วิเคราะห์การปกป้องคุ้มครองคณะสงฆ์ในคัมภีร์พระพุทธศาสนา

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิเคราะห์หลักการและวิธีการปกป้องคุ้มครองคณะสงฆ์ในพระพุทธศาสนาเถรวาทในรักษาสถานภาพและบทบาทผู้นำทางจิตใจท่ามกลางความไม่มั่นคงในสังคม ระเบียบวิธีวิจัยเป็นเชิงเอกสารโดยใช้วิธีการวิเคราะห์เชิงพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า การปกป้องคุ้มครองพระภิกษุสงฆ์ของพระพุทธศาสนาเถรวาท เป็นกลไกสำคัญที่พระพุทธองค์ทรงวางรากฐานไว้ด้วยพระธรรมและพระวินัย เพื่อธำรงความบริสุทธิ์ของคณะสงฆ์และป้องกันความเสื่อมเสียต่อพระศาสนา หากพระภิกษุมีการกระทำอันเป็นการละเมิดพระวินัย ก็ต้องเข้าสู่กระบวนการอธิกรณ์ตามที่บัญญัติไว้ และในกรณีร้ายแรงย่อมต้องลาสิกขา ทั้งนี้หมวดต่าง ๆ ของพระธรรมวินัยล้วนมีบทบาทในการคุ้มครองคณะสงฆ์ ทั้งในด้านการควบคุมพฤติกรรม การรักษาสมณะสังวร และการป้องกันมิให้เกิดความขัดแย้งในหมู่สงฆ์ ซึ่งถือเป็นการปกป้องคณะสงฆ์อย่างแท้จริงตามเจตนารมณ์ของพระผู้มีพระภาค สำหรับการคุ้มครองพระสงฆ์ในบริบทสังคมปัจจุบัน เห็นควรให้มหาเถรสมาคมดำเนินการบังคับใช้กฎหมาย ระเบียบ และข้อบังคับทางคณะสงฆ์อย่างเคร่งครัด เพื่อเสริมสร้างมาตรฐานด้านธรรมวินัยและความโปร่งใสในการปฏิบัติงานของคณะสงฆ์ ขณะเดียวกันรัฐควรสนับสนุนงบประมาณสำหรับศูนย์กฎหมายเพื่อปกป้องคุ้มครองคณะสงฆ์ รวมถึงพิจารณาจัดตั้งกองทุนช่วยเหลือทางกฎหมายแก่พระสงฆ์ เพื่อเป็นกลไกสนับสนุนเชิงโครงสร้าง นอกจากนี้ ควรส่งเสริมให้สภาทนายความและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านกฎหมายเบื้องต้นแก่พระสงฆ์และวัด เช่น กฎหมายอาญา กฎหมายแพ่งและพาณิชย์ รวมทั้งกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการวัด เพื่อยกระดับความตระหนักรู้ ลดช่องโหว่ และเสริมสร้างศักยภาพในการป้องกันตนเองจากบุคคลหรือกลุ่มบุคคลที่อาจเข้ามาแสวงหาผลประโยชน์จากวัดหรือพระสงฆ์ การจัดให้มีระบบติดตามและประเมินผลการดำเนินงานของศูนย์กฎหมายฯ โดยกำหนดกรอบระยะเวลาและขั้นตอนที่ชัดเจน จะช่วยให้การคุ้มครองคณะสงฆ์เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและเชิงรุก ถือเป็นปัจจัยเสริมสร้างความมั่นคงให้แก่พระพุทธศาสนาของไทย