มาตรการทางกฎหมายในการแก้ไขฟื้นฟูนักโทษระหว่างการพักโทษคดีอุกฉกรรจ์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) เพื่อศึกษาสภาพปัญหาเกี่ยวกับมาตราการแก้ไขฟื้นฟูผู้ต้องขังระหว่างพักโทษ 2) เพื่อศึกษากฎหมายที่เกี่ยวข้องกับมาตรการทางกฎหมายในการแก้ไขบำบัดฟื้นฟูผู้ต้องขังระหว่างพักโทษในประเทศไทย ระหว่างประเทศ และต่างประเทศ 3) เพื่อศึกษามาตราการทางกฎหมายการแก้ไขฟื้นฟูผู้ต้องขังระหว่างพักโทษเพื่อไม่ให้หวนกลับมากระทำความผิดซ้ำ เป็นการวิจัยเชิงเอกสาร ด้วยการศึกษาค้นคว้าข้อมูลจากหนังสือ ตำรา บทความ วิชาการ งานวิจัย และเอกสาร โดยนำข้อมูลมาวิเคราะห์ สังเคราะห์ และใช้วิธีเรียบเรียงแบบพรรณนาความ เพื่อการแก้ไขปรับปรุงมาตรการทางกฎหมายในการพักโทษในการแก้ไขฟื้นฟูผู้ต้องขัง
ผลการศึกษาพบว่า 1) รูปแบบการจัดการกำกับดูแลผู้ต้องขังกรณีที่ได้รับพักโทษ ยังไม่มีมาตราการแก้ไขฟื้นฟูผู้ต้องขังระหว่างการพักโทษที่ชัดเจน มีเพียงมาตรการที่กำหนดให้มีการติดตามรายงานของผู้พักโทษตามกฎกระทรวงเกี่ยวกับการกำหนดประโยชน์ของนักโทษเด็ดขาด และเงื่อนไขที่นักโทษเด็ดขาดซึ่งได้รับการลดวันต้องโทษจำคุกหรือการพักการลงโทษและได้รับการปล่อยตัวต้องปฏิบัติ พ.ศ.2562 ข้อที่ 50 เพียงเท่านั้น 2) กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับมาตรการทางกฎหมายในการแก้ไขบำบัดฟื้นฟูผู้ต้องขังระหว่างพักโทษในประเทศไทย ได้แก่ พระราชบัญญัติคุมประพฤติ พ.ศ.2559 ระเบียบของกรมคุมประพฤติเกี่ยวกับการพักโทษ พระราชบัญญัติราชทัณฑ์ พ.ศ.2560 ระเบียบและหลักเกณฑ์ของกรมราชทัณฑ์ที่เกี่ยวกับการพักโทษ และพระราชบัญญัติป้องกันการกระทำผิดซ้ำในความผิดเกี่ยวกับเพศหรือที่ใช้ความรุนแรง พ.ศ.2565 กฎหมายระหว่างประเทศ ได้แก่ ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง มาตรฐานขั้นต่ำของสหประชาชาติสำหรับมาตรการไม่ควบคุมตัว(กฎโตเกียว) และกฎหมายต่างประเทศ ได้แก่ สหรัฐอเมริกาประมวลกฎหมายอาญาแห่งรัฐเดลาแวร์ ลักษณะที่ 11 ว่าด้วยความผิดอาญาและวิธีพิจารณาความอาญา (Delaware Criminal Code TITLE 11 Crimes and Criminal Procedure) บทที่ 43 สาธารณรัฐฝรั่งเศสประมวลกฎหมายอาญาสาธารณรัฐฝรั่งเศส (Code penal) และประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาสาธารณรัฐฝรั่งเศส (Code de procédure pénale) สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนีประมวลกฎหมายอาญาสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี (Strafgesetzbuch)
ผู้ศึกษามีข้อเสนอแนะในการปรับปรุงแก้ไขกฎหมายเพื่อให้มีมาตรการทางกฎหมายในการแก้ไขฟื้นฟูนักโทษระหว่างการพักโทษคดีอุกฉกรรจ์อย่างมีประสิทธิภาพ ดังนี้ ข้อเสนอแนะเชิงกฎหมาย (1) แก้ไขพระราชบัญญัติราชทัณฑ์ให้กำหนดเงื่อนไขภาคบังคับหลังพักโทษอย่างชัดเจนโดยในปัจจุบันระบบพักโทษของประเทศไทยเน้นการพิจารณาความประพฤติดีและการรายงานตัว แต่ยังไม่มีบทบัญญัติที่กำหนด “โปรแกรมฟื้นฟูภาคบังคับหลังปล่อยตัว” อย่างเป็นระบบ จึงควรแก้ไข พระราชบัญญัติราชทัณฑ์ พ.