การมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารจัดการวัดสิงห์สุธาวาธ (วัดหลวงพ่อ วัดน้อย) ภายใต้กรอบพุทธธรรม ตำบลบ้านแป้ง อำเภอบางไทร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
คำสำคัญ:
การบริหารจัดการวัด, การมีส่วนร่วมของชุมชน, พุทธธรรมสังคหวัตถุ 4, พรหมวิหาร 4, อปริหานิยธรรม 7บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับและรูปแบบการมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารจัดการวัดสิงห์สุธาวาธ (วัดหลวงพ่อวัดน้อย) ตำบลบ้านแป้ง อำเภอบางไทร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา รวมถึงแนวทางการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนภายใต้กรอบพุทธธรรม โดยใช้หลักสังคหวัตถุ 4 พรหมวิหาร 4 และอปริหานิยธรรม7เป็นกรอบแนวคิดในการวิเคราะห์ การวิจัยเป็นแบบเชิงสำรวจ กลุ่มตัวอย่างคือประชาชนในพื้นที่ จำนวน 249 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว
ผลการวิจัยพบว่า ระดับการมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารจัดการวัดโดยรวมอยู่ในระดับน้อย โดยประชาชนมีส่วนร่วมมากที่สุดในด้านการรับผลประโยชน์ ขณะที่ด้านการตัดสินใจและการตรวจสอบประเมินผลมีระดับการมีส่วนร่วมน้อยที่สุด นอกจากนี้ ระดับการศึกษาและรายได้เฉลี่ยต่อเดือนที่แตกต่างกันส่งผลต่อระดับการมีส่วนร่วมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
ผลการศึกษาสะท้อนให้เห็นว่าการบริหารจัดการวัดยังขาดกลไกที่เอื้อต่อการมีส่วนร่วมเชิงโครงสร้างของประชาชน เมื่อพิจารณาภายใต้กรอบพุทธธรรม พบว่าการส่งเสริมการมีส่วนร่วมควรยึดหลักเมตตา กรุณา การเอื้อเฟื้อเกื้อกูล และการเปิดโอกาสให้ชุมชนมีบทบาทร่วมในการตัดสินใจและตรวจสอบ ซึ่งจะช่วยเสริมสร้างความไว้วางใจ ความสามัคคี และทำให้วัดสามารถทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางทางจิตใจและสังคมของชุมชนได้อย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กฤติกา ชนะกุล, และ นฤมล เจริญใจ. (2564). การบริหารจัดการศาสนสมบัติของวัดโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 6(4), 173-176.
พระเฉลิมวุฒิ จิตฺตสํวโร. (2561). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารงานขององค์การบริหารส่วนตำบลบึงพะไล อำเภอแก้งสนามนาง จังหวัดนครราชสีมา. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 1(2), 31-33.
พระครูวิศิษฏ์สรการ(จักพันธ์ ขนฺตยาคโม), และ จักรพันธ์ ส่องแสง. (2563). การมีส่วนร่วมของประชาชนที่ส่งผลต่อประสิทธิผลในการบริหารวัด ในเขตปกครองคณะสงฆ์ภาค 1. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์, 16(1), 135-142.
รัฐกร จงรักษ์, และ บุญเหลือ บุบผามาลา. (2568). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาชุมชนในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลวัดหลวง อำเภอโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 8(1), 399-405.
สมบัติ นามบุรี. (2562). ทฤษฎีการมีส่วนร่วมในงานรัฐประศาสนศาสตร์. วารสารวิจยวิชาการ, 2(1), 183-184.
สำนักงานเกษตรจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. (ม.ป.ป.). ศูนย์บริการและถ่ายทอดเทคโนโลยีการเกษตรประจำตำบลบ้านแป้ง. ayutthaya.doae.go.th.
สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. (2566). ข้อมูลวัดและพระทั่วประเทศ. https://bit.ly/3Joi860.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2550). ธรรมนูญชีวิต: พุทธจริยธรรมเพื่อชีวิตที่ดีงาม (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.
พระเทพเวที (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). (2542). การบริหารแนวพุทธ. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2543). ธรรมาธิปไตยกับประชาธิปไตย. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิพุทธธรรม.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารพุทธศาสน์สังคมร่วมสมัย

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

