อัตลักษณ์ชาติพันธุ์มอญและกระบวนการประกอบสร้างพื้นที่สาธารณะในเทศกาลเจี๊ยะ โม่ง โร่ง โม่น เดิง ราชบุรี
คำสำคัญ:
อัตลักษณ์ชาติพันธุ์มอญ, พื้นที่สาธารณะ, สัญญะทางวัฒนธรรม, เทศกาลวัฒนธรรม, การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมบทคัดย่อ
การวิจัยเรื่องอัตลักษณ์ชาติพันธุ์มอญและการประกอบสร้างพื้นที่สาธารณะในเทศกาลเจี๊ยะ โม่ง โร่ง โม่น เดิง จังหวัดราชบุรี มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการแสดงออกของอัตลักษณ์มอญในบริบทเทศกาล และวิเคราะห์กระบวนการสร้างพื้นที่สาธารณะในฐานะพื้นที่สื่อสารความหมาย การวิจัยใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพ โดยอาศัยกรอบปรากฏการณ์วิทยาร่วมกับการวิเคราะห์เชิงกระบวนการ เก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึก การสังเกตแบบมีส่วนร่วม และการสำรวจภาคสนาม
กรอบแนวคิดการวิจัยบูรณาการแนวคิดหลัก 3 ประการ ได้แก่ (1) แนวคิดพื้นที่สาธารณะ ซึ่งอธิบายบทบาทของพื้นที่เทศกาลในฐานะพื้นที่ของการสื่อสารและการมีส่วนร่วม (2) แนวคิดอัตลักษณ์ชาติพันธุ์ ซึ่งมองอัตลักษณ์เป็นกระบวนการที่ถูกประกอบสร้างผ่านการแสดงออกและบริบททางสังคมวัฒนธรรม และ (3) แนวคิดสัญญะ ซึ่งอธิบายองค์ประกอบทางวัฒนธรรมในฐานะตัวแทนของความหมาย ความเชื่อ และความทรงจำร่วม โดยทั้งสามแนวคิดเชื่อมโยงกันในการอธิบายกระบวนการสื่อสารและการประกอบสร้างอัตลักษณ์ในพื้นที่เทศกาล ผลการวิจัยพบว่า เทศกาลดังกล่าวทำหน้าที่เป็นพื้นที่สาธารณะที่เอื้อต่อการแสดงออกและการประกอบสร้างอัตลักษณ์ชาติพันธุ์มอญผ่านกิจกรรมทางวัฒนธรรมที่หลากหลาย โดยอัตลักษณ์มีลักษณะเป็นพลวัตและถูกสร้างขึ้นอย่างต่อเนื่องผ่านกระบวนการคัดเลือก นำเสนอ สื่อสาร ตีความ ต่อรอง และผลิตซ้ำ ขณะเดียวกัน พื้นที่เทศกาลถูกประกอบสร้างเป็นพื้นที่สาธารณะเชิงกระบวนการที่เปิดโอกาสให้เกิดการมีส่วนร่วม การสื่อสารเชิงสัญญะ และการสร้างความหมายร่วม สะท้อนให้เห็นว่าเทศกาลมิได้เป็นเพียงพื้นที่จัดกิจกรรม หากแต่เป็นกลไกสำคัญในการสื่อสารอัตลักษณ์ชาติพันธุ์ในสังคมร่วมสมัย
เอกสารอ้างอิง
สุภรณ์ โอเจริญ. (2541). มอญในเมืองไทย. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
สุกัญญา เบาเนิด. (2549). การสร้างอัตลักษณ์ของคนมอญย้ายถิ่น ศึกษากรณีแรงงานข้ามชาติในจังหวัดสมุทรสาคร (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต สาขาวิชามานุษยวิทยา). กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. In Richardson, J. G. (Ed.), Handbook of theory and research for the sociology of education (pp. 241–258). New York: Greenwood Press.
Geertz, C. (2000). The interpretation of cultures. New York: Basic Books.
Habermas, J. (1989). The structural transformation of the public sphere: An inquiry into a category of bourgeois society. Cambridge: MIT Press.
Hall, S. (1996). Introduction: Who needs “identity”? In S. Hall & P. du Gay (Eds.), Questions of cultural identity (pp. 1–17). London: Sage.
Putnam, R. D., Leonardi, R., & Nanetti, R. Y. (1993). Making democracy work: Civic traditions in modern Italy. Princeton: Princeton University Press.
Richards, G. (2018). Cultural tourism: A review of recent research and trends. Journal of Hospitality and Tourism Management, 36, 12–21.
