การศึกษาเรื่องพื้นที่ในกวีนิพนธ์ “เขียนแผ่นดิน” ของ เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความหมายของพื้นที่ในกวีนิพนธ์ เขียนแผ่นดิน ของ เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ ซึ่งเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ภายใต้กรอบแนวคิดเรื่องพื้นที่ทั้ง 3 มิติของอองรี เลอแฟฟวร์ (Henri Lefebvre) คือ พื้นที่เชิงปฏิบัติการ (Spatial Practice) พื้นที่ทางความคิด (Representations of Space) และ พื้นที่จากประสบการณ์ (Spaces of Representation) โดยศึกษาจาก ตัวบทกวีนิพนธ์เพื่อจัดหมวดหมู่และตีความนัยทางสังคมและวัฒนธรรม

          ผลการวิจัยพบว่ากวีนิพนธ์ดังกล่าวประกอบสร้างความหมายของพื้นที่ผ่านมิติทั้งสามอย่างลึกซึ้ง พื้นที่เชิงปฏิบัติการ ปรากฏในฐานะธรรมชาติและวิถีชีวิตเชิงประจักษ์ พื้นที่ทางความคิดสะท้อนอุดมการณ์ความเชื่อทางประวัติศาสตร์ และพื้นที่จากประสบการณ์ทำหน้าที่เป็นพื้นที่แห่งความทรงจำและสัมพันธ์เชิงสังคม การวิเคราะห์นี้แสดงให้เห็นว่าพื้นที่ในกวีนิพนธ์มีความหมายที่ลึกซึ้ง ซึ่งนอกจากจะเป็นฉากของเรื่องราวแล้ว ยังเป็นกระบวนการสร้างความหมายใหม่ให้แก่พื้นที่ทางสังคมและวัฒนธรรมไทย อันเป็นการเปิดมิติใหม่ในการศึกษาวรรณกรรมไทยในเชิงพื้นที่ (Literary Geography)