Guidelines แนวทางการสร้างการเรียนรู้สาธารณะที่มีประสิทธิภาพ ของศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนลำปาง
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันและปัญหาในการดำเนินงานด้านการเรียนรู้สาธารณะ ของศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนลำปางในเขตพื้นที่ 8 จังหวัดภาคเหนือตอนบน 2) เพื่อวิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพของการจัดการเรียนรู้สาธารณะ ของศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนลำปาง และ 3) เพื่อเสนอแนวทางการพัฒนาการเรียนรู้สาธารณะที่มีประสิทธิภาพ สำหรับศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนลำปางให้สามารถตอบสนองความต้องการของประชาชนในพื้นที่บริการทั้ง 8 จังหวัด การวิจัยนี้ใช้วิธีการวิจัยแบบผสมผสาน การวิจัยเชิงปริมาณ มีกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 150 คน และวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research) โดยมีกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ คือ เกษตรกรจำนวน 40 คน
ผลการวิจัย พบว่า 1) การจัดกิจกรรมการเรียนรู้สาธารณะปัจจุบัน บางส่วนยังไม่ครอบคลุมเนื้อหา ตรงกับความต้องการของประชาชน ขาดการบูรณาการองค์ความรู้ด้านเกษตรสมัยใหม่ เกษตรอินทรีย์ รวมถึงช่องทางการสื่อสาร หรือการประชาสัมพันธ์การเรียนรู้ด้านอาชีพ 2) ปัจจัยที่ส่งผลสูงต่อการเรียนรู้ ได้แก่ ความเกี่ยวข้องของเนื้อหา กับอาชีพและชีวิตจริงของผู้เรียน การมีส่วนร่วมของชุมชนในการออกแบบกิจกรรม ศักยภาพของวิทยากรและผู้นำชุมชนในการถ่ายทอดองค์ความรู้ ส่วนปัจจัยที่เป็นอุปสรรค คือ ขาดการ จัดกิจกรรมอย่างต่อเนื่อง ขาดรูปแบบการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่น 3) แนวทางการพัฒนาการเรียนรู้สาธารณะที่มีประสิทธิภาพได้แก่ การพัฒนาหลักสูตรการเรียนรู้สาธารณะในเรื่อง การทำนาอินทรีย์ โดยใช้แนวทางเรียนรู้ ในพื้นที่จริง รวมทั้งส่งเสริมการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม ที่ให้เกษตรกรได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้กันเองมากขึ้น ร่วมกับการใช้เทคโนโลยีง่าย ๆ เช่น คลิปวิดีโอ และ LINE กลุ่ม เพื่อสื่อสารการเรียนรู้ได้ตลอดชีวิต
เอกสารอ้างอิง
Boeren, E. (2021). Understanding adult lifelong learning participation:
A review of the evidence and an exploration of the implications for policy.
European Journal of Education, 56(3), 422–437. https://doi.org/10.1111/ejed.12452
Gagné, R. M. (1985). The Conditions of Learning and Theory of Instruction (4th ed.).
Holt, Rinehart and Winston.
Kemmis, S., & McTaggart, R. (1988). The Action Research Planner (3rd ed.).
Deakin University Press.
Knowles, M. S. (1980). The Modern Practice of Adult Education:
From Pedagogy to Andragogy (2nd ed.). Cambridge Adult Education.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining Sample Size for Research Activities.
Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.
Phuangsuwan, P., Rattanamethawong, P., & Kaewwiset, S. (2025). The impact of community
participation in sustainable learning resource development: A case study in urban
Bangkok. Journal of Lifelong Learning and Local Development, 4(1), 22–35.
Rovinelli, R. J., & Hambleton, R. K. (1977). On the use of content specialists in
the assessment of criterion-referenced test item validity.
Dutch Journal of Educational Research, 2(2), 49–60.
UNESCO. (2016). Education 2030: Incheon Declaration and Framework for Action for the
Implementation of Sustainable Development Goal 4.
United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization.
