การพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในพื้นที่อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน
คำสำคัญ:
การพัฒนา, การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม, การมีส่วนร่วม, วัฒนธรรมสร้างสรรค์, อำเภอเมืองน่านบทคัดย่อ
งานวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาการจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในพื้นที่อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน 2) เพื่อศึกษาการพัฒนากิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในพื้นที่อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่านและ 3) เพื่อศึกษาการส่งเสริมการขับเคลื่อนการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในพื้นที่อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกแบบมีโครงสร้างกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 25 คน และการสนทนากลุ่มเฉพาะ 10 คน โดยการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า
1) อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน มีศักยภาพสูงในการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมจากทุนทางวัฒนธรรมที่โดดเด่น ได้แก่ ประวัติศาสตร์ ศิลปกรรม สถาปัตยกรรม วัดวาอาราม ประเพณี วิถีชีวิต และภูมิปัญญาท้องถิ่น โดยเฉพาะพื้นที่เมืองเก่าน่านซึ่งเป็นศูนย์กลางมรดกทางวัฒนธรรม ผลจาการวิเคราะห์ SWOT เพื่อการจัดการการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน ได้แก่ การเน้นการบูรณาการความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน ชุมชน และสถาบันทางศาสนา เพื่อสร้างสมดุลระหว่างการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมกับการพัฒนาเศรษฐกิจการท่องเที่ยว 2) พัฒนากิจกรรมการท่องเที่ยวมุ่งส่งเสริมอัตลักษณ์ท้องถิ่นผ่านการเรียนรู้ประวัติศาสตร์ การท่องเที่ยวเชิงศาสนา ศิลปหัตถกรรมพื้นบ้าน การท่องเที่ยวโดยชุมชน และการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ที่เปิดโอกาสให้นักท่องเที่ยวมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางวัฒนธรรม 3) แนวทางการขับเคลื่อนการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม ควรพัฒนาสื่อประชาสัมพันธ์ดิจิทัล เสริมสร้างเครือข่ายความร่วมมือ พัฒนาศักยภาพบุคลากร และประยุกต์ใช้เทคโนโลยีในการบริหารจัดการแหล่งท่องเที่ยว โดยยึดหลักการมีส่วนร่วมของชุมชน การอนุรักษ์คุณค่าทางวัฒนธรรม และการพัฒนาอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2566). แผนพัฒนาการท่องเที่ยวแห่งชาติ ฉบับที่ 3 (พ.ศ. 2566–2570). กรุงเทพฯ: กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา.
จังหวัดน่าน. (2567). แผนพัฒนาจังหวัดน่าน พ.ศ. 2566–2570 (ฉบับทบทวน). น่าน: จังหวัดน่าน.
นัสชนะ ส่างช้าง. (2567). บทบาทของชุมชนท้องถิ่นในกระบวนการพัฒนาที่ยั่งยืน. วารสารนวัตกรรมสังคมศาสตร์, 1(2), 45–55. https://so13.tci-thaijo.org/index.php/jssi/article/view/1215
พลกฤต รักจุล. (2569). การพัฒนารูปแบบเส้นทางการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมโดยใช้การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน: กรณีศึกษาอำเภอเมือง จังหวัดน่าน. วารสารวิทยาการจัดการมหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, 8(2), 205–224. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jmspsru/article/view/295991
พงศ์พันธ์ อนันต์วรณิชย์. (2564). การพัฒนาตัวแบบกระบวนการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและเชิงสร้างสรรค์: กรณีศึกษาจากการพัฒนาการท่องเที่ยวชุมชนเชิงวัฒนธรรมและเชิงสร้างสรรค์ 3 ชุมชน. วารสารการจัดการธุรกิจ มหาวิทยาลัยบูรพา, 10(2), 65–90.
https://so01.tci-thaijo.org/index.php/BJBM/article/view/249459
มณีรัตน์ สุขเกษม, และนุชเนตร กาฬสมุทร์. (2561). The sustainable creative tourism management: World heritage site-cultural heritage alive: A case study of Historical Town of Sukhothai and Associated Historic Towns. RMUTI Journal Humanities and Social Sciences, 5(1), 160–178.
https://so05.tci-thaijo.org/index.php/RMUTI_SS/article/view/189670
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566–2570). กรุงเทพมหานคร.
Bramwell, B., & Lane, B. (2011). Critical research on the governance of tourism and sustainability. Journal of Sustainable Tourism, 19(4–5), 411–421. https://doi.org/10.1080/09669582.2011.580586
Butler, R. W. (1980). The concept of a tourist area cycle of evolution: Implications for management of resources. The Canadian Geographer / Le Géographe canadien, 24(1), 5–12. https://doi.org/10.1111/j.1541-0064.1980.tb00970.x
Howkins, J. (2013). The Creative Economy: How People Make Money from Ideas (2nd ed.). Penguin.
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2020). Culture Shock: COVID-19 and the Cultural and Creative Sectors. OECD Publishing.
Poonklat, V., Tharathuek, B., & Wongpaisanlux, S. (2023). Community-based tourism for the sustainable development. Interdisciplinary Academic and Research Journal, 3(2), 793–812. https://doi.org/10.14456/iarj.2023.106
Richards, G. (2021). Rethinking Cultural Tourism. Edward Elgar Publishing.
Richards, G. W., & Raymond, C. (2000). Creative tourism. ATLAS News, 23, 16–20. https://research.tilburguniversity.edu/en/publications/creative-tourism/
Nowacki, M. (2021). Heritage interpretation and sustainable development: A systematic literature review. Sustainability, 13(8), Article 4383. https://doi.org/10.3390/su13084383
United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. (2022). Culture: 2030 Indicators. Paris: UNESCO.
United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. (2024). UNESCO Creative Cities Network. Paris: UNESCO.
United Nations World Tourism Organization. (2004). Indicators of Sustainable Development for Tourism Destinations: A Guidebook. Madrid: UNWTO.
United Nations World Tourism Organization. (2018). Tourism and Culture Synergies. Madrid: World Tourism Organization.
United Nations. (2015). Transforming Our World: The 2030 Agenda for Sustainable Development. New York: United Nations.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารพุทธศาสน์สังคมร่วมสมัย
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
