การส่งเสริมศักยภาพผู้นำชุมชนในการประสานงานกับหน่วยงานภาคประชาสังคม ตำบลดอนตูม อำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม

ผู้แต่ง

  • อัญธิษฐา อักษรศรี มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาลัยสงฆ์พุทธปัญญาศรีทวารวดี
  • พระครูใบฎีกาธีรยุทธ จนฺทูปโม มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาลัยสงฆ์พุทธปัญญาศรีทวารวดี
  • พระสมุห์ นพดล อตฺถยุตฺโต มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาลัยสงฆ์พุทธปัญญาศรีทวารวดี
  • วันชัย แสงสุวรรณ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาลัยสงฆ์พุทธปัญญาศรีทวารวดี
  • สุวลังก์ วงศ์สุรวัฒน์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาลัยสงฆ์พุทธปัญญาศรีทวารวดี

คำสำคัญ:

การส่งเสริมศักยภาพ, ผู้นำชุมชน, การประสานงาน, หน่วยงานภาคประชาสังคม

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาและศักยภาพของผู้นำชุมชนในการประสานงานกับหน่วยงานภาคประชาสังคม ตำบลดอนตูม อำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม 2) พัฒนากิจกรรมผู้นำชุมชนในการประสานงานกับหน่วยงานภาคประชาสังคม และ 3) ประเมินผลการจัดกิจกรรมส่งเสริมศักยภาพผู้นำชุมชนในการประสานงานกับหน่วยงานภาคประชาสังคม เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) ผู้ให้ข้อมูลประกอบด้วยผู้ให้ข้อมูลสำคัญสำหรับการสัมภาษณ์เชิงลึก 20 คน ผู้ทรงคุณวุฒิสำหรับการสนทนากลุ่ม 10 คน และผู้นำชุมชนกลุ่มเป้าหมาย 21 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์เชิงลึก แบบสนทนากลุ่ม และแบบบันทึกการปฏิบัติการ เก็บรวบรวมข้อมูลตามวงจร Plan–Act–Observe–Reflect ร่วมกับการศึกษาเอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) และการสังเคราะห์เชิงอุปนัย (Analytic Induction)

ผลการวิจัยพบว่า

1) สภาพปัญหาศักยภาพของผู้นำชุมชนในการประสานงานกับหน่วยงานภาคประชาสังคม ตำบลดอนตูม อำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม พบว่า ผู้นำชุมชนมีบทบาทในการประสานงานและเชื่อมโยงภาคส่วนต่าง ๆ อยู่แล้ว แต่ยังมีความจำเป็นต้องได้รับการพัฒนาอย่างเป็นระบบใน 4 มิติสำคัญ ได้แก่ (1) ทักษะด้านเทคโนโลยีดิจิทัลและ AI (2) การสื่อสาร การเจรจา การไกล่เกลี่ย และการจัดการความขัดแย้ง (3) คุณธรรม จริยธรรม และหลักธรรมาภิบาล (4) ภาวะผู้นำ การมีส่วนร่วม ความร่วมมือ 2) พัฒนากิจกรรมผู้นำชุมชนในการประสานงานกับหน่วยงานภาคประชาสังคม ตำบลดอนตูม อำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม พบว่า การพัฒนากิจกรรมผู้นำชุมชนในการประสานงานกับหน่วยงานภาคประชาสังคม เป็นกระบวนการพัฒนาศักยภาพแบบองค์รวมที่เชื่อมโยง เทคโนโลยีและ AI การสื่อสารและการไกล่เกลี่ย คุณธรรมและธรรมาภิบาล  3) ผลประเมินผลการจัดกิจกรรมส่งเสริมศักยภาพผู้นำชุมชนในการประสานงานกับหน่วยงานภาคประชาสังคม อำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม พบว่า กิจกรรมทั้ง 4 ด้านสามารถพัฒนาผู้นำชุมชนทั้ง ความรู้ ทักษะ คุณธรรม และภาวะผู้นำ ในการสื่อสาร ประสานงาน แก้ไขปัญหา สร้างความไว้วางใจ และสร้างเครือข่ายความร่วมมือกับหน่วยงานภาคประชาสังคม 

ประวัติผู้แต่ง

อัญธิษฐา อักษรศรี, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาลัยสงฆ์พุทธปัญญาศรีทวารวดี