Wadsworth, Y. (1998). What is Participatory Action Research?. Action Research International,
Paper 2. Retrieved from http://www.aral.com.au/ari/p-ywadsworth98.html
Wenger, E. (1998). Communities of Practice: Learning, Meaning, and Identity.
Cambridge University Press.
กัญญาณัฐ สิมสวัสดิ์ (2565). การจัดการเรียนรู้โดยชุมชนเป็นฐาน: กลยุทธ์การจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21
ท่ามกลางสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด 19. วารสารวิจัยศรีล้านช้าง, 2(6), 47–55.
ธนภรณ์ โพธิ์พฤกษา. (2565). การพัฒนาการเรียนรู้ของชุมชนด้วยเทคโนโลยีง่าย ๆ: กรณีศึกษาเกษตรกร
ภาคเหนือตอนบน. วารสารการพัฒนาอย่างยั่งยืน, 5(1), 45–56.
ธนัตถ์ เล็กบรรจง, พลอย อินสว่าง, & จิราพร รุ่งช่วง. (2565). การพัฒนารูปแบบการมีส่วนร่วมในการจัดการ
การท่องเที่ยวเชิงเกษตรอย่างยั่งยืนของชุมนชนนาหมื่นศรี อำเภอนาโยง จังหวัดตรัง.
วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 15(3), 91–106.
ณัฐธิดา อ่อนน้อม. (2565). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้เกษตรอินทรีย์โดยใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการ
แบบมีส่วนร่วม. วารสารวิจัยเพื่อพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน, 5(2), 89–102.
ธรรมวัฒน์ ธนาวงศ์, ชินวงศ์ พุฒิธนากุล, และบุญมาก ชนะกิจ (2564). ปัจจัยความสำเร็จของการจัดการ
เรียนรู้ในระดับชุมชนภาคเหนือ. วารสารการพัฒนาชุมชน, 17(2), 63–78.
นิธิพันธ์ วิประเวช. (2563). การจัดการเครือข่ายการเรียนรู้ในชุมชนท้องถิ่นเพื่อการพัฒนา.
วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 13(2), 55–68.
พรพิมล อินทรักษ์, สมพร ละออเอม, และจิตรา วงษ์ปิ่น (2563). การจัดการเรียนรู้ในชุมชนเพื่อเสริมสร้าง
ศักยภาพกลุ่มอาชีพ: กรณีศึกษาชุมชนเกษตรอินทรีย์. วารสารวิจัยทางการศึกษา, 27(3), 85–96.
มนัญญา ปิ่นพิทักษ์. (2566). กระบวนการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมในการสร้างมาตรการในการคุ้มครองสิทธิ
ผู้สูงอายุในท้องถิ่น. วารสารการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต, 11(1), 25–38.
วิจารณ์ พานิช. (2565). การเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลง. สำนักพิมพ์หมอชาวบ้าน.
ศูนย์บริการวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่. (2560). คู่มือการเขียนรายงานวิจัย.
มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่
สุนีย์ สินธุเดชะ. (2545). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 7). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
สุภาวดี นาคะปรีชา, อภิรดี หาญกิจไพศาล, & ศรายุทธ อรุณรัตน์. (2566). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการเป็นชุมชนแห่ง
การเรียนรู้ของตำบลบางขนุน จังหวัดนนทบุรี. วารสารการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต,
(3), 51–64.
อรุณเดช มารัตน์, ณัฐพงศ์ วงษ์คำ, & วรรณภา พันธ์ชูเพชร. (2565). การพัฒนาระบบทุนมนุษย์เพื่อเพิ่ม
ประสิทธิภาพการปฏิบัติงาน. วารสารวิชาการการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต, 10(2), 12–24
อัญยาณีย์ เกตุพันธุ์, อรกัญญา กันธะชัย, และ สุรินทร์ พิทักษ์สิกุล. (2567). การพัฒนาสมรรถนะของทุนมนุษย์
ที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของวิสาหกิจชุมชนในจังหวัดเชียงราย.
วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย, 26(1), 45–58.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการวิจัยและพัฒนา กรมการพัฒนาชุมชน
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
