วิเคราะห์เสขิยวัตรเพื่อส่งเสริมคุณค่ามารยาทไทย

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีมีวัตถุประสงค์ 2 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษาเสขิยวัตรในคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท 2) เพื่อวิเคราะห์เสขิยวัตรเพื่อส่งเสริมคุณค่ามารยาทไทย เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพเน้นศึกษาเอกสาร

จากการวิจัยพบว่า เสขิยวัตร คือ ธรรมเนียมเกี่ยวกับมารยาท และเป็นข้อปฏิบัติที่พระสงฆ์จะต้องศึกษาต้องปฏิบัติมี 4 หมวด คือ 1) หมวดสารูปมี 26 ข้อ เป็นมารยาทที่ดีงามของพระสงฆ์ในเวลาเข้าไปในหมู่บ้านเช่น การนุ่งห่ม การสำรวมอิริยาบถ การพูดคุยเป็นต้น 2) หมวดโภชนปฏิสังยุตมี 30 ข้อเป็นมารยาทที่ดีงามของพระสงฆ์ในการรับบิณฑบาต และการฉันอาหาร เป็นต้น 3) หมวดธัมมเทสนาปฏิสังยุตมี 16 ข้อ เป็นมารยาทที่ดีงามของพระสงฆ์ในการแสดงธรรมแก่ผู้อื่น และ 4) หมวดปกิณณกะมี 3 ข้อ เป็นมารยาทที่ดีงามของพระสงฆ์ในการถ่ายอุจจาระ ปัสสาวะ และบ้วนน้ำลายในที่สาธารณะเมื่อล่วงละเมิดต้องอาบัติทุกกฎ วิเคราะห์เสขิยวัตรเพื่อส่งเสริมคุณค่ามารยาทไทย แบ่งเป็น 4 หมวด คือ 1) เสขิยวัตรหมวดสารูปเพื่อส่งเสริมคุณค่ามารยาทไทยมี 26 ข้อเป็นต้นบัญญัติของมารยาทไทยเป็นเรื่องของการการแต่งให้เรียบร้อย การสำรวมกาย วาจา และใจ ปรับตัวให้เข้ากับสังคม เพื่อความงดงามน่าดู เพื่อการยอมรับเข้าเป็นหมู่คณะ 2) เสขิยวัตรหมวดโภชนปฏิสังยุตเพื่อส่งเสริมคุณค่ามารยาทไทยมี 30 ข้อ เป็นมารยาทในการรับบิณฑบาต และการฉันอาหาร ซึ่งจะนำมาปรับใช้เป็นมารยาทในการรับประทานอาหารจนธรรมเนียมที่เราใช้กันอยู่ในปัจจุบันนี้ 3) เสขิยวัตรหมวดธัมมเทสนาปฏิสังยุตเพื่อส่งเสริมคุณค่ามารยาทไทยมี 16 ข้อ เป็นมารยาทในการแสดงธรรม ให้ภิกษุผู้แสดงธรรมนั้นเคารพในธรรม และให้ความสำคัญแก่ธรรม และผู้ที่จะฟังธรรมด้วยจะช่วยส่งเสริมบุคลิกได้ดี ให้น่าเคารพมากขึ้น 4) เสขิยวัตรหมวดปกิณณกะเพื่อส่งเสริมคุณค่ามารยาทไทยมี 3 ข้อ เป็นมารยาทที่ดีงามของพระสงฆ์ในการขับถ่ายของเสียในร่างกายไม่ให้กระทบสภาพสิ่งแวดล้อม จัดเป็นการรักษาธรรมชาติ รักษาความสะอาด และรักษาสุขภาพโดยภาพรวมถูกต้องตามเสขิยวัตร