TLSOA: แนวคิดเชิงนวัตกรรมสำหรับชุมชนการเรียนรู้เชิงวิชาชีพโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอพัฒนาการและกรอบแนวคิดเชิงทฤษฎี TLSOA (Transformative Lesson Study incorporating Open Approach) ในฐานะนวัตกรรมสำหรับการสร้างชุมชนการเรียนรู้เชิงวิชาชีพโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน โดยอาศัยการศึกษาพัฒนาการเชิงประวัติศาสตร์และการวิจัยระยะยาว จากการนำแนวคิดทางการศึกษาของประเทศญี่ปุ่นเรื่อง “Lesson Study” (Jygyo Kenkyu ในภาษาญี่ปุ่น และในภาษาไทยใช้คำว่า “การศึกษาชั้นเรียน”) และแนวคิดเรื่อง “The Open-ended Approach” ซึ่งในภาษาไทยผู้เขียนใช้คำว่า “วิธีการแบบเปิด” และปรับภาษาอังกฤษใช้คำว่า “Open Approach” มาปรับใช้ในบริบทการศึกษาไทย บทความชี้ให้เห็นว่าการปฏิรูปการศึกษาจำเป็นต้องเชื่อมโยงภาคทฤษฎี (Theoretical Domain) ได้แก่ ปรัชญาและทฤษฎี (Philosophy and Theory) เข้ากับภาคปฏิบัติ (Practical Domain) ได้แก่ แนวทางและการปฏิบัติจริง (Approach and Practices) ผ่านการพัฒนาและปรับปรุงอย่างต่อเนื่องให้เหมาะสมกับบริบทของแต่ละประเทศ มากกว่าการถ่ายทอดหรือคัดลอกวิธีปฏิบัติโดยตรง
บทความอธิบายพัฒนาการของ Lesson Study ซึ่งมีจุดกำเนิดในประเทศญี่ปุ่นตั้งแต่ ค.ศ. 1872 และได้รับการพัฒนาเป็นวัฒนธรรมการเรียนรู้ร่วมกันของครู (Teacher Learning Together) ก่อนนำมาประยุกต์ใช้ในประเทศไทยตั้งแต่ปี พ.ศ. 2542 เพื่อแก้ปัญหาการทำงานแบบต่างคนต่างทำของครู โดยพัฒนาวงจรการทำงานร่วมกัน ได้แก่ ร่วมกันวางแผนการสอน (Co-Plan) ร่วมกันสอน (Co-Do) และร่วมกันสะท้อนผลการสอน (Co-See) ควบคู่กับการใช้วิธีการแบบเปิด ซึ่งมุ่งพัฒนาการคิดทางคณิตศาสตร์ผ่านการใช้ปัญหาปลายเปิด (Open-ended problems) การเปิดโอกาสให้นักเรียนสร้างแนวคิดด้วยตนเอง และการปรับบทบาทของครูจากผู้ถ่ายทอดความรู้เป็นผู้สนับสนุนการเรียนรู้ของผู้เรียนและเป็นผู้เรียนรู้ร่วมกับผู้เรียน ผลการดำเนินงานอย่างต่อเนื่องก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงความเชื่อของครูเกี่ยวกับศักยภาพของผู้เรียน และนำไปสู่การขยายผลในระดับโรงเรียน เครือข่ายโรงเรียน และโครงการพัฒนาครูระดับประเทศ
กรอบแนวคิด TLSOA เป็นการบูรณาการสามขั้นตอนของ Lesson Study เข้ากับสี่ขั้นตอนของ Open Approach โดยใช้ “การเปิดชั้นเรียน” (Open Class) เป็นพื้นที่เรียนรู้ร่วมกันของครู ผู้บริหาร นักศึกษาปฏิบัติการสอนในสถานศึกษา ผู้ปกครอง และชุมชน เพื่อพัฒนาชุมชนการเรียนรู้เชิงวิชาชีพโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน กรอบแนวคิดดังกล่าวได้รับการวิจัย ทดลอง และพัฒนาอย่างต่อเนื่องมากกว่าสองทศวรรษ จนสามารถประยุกต์ใช้ได้อย่างเป็นรูปธรรมในบริบทของประเทศไทย บทความสรุปว่า ความสำเร็จของ TLSOA เกิดจากการสังเคราะห์และปรับเปลี่ยนแนวคิดเชิงนวัตกรรมให้สอดคล้องกับบริบทไทย พร้อมสร้างวงจรการเรียนรู้และการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง อันเป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาครู การส่งเสริมการคิดทางคณิตศาสตร์ และการยกระดับคุณภาพการศึกษาไทยสู่ความยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Journal of TCI is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) licence, unless otherwise stated. Please read our Policies page for more information...
