ปัจจัยพุทธจิตวิทยาเพื่อการเสริมสร้างความสุขของบุคลากรในองค์กรของเทศบาล

นารี  หินนาง; สุวัฒสัน  รักขันโท; วิชชุดา ฐิติโชติรัตนา

ผู้แต่ง

นารี หินนาง พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพุทธจิตวิทยา ภาควิชาจิตวิทยา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
สุวัฒสัน รักขันโท ภาควิชาจิตวิทยา คณะมนุษยศาสตร์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
วิชชุดา ฐิติโชติรัตนา ภาควิชาจิตวิทยา คณะมนุษยศาสตร์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

พุทธจิตวิทยา, การเสริมสร้างความสุขม องค์กรเทศบาล, สาราณียธรรม 6

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง “ปัจจัยพุทธจิตวิทยาเพื่อการเสริมสร้างความสุขของบุคลากรในองค์กรของเทศบาล” วัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการเสริมสร้างความสุขของบุคลากรในองค์กรตามหลักพุทธจิตวิทยาและ เพื่อวิเคราะห์ปัจจัยทางพุทธจิตวิทยาเพื่อการเสริมสร้างความสุขของบุคคลากรในองค์กร ระเบียบวิธีวิจัยการวิจัยแบบผสานวิธีประกอบด้วยการวิจัยเชิงปริมาณจากกลุ่มตัวอย่าง 70 คน และการวิจัยเชิงคุณภาพผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 10 ท่าน เครื่องมือวิจัยมีค่าความเชื่อมั่น 0.959 สถิติที่ใช้ ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลการวิจัยพบว่า

ผลการสัมภาษณ์เชิงลึก พบว่า การเสริมสร้างความสุขของบุคลากรคือแนวปฏิบัติเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตการทำงาน ประกอบด้วย5 ปัจจัยหลัก ได้แก่ (1) ความอิสระในการตัดสินใจ (2) ความสัมพันธ์ที่ดีทางกายและวาจา (3) ความรักในงานที่ทำ (4) การได้รับการยอมรับในความสามารถ และ (5) ความผูกพันต่อองค์กร ซึ่งปัจจัยเหล่านี้ส่งผลโดยตรงต่อแรงจูงใจและความสำเร็จขององค์กร
ปัจจัยทางพุทธจิตวิทยาในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง (X̅ = 3.49) เมื่อพิจารณารายด้านพบว่า ด้านความพร้อมของปัจจัยการดำรงชีพมีค่าเฉลี่ยสูงสุด (X̅ = 3.57) รองลงมาคือ ด้านความมั่นคงในสังคม ด้านความสัมพันธ์ และด้านการได้รับการเชิดชูเกียรติ (X̅ = 3.49) ส่วนด้านความสุขสมบูรณ์แห่งตนมีค่าเฉลี่ยต่ำสุดแต่ยังอยู่ในระดับปานกลาง (X̅ = 3.46)

เอกสารอ้างอิง

กอปรลาภ อภัยภักดิ์.(2561). บรรยากาศองค์กรแห่งความสุข:คนเบิกบานงานสำเร็จ.วารสาร มจร มนุษยศาสตร์ปริทรรศน์, 6(1), 315-331.

กมลทิพย์ ตั้งหลักมั่นคง และกาญจนา ปัญญาธร. (2566). ปัจจัยแห่งความสำเร็จของบุคคลต้นแบบในการสร้างความเข้มแข็งให้กับระบบบริการปฐมภูมิ. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้าจันทบุรี, 32(1), 143-152.

เกศี จันทราประภาวัฒน.(2565).การสร้างและพัฒนาบรรยากาศการทำงานในองค์กรสมัยใหม่. วารสาร มจร หริภุญชัยปริทรรศน์, 6(1), 61-74.

ขวัญชญา เนื่องพระแก้ว. (2562). คุณภาพชีวิตในการปฏิบัติงานของบุคลากรเทศบาลตำบลในเขต อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม. วารสารการเมืองการปกครอง, 9(1), 121-126.

