ความสัมพันธ์ระหว่างความยืดหยุ่นทางจิตใจกับสุขภาวะทางจิต ของนักศึกษาระดับปริญญาตรี มหาวิทยาลัยรามคำแหง
คำสำคัญ:
ความยืดหยุ่นทางจิตใจ, สุขภาวะทางจิต, นักศึกษาระดับปริญญาตรีบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับความยืดหยุ่นทางจิตใจและระดับสุขภาวะทางจิตของนักศึกษาระดับปริญญาตรี มหาวิทยาลัยรามคำแหง และศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความยืดหยุ่นทางจิตใจกับสุขภาวะทางจิตของนักศึกษาระดับปริญญาตรี มหาวิทยาลัยรามคำแหง กลุ่มตัวอย่างคือ นักศึกษาระดับปริญญาตรี สาขาวิชาจิตวิทยา จำนวน 150 คน ที่ได้จากการสุ่มแบบชั้นภูมิ เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบวัดความยืดหยุ่นทางจิตใจ และแบบวัดสุขภาวะทางจิต ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา (IOC = .66–1.00) และมีค่าความเชื่อมั่นภายใน (Cronbach’s Alpha) เท่ากับ .86 และ .90 ตามลำดับ การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนาและสถิติเชิงอนุมาน โดยใช้ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน ผลการวิจัยพบว่า 1) ความยืดหยุ่นทางจิตใจโดยรวมอยู่ในระดับค่อนข้างสูง (𝑥̄ = 2.87, SD = .42) 2) สุขภาวะทางจิตโดยรวมอยู่ในระดับค่อนข้างสูง (𝑥̄ = 4.84, SD = .85) และ 3) ความยืดหยุ่นทางจิตใจมีความสัมพันธ์ทางบวกกับสุขภาวะทางจิตอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 (r = .83) โดยเฉพาะในมิติการยอมรับตนเอง การควบคุมสิ่งแวดล้อม และการมีเป้าหมายในชีวิต ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดการบำบัดด้วยกระบวนการยอมรับและพันธสัญญา (Acceptance and Commitment Therapy: ACT) ของ Hayes et al. (2012) ที่เน้นการส่งเสริมความยืดหยุ่นทางจิตใจผ่านการดำเนินชีวิตที่สอดคล้องกับคุณค่าภายใน และแนวคิดสุขภาวะทางจิตของ Ryff (1989) ที่เน้นการเติบโตส่วนบุคคลและการดำรงชีวิตอย่างมีคุณค่า งานวิจัยนี้ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการส่งเสริมทักษะด้านจิตวิทยาในนักศึกษาระดับอุดมศึกษา เพื่อเสริมสร้างสุขภาวะทางจิตในระยะยาวอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
จุฑามาศ แหนจอน. (2560). โครงการพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างความจำใช้งานโดยการเพ่งความสนใจสำหรับนิสิตปริญญาตรี [รายงานวิจัย]. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา.
จุฑามาศ แหนจอน. (2561). การยอมรับและพันธะสัญญา (ACT): กลยุทธ์การพัฒนาศักยภาพแนวใหม่. ชลบุรี: เก็ทกู๊ดครีเอชั่น.
ญาดา ธงธรรมรัตน์. (2565). การพัฒนาแบบวัดสุขภาวะทางจิต PWBS ฉบับภาษาไทย. วารสารราชานุกูล, 34(2), 13–22.
ธัญพิชชา แสนนรินทร์. (2562). การพัฒนาและตรวจสอบคุณสมบัติการวัดทางจิตวิทยาของมาตรวัดความยืดหยุ่นทางจิตใจในวัยรุ่น [วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่]. ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย. https://cmudc.library.cmu.ac.th/frontend/Info/item/dc:143672
พงษ์มาศ ทองเจือ, สิทธิพร ครามานนท์, & นฤมล พระใหญ่. (2566). ผลของโปรแกรมบูรณาการออนไลน์บนฐานจิตวิทยาเชิงบวกต่อการเสริมสร้างสุขภาวะทางจิตและการฟื้นคืนพลังของนิสิตนักศึกษาที่ยังไม่พร้อมรับบริการทางสุขภาพจิต. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 6(4), 2118–2138.
ภมรพรรณ์ ยุระยาตร์. (2554). ความผาสุกทางจิตใจของนักศึกษาในมหาวิทยาลัย [วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ]. ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.
ลักษณา สกุลทอง. (2560). การพัฒนาโมเดลการฝึกอบรมเพื่อพัฒนาความผาสุกทางจิตใจของนิสิตนักศึกษาในมหาวิทยาลัย [วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม]. ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.
สุนันทา คำชมภู. (2557). การบำบัดด้วย ACT กับผู้ป่วยจิตเภทที่มีความเสี่ยงฆ่าตัวตาย [วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยขอนแก่น]. ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.
อเนชา รัตนธรรมทอง, จุฑามาศ แหนจอน, & วรากร ทรัพย์วิระปกรณ์. (2565). การพัฒนาโปรแกรมการยอมรับและพันธะสัญญาออนไลน์เพื่อเสริมสร้างการควบคุมยับยั้งการกลั่นแกล้งทางไซเบอร์ในวัยรุ่น. วารสารพยาบาลทหารบก, 24(1), 80–89.
อรพินทร์ ชูชม. (2559). โครงสร้างของความสุขและสุขภาวะในจิตวิทยาเชิงบวก. วารสารจิตวิทยามหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต, 6(2), 1–7.
อุบล เลี้ยววาริณ. (2555). ผลของโปรแกรมฝึกอบรมตามแนวพุทธเพื่อพัฒนาสุขภาวะทางจิตของนักศึกษาระดับอุดมศึกษา. กรุงเทพฯ: สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.
Yurayat, P., & Seechaliao, T. (2021). Effectiveness of Online Positive Psychology Intervention. Journal of Education and Learning, 10(4).
Andrew, J., & Demuynck, K. M. (2022). Psychological flexibility and the eudaimonic activity model. Journal of Contextual Behavioral Science, 27, 65–71.
Bai, Z., et al. (2020). ACT to reduce depression: A meta-analysis. Journal of Affective Disorders, 260, 728–737.
Hayes, S. C., Luoma, J. B., Bond, F. W., Masuda, A., & Lillis, J. (2006). Acceptance and commitment therapy: Model, processes and outcomes. Behaviour Research and Therapy, 44(1), 1–25. https://doi.org/10.1016/j.brat.2005.06.006
Hayes, S. C., Strosahl, D. K., & Wilson, G. T. (2012). Acceptance and commitment therapy: The process and practice of mindful change (2nd ed.). New York: Guilford Press.
Howell, A. J., & Passmore, H. A. (2019). ACT and well-being in university students. Journal of Happiness Studies, 20, 1995–2010.
Kashdan, T. B., & Rottenberg, J. (2010). Psychological flexibility as a fundamental aspect of health. Clinical Psychology Review, 30(7), 865–878.
Katajavuori, N., Vehkalahti, K., & Asikainen, H. (2023). ACT-based intervention in higher education. Current Psychology, 42, 4900–4911. https://doi.org/10.1007/s12144-021-01871-0
Levin, M. E., Luoma, J. B., Lillis, J., Hayes, S. C., & Vilardaga, R. (2014). The Acceptance and Action Questionnaire–Stigma (AAQ-S): Developing a measure of psychological flexibility with stigmatizing thoughts. Journal of Contextual Behavioral Science, 3(1), 21–26. https://doi.org/10.1016/j.jcbs.2013.11.001
MacDonald, H. Z., Bradley, M., & Neville, T. (2024). Awareness as a vehicle for well-being: College students’ lived experiences participating in a mindfulness-based intervention during the COVID-19 pandemic. Journal of College Student Mental Health, 1–19. https://doi.org/10.1080/87568225.2024.2291353
Naragon-Gainey, K., & DeMarree, K. G. (2017). Decentering and defusion. Psychological Assessment, 29(7), 935–944.
Ryff, C. D. (1989). Happiness is everything, or is it? Explorations on the meaning of psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 57(6), 1069–1081. https://doi.org/10.1037/0022-3514.57.6.1069
Trofimov, A., & Chyhryn, R. (2024). Acceptance of Uncertainty and Psychological Well-being. Kyiv Journal of Modern Psychology and Psychotherapy, 7, 89–101.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 สมาคมจิตวิทยาแนะแนวแห่งประเทศไทย
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของ สมาคมจิตวิทยาแนะแนวแห่งประเทศไทย
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับสมาคมจิตวิทยาแนะแนวแห่งประเทศไทย และบุคลากรท่านอื่น ๆ ใน สมาคมฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
