ภาษาในการร่ายรำมโนราห์: การวิเคราะห์วาทกรรมและการสื่อความหมาย

ผู้แต่ง

  • พระครูปลัดสุวัฒนสาธุคุณ สิริสุวณฺโณ วัดพลายชุมพล

คำสำคัญ:

มโนราห์, ภาษา, วาทกรรม, การสื่อความหมาย, ศิลปะการแสดงพื้นบ้าน

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์วาทกรรมและการสื่อความหมายผ่านภาษาในการร่ายรำมโนราห์ ซึ่งเป็นศิลปะการแสดงพื้นบ้านของภาคใต้ ผลการศึกษาพบว่า ภาษาในการร่ายรำมโนราห์มีลักษณะเฉพาะที่สะท้อนถึงองค์ประกอบทางวัฒนธรรม ความเชื่อ และโลกทัศน์ของชาวใต้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งภาษามีบทบาทสำคัญในการถ่ายทอดเนื้อหาและอารมณ์ความรู้สึกในแต่ละชุดการแสดง ผ่านการใช้โวหารต่างๆเช่น การเปรียบเทียบ การอุปมาอุปมัย และการใช้สัญลักษณ์ ทั้งยังมีการใช้ภาษาถิ่นใต้ที่ช่วยสร้างอัตลักษณ์เชิงวัฒนธรรม นอกจากนี้ภาษายังมีหน้าที่ในการติดต่อสื่อสารและสร้างปฏิสัมพันธ์ระหว่างศิลปินกับผู้ชมผ่านการพูดโต้ตอบ อันส่งผลต่อการสร้างประสบการณ์ร่วมและการรับรู้ความหมายเชิงอารมณ์ในการแสดง งานนี้จะช่วยให้เข้าใจถึงมิติทางภาษาและการสื่อสารของศิลปะการแสดงพื้นบ้านอย่างลึกซึ้งยิ่งขึ้น อันจะนำไปสู่การอนุรักษ์และสืบทอดมรดกทางวัฒนธรรมนี้อย่างยั่งยืน

References

กาญจนา แก้วเทพ. (2544). สื่อพื้นบ้าน: การศึกษาในมิติของศิลปะการแสดง. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ฉันทนา เอี่ยมสกุล. (2552). วรรณกรรมมุขปาฐะ: ความหมายทางวัฒนธรรมและการสื่อสารในสังคมไทย. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยศิลปากร.

ชวน เพชรแก้ว. (2548). พื้นที่ทางสังคมของมโนราห์: วาทกรรมอำนาจและการสื่อสารในการแสดงนาฏศิลป์พื้นบ้านภาคใต้. มหาวิทยาลัยทักษิณ.

ดุษฎี มีศิลป์. (2560). การอนุรักษ์และฟื้นฟูมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม: กรณีศึกษาการสืบทอดการแสดงมโนราห์. กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม.

ธงชัย ลิขิตพรสวรรค์. (2533). นาฏยวรรณคดีปักษ์ใต้. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ สงขลา.

นิยะดา เหล่าสุนทร. (2542). โครงสร้างและกลวิธีทางภาษาในวรรณกรรมมุขปาฐะภาคใต้. สถาบันไทยคดีศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ประทุม ชุ่มเพ็งพันธุ์. (2553). พื้นที่แห่งความทรงจำ: รำมโนราห์และชุมชนคนใต้. ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน).

พัทยา สายหู. (2538). วิถีชีวิต วัฒนธรรม และภูมิปัญญาชาวใต้. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุธิวงศ์ พงศ์ไพบูลย์. (2525). โนราและหนังตะลุง. กรมศิลปากร.

สุรพล วิรุฬห์รักษ์. (2549). นาฏยศิลป์รำมโนราห์: การคงอยู่และการเปลี่ยนแปลง. ภาควิชานาฏยศิลป์ไทย คณะศิลปกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Downloads

เผยแพร่แล้ว

2025-02-01

How to Cite

สิริสุวณฺโณ พ. (2025). ภาษาในการร่ายรำมโนราห์: การวิเคราะห์วาทกรรมและการสื่อความหมาย. วารสารภาษาและวัฒนธรรมศึกษา, 2(1), 1–9. สืบค้น จาก https://so11.tci-thaijo.org/index.php/jlcs/article/view/1665