มาตรการกำหนดระยะเวลาเพื่อความปลอดภัยของสังคมในคดีจำหน่ายยาเสพติด
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาการกำหนดระยะเวลาเพื่อความปลอดภัยของสังคมในคดีจำหน่ายยาเสพติด 2) ศึกษาและเปรียบเทียบมาตรการกำหนดระยะเวลาเพื่อความปลอดภัยของสังคมตามกฎหมายไทยและต่างประเทศ และ 3) เสนอแนวทางมาตรการที่เหมาะสมสำหรับประเทศไทย การวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการศึกษาวิเคราะห์เอกสาร ตำรา บทความวิชาการ งานวิจัย และกฎหมายที่เกี่ยวข้องทั้งในประเทศและต่างประเทศ
ผลการวิจัยพบว่า ประเทศไทยมีอัตราการกระทำผิดซ้ำในคดียาเสพติดสูงถึงร้อยละ 68.53 โดย ณ วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2568 มีผู้ต้องขังคดียาเสพติดจำนวน 203,598 คน จากผู้ต้องขังทั้งสิ้น 282,445 คน สาเหตุสำคัญประการหนึ่ง คือ พระราชบัญญัติราชทัณฑ์ พ.ศ. 2560 มาตรา 52 กำหนดเพียงการให้สิทธิพิเศษแก่ผู้ต้องขังที่มีความประพฤติดีเท่านั้น หาใช่มาตรการกำหนดระยะเวลาเพื่อความปลอดภัยของสังคมอย่างแท้จริง เนื่องจากไม่ได้พิจารณาระดับความเป็นอันตรายของผู้ต้องขังแต่ละรายต่อสังคม และไม่มีกลไกศาลเข้าร่วมพิจารณา จากการศึกษาเปรียบเทียบพบว่า สหรัฐอเมริกาใช้ระบบกำหนดโทษจำคุกแบบแน่นอน (Determinate Sentencing) สาธารณรัฐฝรั่งเศสใช้ระยะเวลาเพื่อความปลอดภัย (La période de sûreté) สูงสุด 22 ปี และสหราชอาณาจักรกำหนดระยะเวลาขั้นต่ำ (Minimum term) 15–25 ปี
ผู้วิจัยเสนอให้บัญญัติ “ระยะเวลาเพื่อความปลอดภัยของสังคม” ไว้ในกฎหมายอย่างชัดแจ้ง โดยให้ศาลมีอำนาจกำหนดระยะเวลาขั้นต่ำที่ผู้ต้องขังไม่อาจพักโทษหรือปล่อยตัวก่อนกำหนดได้ แบ่งเป็น 3 ระดับ ได้แก่ คดีทั่วไป 10–15 ปี คดีรายใหญ่หรือผู้กระทำผิดซ้ำ 15–20 ปี และคดีที่เกี่ยวกับองค์กรอาชญากรรม 20–25 ปี พร้อมกลไกให้ศาลกำหนดระยะเวลาดังกล่าวได้เมื่อผู้ต้องขังแสดงผลการแก้ไขฟื้นฟูอย่างแท้จริง มาตรการดังกล่าวจะสร้างสมดุลระหว่างการคุ้มครองสังคม หลักความได้สัดส่วนของโทษ และหลักสิทธิมนุษยชน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสารเอกสารอ้างอิง
กรมคุมประพฤติ. (ม.ป.ป.). การคุมความประพฤติผู้ได้รับการพักการลงโทษหรือลดวันต้องโทษจำคุก. สืบค้นเมื่อ 1 กุมภาพันธ์ 2568, จาก https://www. probation.go.th/contentmenu.php?id=159
กรมคุมประพฤติ. (ม.ป.ป.). การแก้ไขฟื้นฟูผู้กระทำผิดในงานคุมประพฤติ. สืบค้นเมื่อ 1 กุมภาพันธ์ 2568, จาก https://probation.go.th/contentmenu.php?id=225
กรมราชทัณฑ์. (2568). สถิติการกระทำผิดซ้ำของผู้ต้องขัง ณ วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2568. สืบค้นเมื่อ 15 กุมภาพันธ์ 2568, จาก https://www.correct.go.th/ recstats/index.php
กิติมา แก้วนะรา และธานี วรภัทร. (2559). หลักความได้สัดส่วนกับบทกำหนดโทษที่เหมาะสมสำหรับผู้กระทำความผิดในคดียาเสพติดให้โทษ: ศึกษากรณีแอมเฟตามีน. วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.
