แนวคิดภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาในสังกัดองค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่น: กรณีศึกษาเทศบาลนครสงขลา

บทคัดย่อ

บทความวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิดภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาในสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: กรณีศึกษาเทศบาลนครสงขลา และเพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาในบริบทดังกล่าว การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้แนวคิดปรากฏการณ์วิทยา ภายใต้กระบวนทัศน์การวิจัยแบบการตีความ กลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลัก ได้แก่ บุคลากรทางการศึกษาทั้งที่ดำรงตำแหน่งบริหารและไม่ดำรงตำแหน่งบริหาร ประกอบด้วยผู้อำนวยการสถานศึกษา หัวหน้าหมวดวิชา และครูผู้สอนในสถานศึกษา โดยคัดเลือกด้วยวิธีการแบบเจาะจง (Purposive Sampling) และแบบสะดวก (Convenience Sampling) เครื่องมือวิจัยคือแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง เก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึก จำนวนผู้ให้ข้อมูลถึงจุดอิ่มตัวที่ 15 ราย การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา (Content Analysis) ร่วมกับการวิเคราะห์เชิงประเด็น (Thematic Analysis) และการสังเกต

ผลการวิจัยพบว่า ผู้บริหารสถานศึกษาในสังกัดเทศบาลนครสงขลาโดยรวมมีภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ในระดับดี โดยเฉพาะด้านวิสัยทัศน์ การแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ การเปิดกว้างและสร้างความไว้วางใจ รวมถึงการทำงานร่วมกัน แม้ว่าการกล้าเสี่ยงยังคงมีความระมัดระวัง แต่สามารถเรียนรู้จากข้อผิดพลาดได้อย่างเหมาะสม แนวทางการพัฒนาควรมุ่งเน้นการอบรมทักษะการคิดเชิงกลยุทธ์ การส่งเสริมกระบวนการคิดเชิงออกแบบ การสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่เปิดรับความหลากหลาย และการเสริมสร้างการทำงานร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพ

ข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติ ได้แก่ การส่งเสริมการกล้าเสี่ยงและการสร้างความไว้วางใจผ่านการอบรม การสร้างเครือข่ายความร่วมมือ และการประเมินผลอย่างต่อเนื่อง รวมถึงการบูรณาการแนวคิดภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ไว้ในหลักสูตรการพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษา