จริยธรรมการตีพิมพ์

วารสารจิตวิทยาแนะแนวแห่งประเทศไทย (Publication Ethics)

วารสารจิตวิทยาแนะแนวแห่งประเทศไทยมุ่งส่งเสริมและเผยแพร่ผลงานทางวิชาการและงานวิจัยที่มีคุณภาพในสาขาจิตวิทยาแนะแนว จิตวิทยาการปรึกษา จิตวิทยาการศึกษา การพัฒนามนุษย์ และศาสตร์ที่เกี่ยวข้อง โดยยึดมั่นในหลักความซื่อสัตย์ทางวิชาการ ความโปร่งใส ความเป็นธรรม และความรับผิดชอบต่อสังคม วารสารให้ความสำคัญกับการเคารพสิทธิ ศักดิ์ศรี และความเป็นส่วนตัวของบุคคล ตลอดจนการคุ้มครองผู้เข้าร่วมการวิจัย โดยเฉพาะเด็ก เยาวชน และบุคคลที่อยู่ในภาวะเปราะบาง

เพื่อรักษามาตรฐานคุณภาพและความน่าเชื่อถือของการตีพิมพ์ วารสารกำหนดแนวปฏิบัติด้านจริยธรรมสำหรับผู้แต่ง ผู้ประเมินบทความ และกองบรรณาธิการ ดังต่อไปนี้

1. จริยธรรมของผู้แต่ง 

1.1 ความถูกต้องและความซื่อสัตย์ทางวิชาการ ผู้แต่งต้องนำเสนอผลงานตามข้อเท็จจริง ไม่สร้างข้อมูลเท็จ ไม่บิดเบือนหรือเลือกนำเสนอข้อมูลอย่างไม่เหมาะสม และต้องรายงานวิธีดำเนินการวิจัยและผลการศึกษาอย่างชัดเจนตามหลักวิชาการ

1.2 ความเป็นต้นฉบับและการไม่ตีพิมพ์ซ้ำซ้อน บทความที่ส่งต้องเป็นผลงานที่ไม่เคยตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสารอื่นมาก่อน และต้องไม่อยู่ระหว่างการพิจารณาตีพิมพ์ในวารสารอื่นในเวลาเดียวกัน หากเป็นผลงานที่พัฒนาจากรายงานการวิจัย วิทยานิพนธ์ หรือผลงานที่เคยเผยแพร่ในรูปแบบอื่น ผู้แต่งต้องเปิดเผยข้อมูลดังกล่าวและดำเนินการตามหลักเกณฑ์ของวารสาร

1.3 การอ้างอิงและการป้องกันการคัดลอกผลงาน ผู้แต่งต้องอ้างอิงแหล่งที่มาของแนวคิด ทฤษฎี เครื่องมือวิจัย ข้อมูล และผลงานของผู้อื่นอย่างถูกต้อง ไม่คัดลอก ดัดแปลง หรือนำผลงานของผู้อื่นมาใช้โดยไม่ให้เครดิตตามหลักวิชาการ

1.4 การระบุผู้แต่งและผู้มีส่วนร่วม การระบุชื่อผู้แต่งต้องสะท้อนการมีส่วนร่วมทางวิชาการอย่างแท้จริง ผู้แต่งทุกคนควรมีส่วนร่วมอย่างเหมาะสมในการดำเนินงานวิจัยหรือการจัดทำบทความ และต้องรับผิดชอบต่อผลงานที่เผยแพร่ร่วมกัน การเพิ่มหรือตัดชื่อผู้แต่งต้องได้รับความเห็นชอบจากผู้เกี่ยวข้องตามหลักเกณฑ์ของวารสาร

1.5 จริยธรรมการวิจัยในมนุษย์ งานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับมนุษย์ต้องดำเนินการตามหลักจริยธรรมการวิจัยที่เกี่ยวข้อง และได้รับการรับรองจากคณะกรรมการจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์ก่อนเริ่มดำเนินการวิจัย เมื่อการศึกษานั้นอยู่ภายใต้ข้อกำหนดดังกล่าว ผู้แต่งต้องระบุชื่อหน่วยงานที่ให้การรับรองและหมายเลขการรับรอง (ถ้ามี) รวมทั้งอธิบายกระบวนการขอความยินยอมเข้าร่วมการวิจัยตามความเหมาะสม