ศ. 2560 โดยอาจเพิ่มหมวดเฉพาะเกี่ยวกับการบำบัดต่อเนื่องในชุมชนการเข้าร่วมโปรแกรมแก้ไขฟื้นฟูที่ยังไม่เสร็จสิ้นในเรือนจำ การประเมินความเสี่ยงก่อนปล่อยตัวเป็นเงื่อนไขบังคับ เป็นต้น (2) กำหนดให้ศาลมีบทบาทร่วมในคดีอุกฉกรรจ์ (1) สร้างแผนฟื้นฟูรายบุคคลก่อนปล่อยตัว (2) เพิ่มงบประมาณและบุคลากรกรมคุมประพฤติ การติดตามที่ไม่มีเจ้าหน้าที่เพียงพออาจทำให้การดำเนินการพักพักโทษไม่ประสบความสำเร็จเท่าที่ควร (3) การกำหนดนโยบายให้มีการล้างประวัติอาชญากรรม
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสารเอกสารอ้างอิง
กรมคุมประพฤติ. (ม.ป.ป.). คู่มือผู้ได้รับการพักโทษ/ลดโทษจำคุก. สืบค้นเมื่อ 21 ตุลาคม 2567, จาก https://www.probation.go.th/docum
กรมคุมประพฤติ.(ม.ป.ป.). การคุมความประพฤติผู้ได้รับการพักการลงโทษหรือลดวันต้องโทษจำคุก. สืบค้นเมื่อ 21 ตุลาคม 2567, จาก https://probation.go.th/th/contentmenu-2
กรมคุมพระฤติ. (2559). พระราชบัญญัติคุมประพฤติ. สืบค้นเมื่อ 25 ตุลาคม 2567, จาก https://www.probation.go.th›contentdl
จำลองลักษณ์ อินทวัน. (2558). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความเชื่อมั่นของประชาชนในกระบวนการยุติธรรมทางอาญา. วารสารกระบวนการยุติธรรม, 8(2), 43-66.
จุฬารัตน์ รัฐพิทักษ์สันติ. (2562). ความกลัวต่อการตัดสินใจกระทำผิดซ้ำในคดียาเสพติดของผู้ต้องขังที่เคยกระทำผิดซ้ำ. สืบค้นเมื่อ 15 พฤศจิกายน 2567, จาก https://digital.car.chula.ac.th/cgi/viewcontent.cgi?article=10822&context=chulaetd
ณัฐวดี เชี่ยวธัญญกิจ และวรรณวิภา เมืองถ้ำ. (2568). ปัญหาการใช้มาตรการป้องกันการกระทำความผิดซ้ำตามพระราชบัญญัติมาตรการป้องกันการกระทำความผิดซ้ำในความผิดเกี่ยวกับเพศ หรือที่ใช้ความรุนแรง พ.ศ. 2565. วารสารนิติศาสตร์ปรีดี พนมยงค์มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์, 14(1), 108-132.
ณัฐวุฒิ วัฒนผลิน และ ศิริพงษ์ โสภา. (ม.ป.ป.). มาตรการทางกฎหมายในการพักโทษนักโทษเด็ดขาดซึ่งต้องโทษจำคุกตลอดชีวิต. สืบค้นเมื่อ 21 ตุลาคม 2567, จาก https://so02.tcithaijo.org/index .php/JRKSA/article/view/272975/181643
ธมลวรรณ เศรษฐเมทีกุล (2565). การคุ้มครองสิทธิของผู้ต้องหาหรือเรือนจำโดยการปล่อยตัวชั่วคราว : กรณีศึกษาศาลแขวงชลบุรี. สืบค้นเมื่อ 15 พฤศจิกายน 2567, จาก https://library.coj.go.th/pdf-view. html?fid=49241&table=files_biblio
ธานี วรภัทร. (2556). โทษจำคุกตามกฎหมายไทย. สืบค้นเมื่อ 20 ตุลาคม 2567, จาก https://www. constitutionalcourt.or.th/occ_web/ewt_dl_link
นิรันดร์ ไชยชมภู และ ธรรมวิทย์ เทิดอุดมธรรม. (2565). ข้อเสนอเชิงนโยบายในการกำหนดมาตรการและแนวทางการปฏิบัติต่อผู้ต้องขังที่ต้องเฝ้าระวังการก่ออาชญากรรมสะเทือนขวัญ. วารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์, 30(1), 50-90.
