สุนทรภู่ : ความเป็นอยู่ภายใต้วัฒนธรรมราชสำนักรัตนโกสินทร์ตอนต้น และผลกระทบจากอำนาจปิตาธิปไตย

ผู้แต่ง

  • ณัฐวุฒิ คล้ายสุวรรณ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย
  • พระครูปลัดณฐกร ปฏิภาณเมธี มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

สุนทรภู่, วัฒนธรรมราชสำนักรัตนโกสินทร์ตอนต้น, ปิตาธิปไตย

บทคัดย่อ

          บทความวิชาการนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความเป็นอยู่ของสุนทรภู่ภายใต้วัฒนธรรมราชสำนักรัตนโกสินทร์ตอนต้นกับผลกระทบจากอำนาจปิตาธิปไตย ผลการศึกษาพบว่า การเรียนรู้วัฒนธรรมราชสำนักจากวังหลัง วังหลวง วังหน้า ทำให้สุนทรภู่สามารถปรับตัวเข้ากับอำนาจแห่งระบอบปิตาธิปไตยได้ดี นำไปสู่การเข้ารับราชการจนมีชื่อเสียง แต่การเข้าสู่อำนาจในระบอบปิตาธิปไตย ทำให้สุนทรภู่ได้รับผลกระทบทั้งทางบวกและทางลบ โดยผลกระทบทางบวกทำให้สุนทรภู่ได้รับการอุปการะจากเจ้านายทั้งในยามรุ่งเรืองและตกอับ ส่วนผลกระทบในทางลบทำให้สุนทรภู่เกิดความเดือดร้อนทั้งกายและใจ แต่สุนทรภู่ก็ยอมรับผลกระทบที่เกิดขึ้น เพราะผลจากการเรียนรู้วัฒนธรรมราชสำนักรัตนโกสินทร์ตอนต้น ทำให้สุนทรภู่ยอมรับทุกสภาพที่เกิดขึ้นได้

เอกสารอ้างอิง

ชลดา เรืองรักษ์ลิขิต. (2548). ชีวประวัติและผลงานของสุนทรภู่ (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ดนัย ไชยโยธา. (2550). ประวัติศาสตร์ไทย : ยุคกรุงธนบุรีถึงกรุงรัตนโกสินทร์ (พิมพ์ครั้งที่ 2).กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.

ธนพร หมูคำ. (2567). ทฤษฎีวรรณกรรม. ลำปาง: มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง.

ธวัช ปุณโณทก. (2559). วิวัฒนาการหนังสือแบบเรียนวิชาภาษาไทย (พิมพ์ครั้งที่ 12). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

เบ็ญจวรรณ สุนทรากูล. (2559). วิวัฒนาการแบบเรียนไทย (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ประทีป วาทิกทินกร. (2565). วรรณกรรมสุนทรภู่ (พิมพ์ครั้งที่ 14). กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

ยุพร แสงทักษิณ. (2553). วรรณคดีสมัยกรุงธนบุรี-กรุงรัตนโกสินทร์ พ.ศ. 2394. ใน พัฒนาการวรรณคดีไทยหน่วยที่ 1-7 (พิมพ์ครั้งที่ 3). นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

วิไลเลขา ถาวรธนสาร ประภัสสร บุญประเสริฐ นันทนา เตวณิชย์ และกิติยวดี ชาญประโคน. (2563). พื้นฐานวัฒนธรรมไทย (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ. (2545). ชีวิตและงานของสุนทรภู่ (พิมพ์ครั้งที่ 6).กรุงเทพมหานคร: ไพลินบุ๊คเน็ต จำกัด.

สมพันธุ์ เลขะพันธุ์. (2561). วรรณกรรมสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น (พิมพ์ครั้งที่ 14). กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

สุนทรภู่. (2543). นิราศสุนทรภู่. กรุงเทพมหานคร: ธารปัญญา.

เสาวลักษณ์ อนันตศานต์. (2565). วรรณกรรมเอกของไทย. (พิมพ์ครั้งที่ 9). กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

อรทัย เพียยุระ. (2561). วรรณกรรมกับเพศภาวะ (พิมพ์ครั้งที่ 2). ขอนแก่น: ขอนแก่นการพิมพ์.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-09-17

รูปแบบการอ้างอิง

คล้ายสุวรรณ ณ., & ปฏิภาณเมธี พ. (2026). สุนทรภู่ : ความเป็นอยู่ภายใต้วัฒนธรรมราชสำนักรัตนโกสินทร์ตอนต้น และผลกระทบจากอำนาจปิตาธิปไตย. วารสารภาษาและวัฒนธรรมศึกษา, 5(3), 183–192. สืบค้น จาก https://so11.tci-thaijo.org/index.php/jlcs/article/view/3358