1.6 การคุ้มครองสิทธิและความลับของผู้เข้าร่วมการวิจัย งานวิจัยด้านจิตวิทยาแนะแนวและจิตวิทยาการปรึกษาต้องคำนึงถึงศักดิ์ศรี สิทธิ ความปลอดภัย และความเป็นส่วนตัวของผู้เข้าร่วมการวิจัย ผู้แต่งต้องปกปิดข้อมูลที่สามารถระบุตัวบุคคลได้ และระมัดระวังเป็นพิเศษในการนำเสนอกรณีศึกษา ข้อมูลการปรึกษา ข้อมูลสุขภาพจิต ตลอดจนข้อมูลของเด็ก เยาวชน และบุคคลที่อยู่ในภาวะเปราะบาง

1.7 การเปิดเผยผลประโยชน์ทับซ้อนและแหล่งทุน ผู้แต่งต้องเปิดเผยแหล่งทุนสนับสนุนการวิจัย ตลอดจนผลประโยชน์ทับซ้อนทางการเงินหรือความสัมพันธ์อื่นที่อาจมีอิทธิพลต่อการดำเนินการวิจัย การแปลผล หรือการนำเสนอผลงาน

1.8 การใช้ปัญญาประดิษฐ์ หากผู้แต่งใช้เครื่องมือปัญญาประดิษฐ์ในการจัดทำบทความ ผู้แต่งต้องใช้ด้วยความรับผิดชอบ ตรวจสอบความถูกต้องของเนื้อหาและแหล่งอ้างอิง และเปิดเผยการใช้งานตามนโยบายของวารสาร ทั้งนี้ ห้ามใช้เครื่องมือดังกล่าวเพื่อสร้างข้อมูลวิจัยเท็จ สร้างแหล่งอ้างอิงที่ไม่มีอยู่จริง หรือหลีกเลี่ยงความรับผิดชอบต่อผลงานทางวิชาการ ผู้แต่งที่เป็นมนุษย์ยังคงต้องรับผิดชอบต่อเนื้อหาทั้งหมดของบทความ

2. จริยธรรมของผู้ประเมินบทความ 

2.1 การประเมินอย่างเป็นธรรมและเป็นกลาง ผู้ประเมินต้องพิจารณาบทความตามคุณภาพทางวิชาการ ความถูกต้องของระเบียบวิธีวิจัย ความเหมาะสมของการวิเคราะห์ข้อมูล ความน่าเชื่อถือของผลการศึกษา และประโยชน์ต่อศาสตร์ด้านจิตวิทยาแนะแนวและจิตวิทยาการปรึกษา โดยปราศจากอคติหรือการเลือกปฏิบัติ

2.2 การรักษาความลับ ผู้ประเมินต้องเก็บรักษาบทความและข้อมูลที่ได้รับระหว่างการประเมินเป็นความลับ ห้ามเผยแพร่ คัดลอก หรือนำข้อมูล แนวคิด หรือผลการศึกษาที่ยังไม่ได้เผยแพร่ไปใช้เพื่อประโยชน์ส่วนตนหรือผู้อื่น

2.3 ความเชี่ยวชาญและความรับผิดชอบ ผู้ประเมินควรรับประเมินเฉพาะบทความที่อยู่ในขอบเขตความรู้และความเชี่ยวชาญของตน และดำเนินการประเมินภายในระยะเวลาที่กำหนด หากไม่สามารถประเมินได้อย่างเหมาะสม ควรแจ้งกองบรรณาธิการโดยเร็ว

2.4 การเปิดเผยผลประโยชน์ทับซ้อน ผู้ประเมินต้องแจ้งกองบรรณาธิการเมื่อมีความสัมพันธ์หรือผลประโยชน์ที่อาจกระทบต่อความเป็นกลางในการประเมิน และควรงดประเมินเมื่อไม่สามารถรักษาความเป็นกลางได้

2.5 การให้ข้อเสนอแนะอย่างสร้างสรรค์ ผู้ประเมินควรให้ข้อคิดเห็นที่ชัดเจน มีเหตุผล อ้างอิงหลักวิชาการ และมุ่งพัฒนาคุณภาพของบทความ โดยใช้ถ้อยคำสุภาพและเคารพผู้แต่ง

