อง การจัดโครงสร้างการทำงานแบบบูรณาการ การเป็นผู้นำที่เป็นแบบอย่าง การดำเนินมาตรการตามแผนอย่างต่อเนื่อง การประสานความร่วมมือกับภาคีเครือข่าย และการติดตามประเมินผลอย่างเป็นระบบ
Downloads
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2567). นโยบายการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 – 2569 . สืบค้น 13 ตุลาคม 2568, จาก https://www.moe.go.th/นโยบายการศึกษา-ศธ-2568-2569
กระทรวงศึกษาธิการ. (2568). ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง มาตรการควบคุมการแพร่ระบาดของบุหรี่ไฟฟ้า. สืบค้น 13 ตุลาคม 2568, จาก: https://www.moe.go.th/wp-content/uploads/2025/03/บุหรี่ไฟฟ้า.pdf
กิติพงษ์ เรือนเพ็ชร. (2564). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักเรียนชายอาชีวศึกษา จังหวัดบุรีรัมย์. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา.
จิตกร วิจารณรงค์, วิสิษฐ์ สมบูรณ์ และวันชัย มีศิริ. (2564). NEW NORMAL: การบริหารจัดการองค์กรสมัยใหม่. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 11(1), 392-400.
จีรภัทร์ รัตนชมภู. (2565). รูปแบบการป้องกันการใช้บุหรี่ไฟฟ้ารายใหม่ของนักศึกษาอาชีวศึกษาภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย. (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต). พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร.
จุฑามาศ มณีกุล. (2566). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการสูบบุหรี่ไฟฟ้าในระยะแรกของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายจังหวัดฉะเชิงเทรา. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา.
ฉัตรฑริกา กิจแสงทอง, รัฐพล ศิลปรัศมี, พรรณี บัญชรหัตถกิจ, และทัศพร ชูศักดิ์. (2567). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้า ของนักเรียนสถาบันการอาชีวศึกษา ภาคกลาง 1. วารสารโรงพยาบาลสิงห์บุรี, 33(2), 108-117.
ทวีศักดิ์ สิริรัตน์เรขา. (2568). บุหรี่ไฟฟ้า ภัยเงียบสารเสพติด. สืบค้น 13 ตุลาคม 2568, จาก https://www.happyhomeclinic.com/mh25-e-cigarette.html
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. (2542, สิงหาคม 19). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 116 ตอนที่ 74 ก. น. 1-23.
พระราชบัญญัติควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ พ.ศ. 2560. (2560, เมษายน 5). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 134 ตอนที่ 39 ก. น. 27-47.
วสุพล มงคลศิริ. (2565). อุปสรรคและความท้าทายในการบังคับใช้มาตรการควบคุมบุหรี่ไฟฟ้าของภาครัฐไทย. (สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สมชาติ โตรักษา. (2560). การประยุกต์หลักการบริหารเพื่อการพัฒนางานอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน. ภาควิชาบริหารงานสาธารณสุข คณะสาธารณสุขศาสตร์. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหิดล.
สำนักข่าวสร้างสุข. (2567). ชวนวัยรุ่นเริ่มต้นปี เปลี่ยนเงินซื้อบุหรี่ไฟฟ้าเป็นเงินออม. สืบค้น 13 ตุลาคม 2568, จาก https://www.thaihealth.or.th/?p=377445
สำนักงานคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2566.). ขอความร่วมมือสถานศึกษาในสังกัดในการขับเคลื่อนมาตรการป้องกันและควบคุมบุหรี่ไฟฟ้าในสถานศึกษา. สืบค้น 13 ตุลาคม 2568, จาก https://ptt2.go.th/home/ขอความร่วมมือสถานศึกษา/
สุวดี อุปปินใจ. (2565). การบริหารงบประมาณ การเงินและการบริหารทั่วไป. เชียงราย: โรงพิมพ์ปี้แอนด์น้อง.
องค์การอนามัยโลก. (2564) แถลงการณ์เรื่องบุหรี่ไฟฟ้า. สืบค้น 13 ตุลาคม 2568, จาก: https://cdn.who.int/media/docs/default-source/thailand/ncds/who-thailand-statement-on-electronic-cigarettes-as-of-20-october-2021-(th).pdf?sfvrsn=56366162_5
Deming, W. E. (1950). Elementary principles of the statistical control of quality. Tokyo, Japan: Japanese Union of Scientists and Engineers (JUSE).
Gulick, L. and Urwick, L. (1937) Papers on the Science of Administration. New York, NY: Institute of Public Administration.
Fayol, H. (1925). General And Industrial Management. London, England: Sir Isaac Pitman & Sons.
Wu, W. (2024). Etomidate-induced hypokalemia in electronic cigarette users: two case reports and literature review. Frontiers in Endocrinology, 15.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการศึกษา
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
