การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมการจัดการการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม ของเทศบาลเมืองกาญจนบุรี

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการจัดการการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของเทศบาลเมืองกาญจนบุรี 2) ศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการจัดการการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของเทศบาลเมืองกาญจนบุรี และ 3) นำเสนอการบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมการจัดการการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี (Mixed Methods Research) สำหรับการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยประชาชนในเขตเทศบาลเมืองกาญจนบุรี จำนวน 394 คน ใช้การสุ่มแบบแบ่งชั้นตามสัดส่วน โดยกำหนดชุมชนทั้ง 27 แห่งเป็นชั้นภูมิ จัดสรรจำนวนตัวอย่างตามสัดส่วนประชากรของแต่ละชุมชน แล้วสุ่มอย่างง่ายภายในแต่ละชุมชน และสำหรับการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 18 รูปหรือคน พร้อมด้วยผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 10 รูปหรือคน โดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือวิจัยได้แก่ แบบสอบถาม การสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่มเฉพาะ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา การวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน และการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า

1) การจัดการการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของเทศบาลเมืองกาญจนบุรีโดยรวมอยู่ในระดับมาก  (= 3.70, S.D. = 0.84) โดยด้านการพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนบนพื้นฐาน อัตลักษณ์และวิถีไทยมีค่าเฉลี่ยสูงสุด (=3.85, S.D.=0.80) 2) องค์ประกอบการจัดการท่องเที่ยวมีความสัมพันธ์เชิงพยากรณ์กับการจัดการการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยเมื่อพิจารณาค่าสัมประสิทธิ์ องค์ประกอบดังกล่าวสามารถร่วมกันอธิบายความแปรปรวนได้ร้อยละ 46.60 (Adjusted R² = 0.466) และการบริหารจัดการชุมชนมีค่าน้ำหนักการพยากรณ์มาตรฐานสูงสุด (β = 0.318) ส่วนหลักสัปปายะ 4 ร่วมกันอธิบายได้ร้อยละ 43.30 (Adjusted R² = 0.433) โดยปุคคลสัปปายะมีค่าน้ำหนักการพยากรณ์มาตรฐานสูงสุด (β = 0.341) และ 3) รูปแบบสัปปายะ–การมีส่วนร่วม–การจัดการการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม (SPC Model) กำหนดให้สัปปายะ 4 เป็นเกณฑ์คุณภาพ การมีส่วนร่วมเป็นกลไกแปลงเกณฑ์สู่การร่วมตัดสินใจ ร่วมดำเนินงาน ร่วมติดตาม และร่วมรับผลประโยชน์ ส่วนกระบวนการจัดการเป็นเครื่องมือทำให้เกิดแหล่งท่องเที่ยวคุณภาพ คุณค่าทางเศรษฐกิจที่สมดุล การกระจายรายได้ และความยั่งยืนบนฐานอัตลักษณ์