2.6 การแจ้งข้อกังวลด้านจริยธรรม หากพบข้อสงสัยเกี่ยวกับการคัดลอกผลงาน การตีพิมพ์ซ้ำซ้อน การรายงานข้อมูลที่ไม่ถูกต้อง หรือการละเมิดจริยธรรมการวิจัย ผู้ประเมินควรแจ้งกองบรรณาธิการพร้อมเหตุผลหรือหลักฐานที่เกี่ยวข้อง

3. จริยธรรมของกองบรรณาธิการ 

3.1 การพิจารณาบทความอย่างเป็นธรรม กองบรรณาธิการต้องพิจารณาบทความตามขอบเขตและมาตรฐานทางวิชาการของวารสาร โดยไม่เลือกปฏิบัติจากภูมิหลังส่วนบุคคล สังกัด เพศ เชื้อชาติ ศาสนา หรือความคิดเห็นส่วนบุคคลของผู้แต่ง

3.2 ความเป็นอิสระในการตัดสินใจ การตัดสินใจรับหรือปฏิเสธบทความต้องอยู่บนพื้นฐานของคุณภาพ ความถูกต้อง ความสำคัญทางวิชาการ และผลการประเมินจากผู้ทรงคุณวุฒิ โดยปราศจากอิทธิพลที่ไม่เหมาะสม

3.3 การรักษาความลับและข้อมูลส่วนบุคคล กองบรรณาธิการต้องรักษาความลับของบทความ ข้อมูลของผู้แต่งและผู้ประเมิน รวมถึงข้อมูลส่วนบุคคลหรือข้อมูลอ่อนไหวที่ปรากฏในต้นฉบับ และใช้ข้อมูลดังกล่าวเท่าที่จำเป็นต่อกระบวนการดำเนินงานของวารสาร

3.4 การจัดการผลประโยชน์ทับซ้อน กองบรรณาธิการต้องเปิดเผยและจัดการสถานการณ์ที่อาจก่อให้เกิดผลประโยชน์ทับซ้อน รวมทั้งจัดให้มีผู้รับผิดชอบพิจารณาบทความแทนเมื่อจำเป็น

3.5 การตรวจสอบความถูกต้องและจริยธรรม กองบรรณาธิการอาจตรวจสอบความซ้ำซ้อนของบทความ ความเหมาะสมของการอ้างอิง และข้อกังวลเกี่ยวกับจริยธรรมการวิจัย หากพบข้อสงสัยต้องพิจารณาข้อมูลอย่างรอบคอบและเปิดโอกาสให้ผู้เกี่ยวข้องชี้แจงตามความเหมาะสม

3.6 การจัดการข้อร้องเรียนและการแก้ไขบทความ กองบรรณาธิการต้องพิจารณาข้อร้องเรียนเกี่ยวกับการตีพิมพ์อย่างเป็นธรรม โปร่งใส และมีหลักฐานประกอบ หากตรวจพบข้อผิดพลาดหรือการประพฤติมิชอบทางวิชาการ อาจดำเนินการแก้ไข ชี้แจง เพิกถอนบทความ หรือใช้มาตรการอื่นตามความร้ายแรงของกรณีและแนวปฏิบัติของวารสาร

4. การดำเนินการเมื่อพบการละเมิดจริยธรรมการตีพิมพ์

เมื่อมีข้อสงสัยหรือพบหลักฐานเกี่ยวกับการละเมิดจริยธรรมการตีพิมพ์ วารสารจะดำเนินการตรวจสอบข้อเท็จจริงอย่างรอบคอบ เป็นธรรม และรักษาความลับของผู้เกี่ยวข้องตามความเหมาะสม โดยอาจขอคำชี้แจงหรือหลักฐานเพิ่มเติมจากผู้แต่งหรือผู้เกี่ยวข้อง หากพบการละเมิดจริง วารสารอาจปฏิเสธการตีพิมพ์ ระงับกระบวนการพิจารณา แก้ไขหรือเพิกถอนบทความที่เผยแพร่แล้ว หรือดำเนินมาตรการอื่นตามความเหมาะสมและนโยบายของวารสาร

วารสารจิตวิทยาแนะแนวแห่งประเทศไทยมุ่งรักษามาตรฐานจริยธรรมการตีพิมพ์ เพื่อส่งเสริมความน่าเชื่อถือของผลงานทางวิชาการ และสนับสนุนการพัฒนาองค์ความรู้ด้านจิตวิทยาแนะแนวและจิตวิทยาการปรึกษาที่เคารพสิทธิ ศักดิ์ศรี และความเป็นอยู่ที่ดีของมนุษย์