เนติพันธ์ บุญมา. (2554). การพักโทษ : ศึกษากรณีเรือนจำจังหวัดปทุมธานี. รายงานผลงานส่วนบุคคลหลักสูตรผู้พิพากษาผู้บริหารในศาลชั้นต้น รุ่นที่ 9. สถาบันพัฒนาข้าราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม.
ปัทมาลัย วงศ์ปิง. (2566). การพักการลงโทษจำคุกในคดีอุกฉกรรจ์ตามกฎหมายว่าด้วยราชทัณฑ์. วารสารนิติศาสตร์ปรีดี พนมยงค์มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์, 13(2), 88-104.
ปิยนาถ ชัยศิริ. (2566). ปัจจัยในการกระทำความผิดที่ก่อให้เกิดอาชญากรรมทางเพศ : กรณีศึกษาผู้ต้องขังชายในคดีข่มขืน เรือนจำพิเศษกรุงเทพ. สืบค้นเมื่อ 15 พฤศจิกายน 2567, จาก https://rsuir-library.rsu.ac.th/bitstream/123456789/2779/1/PIYANARD%20CHAISIRI.pdf
ระ สินเดชารักษ์. (2563). การพัฒนากระบวนการจำแนกผู้กระทำผิด. สืบค้นเมื่อ 30 ตุลาคม 2567, จาก https://www.oja.go.th/wp-content/uploads/2021/03/1.2_Development_of_an_ Offender_Classification_Process.pdf
ราชทัณฑ์. (2566). “ราชทัณฑ์” เคาะ 5 เกณฑ์ ทัณฑปฏิบัติบริหารโทษรายบุคคล. สืบค้นเมื่อ 21 ตุลาคม 2567, จาก https://www.thaipbs.or.th/news/content/335406
สำนักงานกิจการยุติธรรม. (2566). พระราชบัญญัติมาตรการป้องกันการกระทำความผิดซ้ำในความผิดเกี่ยวกับเพศหรือที่ใช้ความรุนแรง พ.ศ.2565. สืบค้นเมื่อ 15 สิงหาคม 2567, จาก https://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2565/A/066/T_0006.PDF
สำนักงานเลขาคณะรัฐมนตรี. (ม.ป.ป.). พระราชบัญญัติราชทัณฑ์ พ.ศ. 2560. สืบค้นเมื่อ 30 ตุลาคม 2567, จาก https://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2560/A/021/1.PDF
สำนักงานอัยการสูงสุด. (ม.ป.ป.). กฎกระทรวงกำหนดประโยชน์ของนักโทษเด็ดขาดและเงื่อนไขที่นักโทษเด็ดขาดซึ่งได้รับการลดโทษวันต้องโทษจำคุกหรือการพักโทษและได้รับการปล่อยตัวต้องปฏิบัติ พ.ศ.2562. สืบค้นเมื่อ 23 พฤศจิกายน 2568, จาก https://www3.ago.go.th/legald/wp-content/uploads/2021/11/v60_07_02_2563.pdf
หอสมุดรัฐสภา. (2565). การพักโทษ. สืบค้นเมื่อ 30 ตุลาคม 2567, จาก https://library.parlia ment.go.th/th/radioscript/rr2566-dec6
Code de procédure pénale. (1958, as amended). Retrieved October 30, 2024, from https://www.legifrance.gouv.fr
Delaware Code Title 11 § 4353. (as amended). Delaware General Assembly. Retrieved October 30, 2024, from https://delcode.delaware.gov
German Criminal Code (Strafgesetzbuch – StGB). (1998, as amended). Federal Ministry of Justice. Retrieved October 30, 2024, from https://www.gesetze-im-internet.de
