การมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารจัดการวัดสิงห์สุธาวาธ (วัดหลวงพ่อ วัดน้อย) ภายใต้กรอบพุทธธรรม ตำบลบ้านแป้ง อำเภอบางไทร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

ผู้แต่ง

  • สุภัชชา ทับโตดี มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ จังหวัดปทุมธานี
  • ไททัศน์ มาลา มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ จังหวัดปทุมธานี

คำสำคัญ:

การบริหารจัดการวัด, การมีส่วนร่วมของชุมชน, พุทธธรรมสังคหวัตถุ 4, พรหมวิหาร 4, อปริหานิยธรรม 7

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับและรูปแบบการมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารจัดการวัดสิงห์สุธาวาธ (วัดหลวงพ่อวัดน้อย) ตำบลบ้านแป้ง อำเภอบางไทร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา รวมถึงแนวทางการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนภายใต้กรอบพุทธธรรม โดยใช้หลักสังคหวัตถุ 4 พรหมวิหาร 4 และอปริหานิยธรรม7เป็นกรอบแนวคิดในการวิเคราะห์ การวิจัยเป็นแบบเชิงสำรวจ กลุ่มตัวอย่างคือประชาชนในพื้นที่ จำนวน 249 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว

ผลการวิจัยพบว่า ระดับการมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารจัดการวัดโดยรวมอยู่ในระดับน้อย โดยประชาชนมีส่วนร่วมมากที่สุดในด้านการรับผลประโยชน์ ขณะที่ด้านการตัดสินใจและการตรวจสอบประเมินผลมีระดับการมีส่วนร่วมน้อยที่สุด นอกจากนี้ ระดับการศึกษาและรายได้เฉลี่ยต่อเดือนที่แตกต่างกันส่งผลต่อระดับการมีส่วนร่วมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ

ผลการศึกษาสะท้อนให้เห็นว่าการบริหารจัดการวัดยังขาดกลไกที่เอื้อต่อการมีส่วนร่วมเชิงโครงสร้างของประชาชน เมื่อพิจารณาภายใต้กรอบพุทธธรรม พบว่าการส่งเสริมการมีส่วนร่วมควรยึดหลักเมตตา กรุณา การเอื้อเฟื้อเกื้อกูล และการเปิดโอกาสให้ชุมชนมีบทบาทร่วมในการตัดสินใจและตรวจสอบ ซึ่งจะช่วยเสริมสร้างความไว้วางใจ ความสามัคคี และทำให้วัดสามารถทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางทางจิตใจและสังคมของชุมชนได้อย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

กฤติกา ชนะกุล, และ นฤมล เจริญใจ. (2564). การบริหารจัดการศาสนสมบัติของวัดโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 6(4), 173-176.

พระเฉลิมวุฒิ จิตฺตสํวโร. (2561). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารงานขององค์การบริหารส่วนตำบลบึงพะไล อำเภอแก้งสนามนาง จังหวัดนครราชสีมา. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 1(2), 31-33.

พระครูวิศิษฏ์สรการ(จักพันธ์ ขนฺตยาคโม), และ จักรพันธ์ ส่องแสง. (2563). การมีส่วนร่วมของประชาชนที่ส่งผลต่อประสิทธิผลในการบริหารวัด ในเขตปกครองคณะสงฆ์ภาค 1. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์, 16(1), 135-142.

รัฐกร จงรักษ์, และ บุญเหลือ บุบผามาลา. (2568). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาชุมชนในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลวัดหลวง อำเภอโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 8(1), 399-405.

สมบัติ นามบุรี. (2562). ทฤษฎีการมีส่วนร่วมในงานรัฐประศาสนศาสตร์. วารสารวิจยวิชาการ, 2(1), 183-184.

สำนักงานเกษตรจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. (ม.ป.ป.). ศูนย์บริการและถ่ายทอดเทคโนโลยีการเกษตรประจำตำบลบ้านแป้ง. ayutthaya.doae.go.th.

สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. (2566). ข้อมูลวัดและพระทั่วประเทศ. https://bit.ly/3Joi860.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2550). ธรรมนูญชีวิต: พุทธจริยธรรมเพื่อชีวิตที่ดีงาม (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

พระเทพเวที (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). (2542). การบริหารแนวพุทธ. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2543). ธรรมาธิปไตยกับประชาธิปไตย. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิพุทธธรรม.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-03-19

รูปแบบการอ้างอิง

ทับโตดี ส., & มาลา ไ. . (2026). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารจัดการวัดสิงห์สุธาวาธ (วัดหลวงพ่อ วัดน้อย) ภายใต้กรอบพุทธธรรม ตำบลบ้านแป้ง อำเภอบางไทร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารพุทธศาสน์สังคมร่วมสมัย, 5(1), 35–46. สืบค้น จาก https://so11.tci-thaijo.org/index.php/JCBS/article/view/3177