แนวทางการจัดการเชิงกลยุทธ์เพื่อยกระดับเมืองพัทยาสู่การเป็นจุดหมายปลายทางเรือสำราญระดับโลกบนฐานความยั่งยืน

Bongkoch Rungkornpaisan; Seri  Wongmontha; Chawalee  Na Thalang; Chusana  Techakana

Authors

Bongkoch Rungkornpaisan College of Management, University of Phayao
Seri Wongmontha College of Management, University of Phayao
Chawalee Na Thalang College of Management, University of Phayao
Chusana Techakana King Mongkut's University of Technology North Bangkok

Keywords:

Cruise Tourism, Pattaya City, Tourism Components, Community-Based Tourism, Sustainability, Strategic

Abstract

Thailand’s Eastern Economic Corridor (EEC). Nevertheless, Pattaya continues to grapple with structural limitations that impede the realization of its full developmental potential. Objectives: This research aims to: (1) evaluate Pattaya’s potential using the 6As framework; (2) analyze strategic environmental factors through SWOT Analysis; and (3) propose guidelines for developing Pattaya into a sustainable cruise destination. Employing a qualitative approach, the study conducted in-depth interviews with 17 key informants across multi-stakeholder sectors. Data were synthesized using content analysis and the TOWS Matrix.

The findings reveal that while Pattaya possesses high 6As potential, particularly in attractions, it faces significant structural challenges regarding port infrastructure and traffic congestion. The proposed Hybrid Cruise Terminal emerges as a pivotal strategic opportunity to elevate the city’s status to a "Home Port." Furthermore, the study underscores the integration of sustainability through Community-Based Tourism (CBT) and the Bio-Circular-Green (BCG) model to ensure equitable socio-economic benefits.

The primary contribution of this research is the "Pattaya Sustainable Cruise Strategic Model" (PSCS-Model), which rests on four strategic pillars: (P) Port Infrastructure Development, (S) Seamless Smart Connectivity, (C) Community-Based Integration, and (S) Safety and Sustainable Governance. This model serves as a strategic roadmap for transitioning Pattaya into a world-class, sustainable cruise destination.

References

กองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักงานปลัดกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2564). แผนยุทธศาสตร์การส่งเสริมการท่องเที่ยวเรือสำราญ พ.ศ. 2561-2570.

กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2560). ยุทธศาสตร์การส่งเสริมการท่องเที่ยวเรือสำราญ พ.ศ. 2561-2570. กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา.

จิรัชฌา งามเลิศดนัย, คมสิทธิ์ เกียนวัฒนา, และอังสุมาลิน จำนงชอบ. (2564). การจัดการแหล่งท่องเที่ยวเชื่อมโยงเพื่อรองรับนักท่องเที่ยวเรือสำราญในเขตระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 41(4), 104-121.

ชญาณิศา วงษ์พันธุ์, ณัฐกฤตา นันทะสิน, และศิริพา นันทกิจ. (2564). แรงจูงใจปัจจัยผลักดันและปัจจัยดึงดูดที่มีผลต่อการเลือกเดินทางท่องเที่ยวในประเทศไทย ของนักท่องเที่ยวเรือสำราญ. วิทยาการจัดการ วไลยอลงกรณ์ปริทัศน์, 2(3), 12-19.

ธนพล รุ่งเรือง. (2566). การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบในบริบทการท่องเที่ยวเรือสำราญเพื่อเปรียบเทียบการศึกษาวิจัยในระดับชาติและนานาชาติในช่วงระหว่างปี ค.ศ. 2015 – 2019 สำหรับการระบุช่องว่างทางวิชาการของการวิจัยในอนาคต. วารสารบริหารธุรกิจและการบัญชี, 7(1), 1-25.

นครินทร์ ทั่งทอง และเพชรศรี นนท์ศิริ. (2562). การเสริมสร้างประสบการณ์ความทรงจำที่พิเศษของนักท่องเที่ยวเรือสำราญในท่าเรือแวะพัก เพื่อพัฒนาการท่องเที่ยวทางทะเลของประเทศไทย. วารสารบริหารธุรกิจ เศรษฐศาสตร์และการสื่อสาร, 14(3), 41-55.

ปรเมษฐ์ บุญนำศิริกิจ. (2566). อุตสาหกรรมเรือสำราญ: ผลกระทบการท่องเที่ยวกับการพัฒนาประเทศ. วารสารบริหารธุรกิจและสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง, 6(1), 1-15.

พัชรินทร์ เหสกุล. (2563). การศึกษาแนวทางการพัฒนาชุมชนให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวสำหรับรองรับการท่องเที่ยวโดยเรือสำราญ: กรณีศึกษาท่าเรือภูเก็ต. วารสารวิชาการสถาบันการอาชีวศึกษาภาคใต้ 1, 5(2), 34-43.

ไพฑูรย์ มนต์พานทอง, และสุรพร มุลกุณี. (2567). การเปรียบเทียบการจัดการท่าเรือสำหรับเรือสำราญของประเทศไทยกับท่าเรือที่ได้มาตรฐานสากล. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต, 20(1), 120-148.

รณกฤต เศรษฐดาลี, และกมลชนก สุทธิวาทนฤพุฒิ. (2567). ปัจจัยในการพิจารณาตัดสินใจพัฒนาท่าเรือสำราญไทย. วารสารศรีวนาลัยวิจัย สาขามนุษศาสตร์และสังคมศาสตร์, 14(2), 1-15.

วิทยาลัยการท่องเที่ยวและการบริการ. (2568). ธุรกิจเรือสำราญ หรือ Cruise เป็นธุรกิจที่ถือกำเนิดและได้รับความนิยมอย่างมากในแถบโลกตะวันตก.

สุรพร มุลกุณี, และไพฑูรย์ มนต์พานทอง. (2562). ศักยภาพการจัดการท่าเรือแหลมฉบังเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเรือสำราญของประเทศไทย. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต, 15(2), 246-264.

Aslan, I., et al. (2012). Creating strategies from TOWS matrix for strategic sustainable development of Kipaş Group. Journal of Business Economics and Management, 13(1), 95–110.

Blue Tourism Initiative. (2026, February 5). Policy pathways towards a more sustainable cruise tourism sector. https://bluetourisminitiative.org/wp-content/uploads/2024/10/Policy-Pathways-Towards-a-More-Sustainable-Cruise-Tourism-Sector_F.pdf

Cruise Lines International Association. (2025). State of the Cruise Industry Report 2025. https://cruising.org/resources/state-cruise-industry-report-2025

Hindertje Hoarau-Heemstra, Karin Wigger, Julia Olsen, Laura James. (2023). Cruise tourism destinations: Practices, consequences and the road to sustainability, Journal of Destination Marketing & Management, 30 (2023) 100820, 1-9. https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2023.100820