ภาษาในการร่ายรำมโนราห์: การวิเคราะห์วาทกรรมและการสื่อความหมาย
คำสำคัญ:
มโนราห์, ภาษา, วาทกรรม, การสื่อความหมาย, ศิลปะการแสดงพื้นบ้านบทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์วาทกรรมและการสื่อความหมายผ่านภาษาในการร่ายรำมโนราห์ ซึ่งเป็นศิลปะการแสดงพื้นบ้านของภาคใต้ ผลการศึกษาพบว่า ภาษาในการร่ายรำมโนราห์มีลักษณะเฉพาะที่สะท้อนถึงองค์ประกอบทางวัฒนธรรม ความเชื่อ และโลกทัศน์ของชาวใต้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งภาษามีบทบาทสำคัญในการถ่ายทอดเนื้อหาและอารมณ์ความรู้สึกในแต่ละชุดการแสดง ผ่านการใช้โวหารต่างๆเช่น การเปรียบเทียบ การอุปมาอุปมัย และการใช้สัญลักษณ์ ทั้งยังมีการใช้ภาษาถิ่นใต้ที่ช่วยสร้างอัตลักษณ์เชิงวัฒนธรรม นอกจากนี้ภาษายังมีหน้าที่ในการติดต่อสื่อสารและสร้างปฏิสัมพันธ์ระหว่างศิลปินกับผู้ชมผ่านการพูดโต้ตอบ อันส่งผลต่อการสร้างประสบการณ์ร่วมและการรับรู้ความหมายเชิงอารมณ์ในการแสดง งานนี้จะช่วยให้เข้าใจถึงมิติทางภาษาและการสื่อสารของศิลปะการแสดงพื้นบ้านอย่างลึกซึ้งยิ่งขึ้น อันจะนำไปสู่การอนุรักษ์และสืบทอดมรดกทางวัฒนธรรมนี้อย่างยั่งยืน
References
กาญจนา แก้วเทพ. (2544). สื่อพื้นบ้าน: การศึกษาในมิติของศิลปะการแสดง. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ฉันทนา เอี่ยมสกุล. (2552). วรรณกรรมมุขปาฐะ: ความหมายทางวัฒนธรรมและการสื่อสารในสังคมไทย. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ชวน เพชรแก้ว. (2548). พื้นที่ทางสังคมของมโนราห์: วาทกรรมอำนาจและการสื่อสารในการแสดงนาฏศิลป์พื้นบ้านภาคใต้. มหาวิทยาลัยทักษิณ.
ดุษฎี มีศิลป์. (2560). การอนุรักษ์และฟื้นฟูมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม: กรณีศึกษาการสืบทอดการแสดงมโนราห์. กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม.
ธงชัย ลิขิตพรสวรรค์. (2533). นาฏยวรรณคดีปักษ์ใต้. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ สงขลา.
นิยะดา เหล่าสุนทร. (2542). โครงสร้างและกลวิธีทางภาษาในวรรณกรรมมุขปาฐะภาคใต้. สถาบันไทยคดีศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ประทุม ชุ่มเพ็งพันธุ์. (2553). พื้นที่แห่งความทรงจำ: รำมโนราห์และชุมชนคนใต้. ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน).
พัทยา สายหู. (2538). วิถีชีวิต วัฒนธรรม และภูมิปัญญาชาวใต้. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุธิวงศ์ พงศ์ไพบูลย์. (2525). โนราและหนังตะลุง. กรมศิลปากร.
สุรพล วิรุฬห์รักษ์. (2549). นาฏยศิลป์รำมโนราห์: การคงอยู่และการเปลี่ยนแปลง. ภาควิชานาฏยศิลป์ไทย คณะศิลปกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.