ประสิทธิภาพการบริหารจัดการตามหลักธรรมาภิบาลขององค์การบริหารส่วน ตำบลตากออก อำเภอบ้านตาก จังหวัดตาก
คำสำคัญ:
ธรรมาภิบาล, การบริหารจัดการ, องค์การบริหารส่วนตำบล, ประสิทธิภาพ, การมีส่วนร่วมบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษารูปแบบการบริหารจัดการตามหลักธรรมาภิบาลในสังคมไทย 2) ศึกษาการพัฒนากระบวนการบริหารจัดการให้มีประสิทธิภาพตามหลักธรรมาภิบาลขององค์การบริหารส่วนตำบลตากออก อำเภอบ้านตาก จังหวัดตาก และ 3) หาแนวทางการบริหารจัดการตามหลักธรรมาภิบาลให้มีประสิทธิภาพขององค์การบริหารส่วนตำบลตากออก อำเภอบ้านตาก จังหวัดตาก เป็นงานวิจัยแบบผสาน กลุ่มตัวอย่างเชิงปริมาณ ได้แก่ ประชาชนในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลตากออก จำนวน 371 คน เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถาม และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพเก็บจากการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้บริหาร สมาชิกสภา และผู้นำชุมชน จำนวน 18 คน
ผลการวิจัยพบว่า 1) รูปแบบการบริหารจัดการตามหลักธรรมาภิบาลโดยรวมอยู่ในระดับมาก (= 3.94) โดยด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือด้านความรับผิดชอบ รองลงมาคือหลักคุณธรรม ด้านการมีส่วนร่วม ด้านความโปร่งใส หลักนิติธรรม และด้านความคุ้มค่า ตามลำดับ 2) การพัฒนากระบวนการบริหารจัดการให้มีประสิทธิภาพตามหลักธรรมาภิบาลโดยรวมอยู่ในระดับมาก (= 3.85) โดยด้านความรับผิดชอบมีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือด้านความโปร่งใส ด้านความคุ้มค่า หลักนิติธรรม และด้านการมีส่วนร่วม 3) แนวทางการบริหารจัดการตามหลักธรรมาภิบาลให้มีประสิทธิภาพโดยรวมอยู่ในระดับมาก (= 4.25) โดยควรให้ความสำคัญกับการมีส่วนร่วมของประชาชนเป็นอันดับแรก รองลงมาคือด้านความโปร่งใส ด้านความคุ้มค่า หลักคุณธรรม และหลักนิติธรรม
ข้อเสนอแนะจากการวิจัยชี้ให้เห็นว่า องค์กรควรส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนอย่างต่อเนื่อง พัฒนาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อเพิ่มความโปร่งใส กำหนดความรับผิดชอบอย่างชัดเจน และปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรมในองค์กร เพื่อยกระดับประสิทธิภาพการบริหารจัดการตามหลักธรรมาภิบาลอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2567). ระบบท้องถิ่นดิจิทัลภายใต้แนวคิดการส่งเสริมเมืองอัจฉริยะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. วารสารสมาคมรัฐประศาสนศาสตร์แห่งประเทศไทย, 6(2), 138–158.
ชาญชัย สุวรรณศรี. (2566). ธรรมาภิบาลกับการบริหารงานองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไทย. วารสารวิชาการรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์, 5(2), 1–18.
ณัฐพล วงศ์คำจันทร์. (2566). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดลพบุรี. วารสารวิทยาลัยนครราชสีมา (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 17(2), 155–170.
ติยานนท์ แสงบุตร. (2563). การบริหารงานตามหลักธรรมาภิบาลขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในเขตจังหวัดกาฬสินธุ์ [รายงานวิจัย, มหาวิทยาลัยราชภัฎมหาสารคาม].
ทรงชัย นกขมิ้น. (2563). การพัฒนาท้องถิ่นตามหลักธรรมาภิบาลขององค์การบริหารส่วนตำบล : กรณีศึกษาองค์การบริหารส่วนตำบลในจังหวัดสมุทรปราการ. [วิทยานิพนธ์, มหาวิทยาลัยราชภัฎธนบุรี].
นฤมล สุยะราช. (2558). ธรรมาภิบาลในการบริหารงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น กรณีศึกษาเทศบาลในอำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี [วิทยานิพนธ์, สถาบันพัฒนบริหารศาสตร์].
พระมหาธีรวัฒน์ ธีรปัญโญ. (2560). หลักพุทธธรรมในธรรมาภิบาลกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. วารสารมหาจุฬาคชสาร, 8(2), 65–80.
พระมหาวุฒิชัย วชิรเมธี. (2568). ธรรมาภิบาลเชิงพุทธ: แนวทางการสร้างธรรมรัฐในสังคมไทยร่วมสมัย. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 8(2), 1–20.
ศิระประภา พัดลม. (2564). การนำหลักธรรมาภิบาลไปใช้ในการบริหารจัดการขององค์การบริหารส่วนตำบลห้วยหิน อำเภอชัยบาดาล จังหวัดลพบุรี [รายงานวิจัย, มหาวิทยาลัยราชภัฎเทพสตรี].
ศิริพร แสงทอง. (2565). ธรรมาภิบาลกับการมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารจัดการองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไทย. วารสารพุทธศาสตร์ มจร. อุบลราชธานี, 4(2), 69–86.
สุภาวดี จันทร์ดี. (2568). การพัฒนาแนวทางการมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารท้องถิ่นผ่านเทคโนโลยีดิจิทัล. วารสารโพธิศาสตร์ปริทัศน์, 5(2), 71–92.
องค์การบริหารส่วนตำบลตากออก. (2 พฤศจิกายน 2568). https://www.takaok.go.th/home
Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (2015). Public governance principles. OECD Publishing.
United Nations Development Programme (UNDP). (1997). Governance for sustainable human development. UNDP.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารพุทธศาสน์สังคมร่วมสมัย
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
