แนวทางการพัฒนาและส่งเสริมการท่องเที่ยวบนฐานความศรัทธา

Thiradet  Thadachaipakorn; Seri  Wongmonta; Jusana  Techakana; Pakamas  Chairatana

Authors

Thiradet Thadachaipakorn College of Management Bangkok, University of Phayao
Seri Wongmonta College of Management Bangkok, University of Phayao
Jusana Techakana Rajamangala University of Technology Phra Nakhon
Pakamas Chairatana Rajamangala University of Technology Phra Nakhon

Keywords:

Faith, Belief, Tourism Development, Tourism Promotion

Abstract

This article aims to study the development and the promotion of the faith-based tourism. It is a study of superstitious/occult faith-based tourism titled as the Mutelu trend. The sample sites comprise the top 10 most popular sacred sites in Bangkok. The researcher employed a qualitative research method by conducting in-depth interviews with purposive stakeholders to obtain authentic information from representatives of each sector related to the top 10 sacred sites in Bangkok. A total of 20 individuals from 5 groups provided data, and content analysis was used to analyze the data. The research findings revealed that the 10 sacred sites in Bangkok possess unique sacredness and specific beliefs; are located in central city areas with easy access via BTS/MRT and public transportation; offer clear religious activities and rituals; and have well-developed infrastructure due to their location in major urban and economic hubs. Atmosphere and belief are key factors in creating a faith-based experience, differentiating them from general tourism Improvements are needed in managing tourist density, systematic information communication (as some sites still rely on word-of-mouth or continuous publicity), and area organization during festivals. However, further development is needed in sustainable management, the use of digital media for communication, and linking faith-based tourism routes. But the execution should not overly superstitious.

References

กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2567). สรุปสถานการณ์นักท่องเที่ยวระหว่างประเทศและภายในประเทศ. กองเศรษฐกิจการท่องเที่ยวและกีฬา. (หรือระบุ URL เฉพาะของรายงาน)

การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. (2566). ททท. ปลุกกระแสท่องเที่ยวสายมู สนับสนุน E-Book “Connecting to Spiritual Thailand” โปรโมท 60 สถานที่แห่งศรัทธาและความเชื่อทั่วประเทศ. ข่าวประชาสัมพันธ์ ททท. https://www.prd.go.th/th/

ดรรชนี เอมพันธุ์. (2550). การพัฒนาการท่องเที่ยวโดยชุมชนและการจัดกิจกรรมโฮมสเตย์. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

ธนพล พรมสุวงษ์. (2562). เส้นทางท่องเที่ยวในมิติศาสนาบนถนนเยาวราช. วารสารสายตรงศาสนา, 1(1), 15–28.

ธนาภรณ์ วงศ์ชู. (2567). แนวทางการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวเชิงศรัทธา (สายมู) เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเมืองรอง [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์]. Thammasat University Digital Collections.

ปวีณา งามประภาสม. (2567). การท่องเที่ยวเชิงศรัทธาโดยชุมชนในยุคดิจิทัล: ฉากทัศน์ในการปรับตัวสำหรับนักท่องเที่ยวสายมูเตลู. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง, 12(2), 45–58.

พจนา สวนศรี. (2546). คู่มือการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชน. โครงการท่องเที่ยวเพื่อชีวิตและธรรมชาติ.

พรรณปพร จันทร์ฉาย, และ อนามัย ดำเนตร. (2567). การพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์กับการมูเตลูในประเทศไทย. วารสารวิชาการวิทยาลัยสันตพล, 10(2), 89–104.

พระครูปลัดประวิทย์ วรธมฺโม. (2563). แนวทางการจัดการท่องเที่ยวเชิงศรัทธาที่ส่งผลต่อการตัดสินใจของนักท่องเที่ยวในการเดินทางมาท่องเที่ยววัดไร่ขิง จังหวัดนครปฐม. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 5(6), 200–215.

พัทธนันท์ อธิตัง, และคณะ. (2567). การท่องเที่ยวสายมูเตลู: วัดเจดีย์ (ไอ้ไข่) จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช, 11(1), 77–92.

พิมพ์ธัญญา ฆ้องเสนาะ. (2568). “มูเตลู” ธุรกิจแห่งศรัทธา โอกาสสร้างมูลค่าให้เศรษฐกิจไทย. สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. สืบค้นจาก https://library.parliament.go.th

วรวุฒิ อุ่นใจ. (2566). เปิดโมเดลใหม่ “การท่องเที่ยวสายมู” ดึงนักท่องเที่ยว กระตุ้นเศรษฐกิจท้องถิ่น เน้นพลังศรัทธาไม่งมงาย. Brand Inside. สืบค้นจาก https://brandinside.asia/faith-economy-for-thailand/

ศิริวรรณ เสรีรัตน์ และคณะ. (2552). การบริหารการตลาดยุคใหม่. ธรรมสาร.

ศูนย์วิจัยกสิกรไทย. (2568, มกราคม). แนวโน้มเศรษฐกิจและการท่องเที่ยวไทยปี 2568. ธนาคารกสิกรไทย. https://www.kasikornresearch.com

เสรี วงษ์มณฑา. (2564). เอกสารประกอบการสอนคำบรรยาย องค์ประกอบการท่องเที่ยว 10A. วิทยาลัยการจัดการ มหาวิทยาลัยพะเยา.

