แนวทางการส่งเสริมการรู้เท่าทันสื่อสังคมออนไลน์สำหรับวัยทำงานตามหลักพุทธบูรณาการ

บทคัดย่อ

บทความวิชาการเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอองค์ความรู้เกี่ยวกับการปรับตัวของคนวัยทำงานในยุคดิจิทัลผ่านกระบวนการสร้างภูมิคุ้มกันทางปัญญา ผลการศึกษาพบว่ากลุ่มวัยทำงานโดยเฉพาะเจเนอเรชันวายมีการเข้าถึงอินเทอร์เน็ตและสื่อสังคมออนไลน์ในระดับสูง ซึ่งแม้เทคโนโลยีจะช่วยอำนวยความสะดวกและสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจ แต่ยังนำมาซึ่งปัญหาเชิงโครงสร้าง อาทิ ภาวะเสพติดสื่อออนไลน์ ข่าวปลอม วาทกรรมสร้างความเกลียดชัง และการละเมิดสิทธิส่วนบุคคล ปัญหาเหล่านี้สะท้อนถึงการขาดทักษะการรู้เท่าทันสื่อที่เพียงพอในระดับปฏิบัติการ บทความนี้จึงเสนอแนวทางการบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อเป็นเครื่องมือเชิงวิพากษ์ในการจัดการข้อมูลข่าวสาร โดยใช้หลักสติสัมปชัญญะเป็นฐานในการกำกับอายตนะและการรับรู้ เพื่อแยกแยะข้อเท็จจริงออกจากอารมณ์ความรู้สึกที่ถูกปรุงแต่ง และใช้หลักกาลามสูตรเป็นกรอบการวิเคราะห์ข้อมูล 10 ประการ เพื่อป้องกันอคติและการด่วนตัดสินใจเชื่อเพียงภาพลักษณ์ภายนอก การบูรณาการดังกล่าวช่วยให้ผู้ใช้สื่อสามารถจำแนก คุณค่าแท้ ที่เกื้อกูลต่อสติปัญญาออกจาก คุณค่าเทียม ที่สนองเพียงตัณหาความต้องการ เปลี่ยนสถานะจากผู้รับสารที่ถูกครอบงำสู่การเป็นผู้ที่อยู่เหนือเทคโนโลยี สรุปได้ว่ากระบวนทัศน์พุทธบูรณาการมิได้มุ่งเน้นเพียงทักษะทางเทคนิค แต่เน้นการพัฒนาสมรรถนะภายในเพื่อสร้างพลเมืองดิจิทัลที่มีความรับผิดชอบ สามารถใช้สื่อสังคมออนไลน์อย่างสร้างสรรค์ ปลอดภัย และยกระดับคุณภาพชีวิตอย่างยั่งยืนในโลกไร้พรมแดน