นัทธี จิตสว่าง. (2555). หลักการและทฤษฎีทางอาชญาวิทยา. ซีเอ็ดยูเคชั่น.
ปกป้อง ศรีสนิท. (2567). ระยะเวลาเพื่อความปลอดภัยของสังคม. วารสารนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัย ธรรมศาสตร์, 53(4), 1–35.
พนารัตน์ มาศฉมาดล. (2563). หลักประกันว่าด้วยสิทธิและเสรีภาพของประชาชนตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. ใน สารานุกรมรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (พ.ศ. 2560). สถาบันพระปกเกล้า.
วริษฐา บูชาพันธ์. (2565). การบังคับโทษจำคุกตลอดชีวิต: กรณีกำหนดระยะเวลาขั้นต่ำที่เหมาะสมในการบังคับโทษ. วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
วรเจตน์ ภาคีรัตน์. (2556). หลักนิติธรรมและการตรวจสอบความชอบด้วยกฎหมายในกระบวนการยุติธรรมทางอาญา. วารสารนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 42(3).
สัญญพงศ์ ลิ่มประเสริฐ, และคณะ. (2562). การลงโทษผู้กระทำผิดทางอาญา. ใน รายงานการประชุมวิชาการระดับชาติ มหาวิทยาลัยรังสิต ครั้งที่ 14 มหาวิทยาลัยรังสิต.
สุพิชฌาย์ ศิริวัฒนา สีตะสิทธิ์. (2558). แนวทางที่เหมาะสมในการลงโทษและแก้ไขฟื้นฟูผู้กระทำผิดซ้ำในกระบวนการยุติธรรมไทย. วิทยานิพนธ์นิติศาสตรดุษฎีบัณฑิต, สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.
สุภัชลี เทพหัสดิน ณ อยุธยา. (2561). กฎหมายอาญาเฟ้อ. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 44(2).
ส่วนส่งเสริมการศึกษาและพัฒนาจิตใจ กองพัฒนาพฤตินิสัย กรมราชทัณฑ์. (2561). รายงานผลการดำเนินงานโครงการแก้ไขฟื้นฟูผู้ต้องขัง ประจำปีงบประมาณ 2561. กรมราชทัณฑ์ กระทรวงยุติธรรม.
อภิวัฒน์ วรรณโรจน์. (2565). หลักการกำหนดโทษที่ได้สัดส่วนในคดียาเสพติด. วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.
อัคคกร ไชยพงษ์. (2562). อาชญาวิทยาและทัณฑวิทยา (พิมพ์ครั้งที่ 2). โรงพิมพ์เดือนตุลา.
อัคคกร ไชยพงษ์. (2567). กระบวนการยุติธรรมทางอาญา. สำนักพิมพ์ บริษัท สามดี ออลล์ จำกัด.
อุทัย อาทิเวช. (2558). ทฤษฎีอาชญาวิทยากับกระบวนการยุติธรรมทางอาญา (พิมพ์ครั้งที่ 2). วีเจพริ้นติ้ง.
Australian Institute of Criminology. (2017). Crime prevention approaches, theory and mechanisms. Australian Government. https://www.aic.gov.au
Le Monnier de Gouville, P. (2013). Le principe de nécessité en droit pénal. Revue de Science Criminelle et de Droit Pénal Comparé, (2), 269–285.
Packer, H. L. (1968). The limits of the criminal sanction. Stanford University Press.