ฉันทวรรณ เอ้งฉ้วน. (2565). อิทธิพลของความมีอิสระในการทำงานกับบุคลิกภาพด้านเปิดรับประสบการณ์และบุคลิกภาพด้านสำนึกในหน้าที่และการรับรู้ความสามารถของตนเองที่มีต่อประสิทธิผลการทำงานของอาจารย์มหาวิทยาลัยในจังหวัดชุมพร. วารสารการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และองค์การ, 7(1), 1-10.

ตรรกพร สุขเกษม และคณะ. (2566). ความสัมพันธ์ของวัฒนธรรมองค์กรกับระดับความสุขของบุคลากรในสถานศึกษา จังหวัดพิจิตร [รายงานวิจัย]. สำนักสนับสนุนสุขภาวะองค์กร (สสส.).

ธัมมัฏฐิตตา อยู่เจริญ และเจษฎา อังกาบสี. (2562). การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจขององค์กรแห่งความสุข: กรณีศึกษาบุคลากรมหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต. วารสารการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และองค์การ, 10(1), 34-60.

นภาพร หงส์ทอง. (2563).วิเคราะห์ความต้องการของมาสโลว์ในมุมมองของพระพุทธศาสนา. วารสารปณิธาน, 2(1), 121-151.

ปรมต วรรณบวร. (2565). การสร้างองค์กรแห่งความสุขด้วยหลักพุทธธรรม. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 1(1), 25-38.

พระครูปลัดเฉลิมพร อภิวโร. (2564). การดำเนินชีวิตสมัยใหม่สู่ความสำเร็จในการทำงานโดยใช้หลักอิทธิบาท 4. วารสารนาครทัศน์, 8(5), 17-26.

พรชัย ลิขิตธรรมโรจน์. (2552). พฤติกรรมองค์การ. โอเอส พริ้นติ้ง เฮ้าส์.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2560). ธรรมนูญชีวิต (พิมพ์ครั้งที่ 82). พิมพ์สวย.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2560).พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 34). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาสุริยะ มทฺทโว. (2564). การประยุกต์หลักสาราณียธรรมเพื่อส่งเสริมความผูกพันต่อองค์กรของบุคลากรเทศบาลในจังหวัดนครราชสีมา.วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 2(1-2), 263-267.

พระยุทธนา นรเชฏฺโฐ และจุฑารัตน์ ทองอินจันทร์. (2564). การอยู่ร่วมกันของคนในสังคมพหุวัฒนธรรมในประเทศไทย. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, 7(3), 102-104.

ฤทธิรงค์ เกาฏีระ และคณะ. (2564). ความสัมพันธ์ของวัฒนธรรมองค์กรกับระดับความสุขของบุคลากร องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จังหวัดกำแพงเพชร [รายงานวิจัย]. สำนักงานสนับสนุนสุขภาวะองค์กร (สสส.).

วิทยา พลาอาด และนภดล ละอองวิจิตร. (2561). ปัจจัยทำนายความสุขในการทำงานของบุคลากรสาธารณสุขในจังหวัดสตูล. วารสารวิจัยมหาวิทยาลัยขอนแก่น (ฉบับบัณฑิตศึกษา) สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 6(1), 20-28.

วีณา ไชยแสนย์, สีดา สอนศรี และวสันต์ เหลืองประภัทร์. (2566). องค์กรแห่งความสุข ขององค์การบริหารส่วนตำบลในเขตอำเภอแกดำ จังหวัดมหาสารคาม. วารสารการเมืองการปกครอง, 6(1), 167-183.

สิบเอกนพเก้า สุโพธิ์. (2565). ปัจจัยพุทธจิตวิทยาที่มีผลต่อความสุขในการทำงานของบุคลากรมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยส่วนกลาง. วารสาร มจร มนุษยศาสตร์ปริทรรศน์, 8(2), 136-145.

อนุดิษฐ์ ฐานไชยกร. (2567). ความผูกพันในองค์การ. วารสารร้อยแก่นสารสนเทศน์, 4(1), 32-37.

Martin, A. J., Jones, E. S., & Callan, V. J. (2005). The role of psychological climate in facilitating employee adjustment during organizational change. European Journal of Work and Organizational Psychology, 14(3), 263-289.