เสรี วงษ์มณฑา, และ ชุษณะ เดชคณา. (2560). การตลาด 4.0 ในบริบทประเทศไทย 4.0. วารสารเศรษฐศาสตร์และนโยบายสาธารณะ, 8(15), 1–20.

เสาวลักษณ์ ตะเภาหิรัญ. (2566). ทัศนคติและปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมความเชื่อในมูเตลูของประชากรในประเทศไทย [สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหิดล]. CMMU Digital Archive.

Thaipost Online. (2567, มกราคม 15). วธ. เปิด 3 เส้นทางมูเตลู สร้างรายได้ชุมชน. https://www.thaipost.net/news-update/523958/

Ashworth, G., & Page, S. J. (2011). Urban tourism research: Recent progress and current paradoxes. Tourism Management, 32(1), 1–15.

https://doi.org/10.1016/j.tourman.2010.02.002

Barney, J. B. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99–120. https://doi.org/10.1177/014920639101700108

Bitner, M. J. (1992). Servicescapes: The impact of physical surroundings on customers and employees. Journal of Marketing, 56(2), 57–71. https://doi.org/10.1177/002224299205600205

Booms, B. H., & Bitner, M. J. (1981). Marketing strategies and organization structures for service firms.

In J. H. Donnelly & W. R. George (Eds.), Marketing of Services (pp. 47–51). American Marketing Association.

Buhalis, D. (2000). Marketing the competitive destination of the future. Tourism Management, 21(1), 97–116. https://doi.org/10.1016/S0261-5177(99)00095-3

Cohen, E. (1998). Tourism and religion: A comparative perspective. Pacific Tourism Review, 2(1), 1–10.

Crompton, J. L. (1979). Motivations for pleasure vacation. Annals of Tourism Research, 6(4), 408–424. https://doi.org/10.1016/0160-7383(79)90004-5

Dann, G. M. S. (1977). Anomie, ego-enhancement and tourism. Annals of Tourism Research, 4(4), 184–194. https://doi.org/10.1016/0160-7383(77)90037-8

Dickman, S. (1999). Tourism: An introductory text (3rd ed.). Hodder Education.

Future Market Insight. (2023). Faith-based tourism market outlook (2023 to 2033). Future Market Insight. https://www.futuremarketinsights.com

Goodwin, H., & Santilli, R. (2009). Community-based tourism: A success? (ICRT Occasional Paper No. 11). International Centre for Responsible Tourism. https://responsibletourismpartnership.org

Goossens, C. (2000). Tourism information and pleasure motivation. Annals of Tourism Research, 27(2), 301–321. https://doi.org/10.1016/S0160-7383(99)00067-5

Kotler, P. (2017). Marketing 4.0: Moving from traditional to digital. John Wiley & Sons.

Kotler, P., & Keller, K. L. (2016). Marketing management (15th ed.). Pearson.

MacCannell, D. (1973). Staged authenticity: Arrangements of social space in tourist settings. American Journal of Sociology, 79(3), 589–603. https://doi.org/10.1086/225585

Murphy, P. E. (1985). Tourism: A community approach. Methuen.

O'Reilly, A. M. (1986). Tourism carrying capacity: Concept and issues. Tourism Management, 7(4), 254–258. https://doi.org/10.1016/0261-5177(86)90035-X

Pike, S. (2008). Destination marketing: An integrated marketing communication approach. Butterworth-Heinemann.

Pine, B. J., & Gilmore, J. H. (1998). Welcome to the experience economy. Harvard Business Review, 76(4), 97–105.

Richards, G. (2001). Cultural attractions and European tourism. CABI Publishing.

Sharpley, R., & Sundaram, P. (2005). Tourism: A sacred journey? The case of ashram tourism, India. International Journal of Tourism Research, 7(3), 161–171. https://doi.org/10.1002/jtr.522

Shostack, G. L. (1984). Designing services that deliver. Harvard Business Review, 62(1), 133–139.

Swarbrooke, J., & Horner, S. (1999). Consumer behaviour in tourism. Butterworth-Heinemann.

Timothy, D. J., & Olsen, D. H. (2006). Tourism, religion and spiritual journeys. Routledge.

United Nations Development Programme (UNDP). (1997). Governance for sustainable human development: A UNDP policy document. UNDP. http://www.pogar.org

United Nations World Tourism Organization (UNWTO). (2013). Sustainable tourism for development guidebook. UNWTO. https://www.unwto.org

World Tourism Organization (UNWTO). (2013). Sustainable tourism for development. UNWTO. https://www.e-unwto.org

Xu, H., Cui, Q., Ballantyne, R., & Packer, J. (2013). Effective environmental interpretation at Chinese natural attractions: The need for an aesthetic approach. Journal of Sustainable Tourism, 21(1), 117–133. https://doi.org/10.1080/09669582.2012.681787

Zeithaml, V. A., Bitner, M. J., & Gremler, D. D. (2006). Services marketing: Integrating customer focus across the firm (4th ed.). McGraw-Hill.