ปริญญาตรี ศน.บ. (รัฐศาสตร์การปกครอง), ปริญญาโท ศน.ม. (รัฐศาสตร์การปกครอง),ปริญญาเอก ปรด. (รัฐศาสตร์) ,

เอกสารอ้างอิง

ชนัสนันท์ ศิริสมภาร. (2565). แนวทางการพัฒนาศักยภาพของผู้นำชุมชนบ้านเป็ด หมู่ที่ 1 เทศบาลตำบลบ้านเป็ด อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น. วารสารการจัดการองค์กร และพัฒนาสังคม, 2(1), 45–52. https://so17.tci-thaijo.org/index.php/JOMSD/article/view/325

ฐิติ สิทธิศักดิ์, และกัลยา แซ่อั้ง. (2567). กระบวนการสร้างประชาสังคมโดยชุมชนเพื่อการต่อรองอำนาจรัฐและทุน กรณีศึกษาชุมชนพื้นที่ป่าชุ่มน้ำบุญเรือง ตำบลบุญเรือง อำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย. วารสารสังคมศาสตร์ปัญญาพัฒน์, 6(2), 563–576. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSSP/article/view/272867

ธัญญาภรณ์ จันทรเวช, และโกวิทย์ พวงงาม. (2564). โครงสร้าง บทบาท และความเข้มแข็งคณะทำงานเครือข่ายภาคประชาสังคมจังหวัดในฐานะกลไกการเมืองภาคพลเมือง. วารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์, 29(1), 210–250. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/swjournal/article/view/249665

ธีรยุทธ บุญมี. (2547). ประชาสังคม. สำนักพิมพ์สายธาร.

นวภัทร โตสุวรรณ์. (2567). บทบาทของผู้นำชุมชนในการส่งเสริมหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง: กรณีศึกษาบ้านเด่นมะขาม ตำบลตลุกกลางทุ่ง อำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก. วารสารรัชต์ภาคย์, 18(56), 249–263. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/RJPJ/article/view/269394

พัชรีวรรณ กิจมี, และพรพนิต พ่วงภิญโญ. (2562). การพัฒนาศักยภาพผู้นำชุมชนแบบไม่เป็นทางการในตำบลหนองผึ้ง ตำบลยางเนิ้ง และตำบลสารภี จังหวัดเชียงใหม่ ด้วยกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน. วารสารปัญญาภิวัฒน์, 11(3), 217–228. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/pimjournal/article/view/181102

เลิศพร อุดมพงษ์. (2566). การศึกษาบทบาทของภาคประชาสังคมในการเสริมสร้างความมั่นคงทางสังคมและการพัฒนาประชาธิปไตย: กรณีองค์กรด้านการต่อต้านการทุจริตและส่งเสริมสังคมธรรมาภิบาล. วารสารสถาบันพระปกเกล้า, 21(1), 128–149. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/kpi_journal/article/view/259517

วสุกิจจ์ เหล่าอินทร์. (2563). การมีส่วนร่วมของภาคประชาสังคมเพื่อกำหนดยุทธศาสตร์การพัฒนาท้องถิ่น. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 5(9), 22–34. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JSBA/article/view/245098

สุวิมล ตั้งประเสริฐ. (2559). การเสริมสร้างศักยภาพผู้นำชุมชนเพื่อการพัฒนาพื้นที่จังหวัดนครราชสีมาอย่างยั่งยืนด้วยกระบวนการแบบมีส่วนร่วม. วารสารราชพฤกษ์, 14(2), 53–60. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/Ratchaphruekjournal/article/view/90924

อรทัย ก๊กผล, และปรัชญา ชีพเจริญรัตน์. (2547). สารานุกรมการปกครองท้องถิ่นไทย หมวดที่ 5 ประชาสังคมกับการปกครองท้องถิ่น ลำดับที่ 2 การเมืองและการมีส่วนร่วมในระดับท้องถิ่น. สถาบันพระปกเกล้า.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-09-30

รูปแบบการอ้างอิง

อักษรศรี อ., จนฺทูปโม พ., อตฺถยุตฺโต พ. น., แสงสุวรรณ ว., & วงศ์สุรวัฒน์ ส. (2026). การส่งเสริมศักยภาพผู้นำชุมชนในการประสานงานกับหน่วยงานภาคประชาสังคม ตำบลดอนตูม อำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม. วารสารพุทธศาสน์สังคมร่วมสมัย, 5(3), 348–364. สืบค้น จาก https://so11.tci-thaijo.org/index.php/JCBS/article/view/4091

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย