ความสำเร็จในการนำนโยบายการตรวจสุขภาพประชาชนล้านคนไปปฏิบัติในเขตกรุงเทพมหานคร

เกตุแก้ว นิลยาน; ณัฐวัฒน์  สิริพรวุฒิ

ผู้แต่ง

เกตุแก้ว นิลยาน คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี
ณัฐวัฒน์ สิริพรวุฒิ คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี

คำสำคัญ:

ปัจจัยความสำเร็จ, ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลง, การสื่อสารนโยบาย, การนำนโยบายไปปฏิบัติ, กรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา (1) ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการนำนโยบายการตรวจสุขภาพประชาชนล้านคนไปปฏิบัติในเขตกรุงเทพมหานคร (2) เพื่อหาแนวทางและข้อเสนอแนะที่เหมาะสมในการนำนโยบายการตรวจสุขภาพประชาชนล้านคนไปปฏิบัติในเขตกรุงเทพมหานครให้เกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผลสูงสุด เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึกและการวิเคราะห์เอกสารที่เกี่ยวข้อง ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ผู้บริหารหน่วยงานด้านสาธารณสุข ผู้ปฏิบัติงานในระดับพื้นที่ และประชาชนผู้รับบริการ

ผลการวิจัยพบว่า (1) ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จขึ้นอยู่ทั้งปัจจัยเชิงนโยบาย กลไก และบริบท โดยปัจจัยเชิงนโยบาย ได้แก่ ความสามารถของนโยบายในการแก้ปัญหาและโครงสร้างตัวบทของนโยบาย ซึ่งแม้มีความชัดเจนของเป้าหมาย แต่ยังมีข้อจำกัดด้านการสื่อสาร การกำหนดบทบาทหน้าที่ และทรัพยากรในระดับปฏิบัติ ขณะที่ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงมีบทบาทสำคัญในการสร้างแรงจูงใจและความร่วมมือของบุคลากร ส่วนการสื่อสารนโยบายทำหน้าที่เป็นกลไกเชื่อมโยงไปสู่ความสำเร็จ โดยช่วยสร้างความเข้าใจร่วมระหว่างผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง นอกจากนี้ ปัจจัยเชิงบริบท เช่น ความซับซ้อนของโครงสร้างประชากร ความหลากหลายของสิทธิการรักษา การกระจายตัวของระบบบริการสุขภาพ และพฤติกรรมสุขภาพของประชาชน ส่งผลต่อการเข้าถึงบริการและการบูรณาการข้อมูล (2) แนวทางและข้อเสนอแนะ ได้แก่ การพัฒนาระบบข้อมูลสุขภาพแบบบูรณาการ การเสริมสร้างการสื่อสารนโยบาย การสนับสนุนทรัพยากรในระดับพื้นที่ และการส่งเสริมภาวะผู้นำที่มีประสิทธิภาพ เพื่อให้การดำเนินนโยบายมีความยั่งยืนและครอบคลุมมากยิ่งขึ้น

กลไกการนำนโยบายไปปฏิบัติที่ประกอบด้วย 1) โครงสร้างตัวบทของนโยบาย 2) เงื่อนไขที่ไม่ใช่ของนโยบาย 3) การมีอิทธิพลเชิงอุดมการณ์ 4) การสร้างแรงบันดาลใจ 5) ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลง ล้วนเป็นปัจจัยสำคัญที่นำไปสู่ความสำเร็จในการนำนโยบายการตรวจสุขภาพประชาชนล้านคนไปปฏิบัติ ตัวชี้วัดได้แก่ การเข้าถึงบริการสุขภาพของประชาชน การใช้เทคโนโลยีดิจิทัล การจัดบริการเชิงรุก ประสิทธิผลของการดำเนินงาน ความครอบคลุมของบริการ และความพึงพอใจของผู้รับบริการ

เอกสารอ้างอิง

เริงฤดี ปธานวนิช, (2568). การสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 7 พ.ศ.2567-2568.

https://kb.hsri.or.th/dspace/handle/11228/6360?show=full

อัญชนา แก้วไธสง. (2560). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการตรวจสุขภาพของผู้สัมผัสอาหารในเขต

เทศบาลตำบลเมืองศรีไคอำเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารราชธานีนวัตกรรมทาง

วิทยาศาสตร์สุขภาพ, 1(1), 64-80.

Avolio, Bruce J., B. J., & Bass, B. M. (2004). Multifactor leadership questionnaire: Manual

and sampler set (3rd ed.). Mind Garden.

Frederick Herzberg. (1959). The motivation to work. New York. NY: John Wiley & Sons.

Mazmanian, D. A., & Sabatier, P. A. (1983). Implementation and public policy. Glenview, IL:

Scott, Foresman and Company.

Pressman, J. L., & Wildavsky, A. (1973). Implementation: How Great Expectations in

Washington are Dashed in Oakland. University of California Press.

Sabatier, P. A., & Mazmanian, D. A. (1980). The Implementation of Public Policy: A Framework

of Analysis. Policy Studies Journal, 8(4): 538–560.

Van Meter, D. S., & Van Horn, C. E. (1975). The policy implementation process: A conceptual

framework. Administration & Society, 6(4), 445–488.

World Health Organization. (2008). Integrated health services: What and why? Geneva:

World Health Organization.

World Health Organization. (2019). WHO guideline: Recommendations on digital interventions for health system strengthening. Geneva: World Health Organization.

Yukl, G. (2012). Leadership in organizations (8thed.). Boston, MA: Pearson Education.