เอกสารอ้างอิง
ราชกิจจานุเบกษา. (2562). พระราชบัญญัติพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา พ.ศ. 2562. เล่ม 136 ตอนที่ 33ก. หน้า 1-25.
ไมตรี อินทร์ประสิทธิ์. (2543). การพัฒนาการเรียนรู้คณิตศาสตร์โดยใช้ปัญหาปลายเปิด. วารสารศึกษาศาสตร์
มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 23(3), 1-15.
ไมตรี อินทร์ประสิทธิ์. (2569). การเปิดชั้นเรียน (Open Class): หัวใจของโมเดลเชิงนวัตกรรมการศึกษาชั้นเรียนด้วย
วิธีการแบบเปิด (TLSOA) ในระบบการพัฒนาวิชาชีพ [บรรยายพิเศษ]. เอกสารประกอบการประชุม
วิชาการระดับชาติด้านคณิตศาสตรศึกษา ครั้งที่ 12. สมาคมคณิตศาสตรศึกษา (ประเทศไทย), 21–22 กุมภาพันธ์ 2569, มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต จังหวัดภูเก็ต.
Baba, T. (2007). Japanese education and Lesson Study: An overview. In M. Isoda, M. Stephens,
Y. Ohara, & T. Miyakawa (Eds.), Japanese Lesson Study in mathematics: Its impact,
diversity and potential for educational improvement (pp. 2-7). World Scientific.
Flavell, J. H. (1963). The developmental psychology of Jean Piaget. D. Van Nostrand Company.
Gardner, H. (1983). Frames of mind: The theory of multiple intelligences. Basic Books.
Inprasitha, M. (1999). Classroom environment in relation to mathematical learning through
open approach. In Proceedings of the International Conference on Mathematical
Education into the 21st Century: Social Challenges, Issues and Approaches
(pp. 119-123). Cairo, Egypt.
Inprasitha, M. (2003). Reforming of classroom learning: From traditional to new culture of
learning by using open-approach method in teaching mathematics in Thailand. In
Proceedings of the International Conference on Education (pp. 83-93). Khon Kaen,
Thailand.
Inprasitha, M. (2006). Open-ended approach and teacher education. Tsukuba Journal of
Educational Study in Mathematics, 25, 169-177.
Inprasitha, M. (2011). One feature of adaptive lesson study in Thailand: Designing learning unit.
In L. C. Hart, A. S. Alston, & A. Murata (Eds.), Lesson Study research and practice in
mathematics education: Learning together (pp. 101-114). Springer.
Inprasitha, M. (2015). New model of teacher education program for elementary school
mathematics teachers in Thailand emphasizing Lesson Study and Open Approach. In
M. Inprasitha, M. Isoda, P. Wang-Iverson, & B. H. Yeap (Eds.), Lesson Study: Challenges
in mathematics education (pp. 99-108). World Scientific.
Inprasitha, M., Isoda, M., Wang-Iverson, P., & Yeap, B. H. (Eds.). (2014). Lesson Study: Challenges
in mathematics education. World Scientific.
Mizoguchi, T., & Shinno, Y. (2018). The historical development of Lesson Study in Japan. In M.
Quaresma, C. Winsløw, S. Clivaz, J. P. da Ponte, A. Ní Shúilleabháin, & A. Takahashi
(Eds.), Mathematics Lesson Study around the world: Theoretical and methodological issues (pp. 3-18). Springer.
Nohda, N. (1983). Open-ended problems for creative teaching of mathematics [in Japanese].
Journal of Japan Society of Mathematical Education, 65(7), 172-179.
Nohda, N. (1988). Problem solving using "open-ended problems" in mathematics teaching. In
H. Burkhardt, S. Groves, A. Schoenfeld, & K. Stacey (Eds.), Problem solving---A world view (pp. 225-234). University of Nottingham.
Nohda, N. (2000). Teaching by open-approach method in Japanese mathematics classroom. In
T. Nakahara & M. Koyama (Eds.), Proceedings of the 24th Conference of the
International Group for the Psychology of Mathematics Education (Vol. 1, pp. 39-53). Hiroshima University.
Papert, S. (1980). Mindstorms: Children, computers, and powerful ideas. Basic Books.
Piaget, J. (1952). The origins of intelligence in children. International Universities Press.
Shimada, S. (Ed.). (1977). Open-end approach in arithmetic and mathematics: A new proposal
toward teaching improvement [in Japanese]. Mizuumishobo.
Stigler, J. W., & Hiebert, J. (1999). The teaching gap: Best ideas from the world's teachers for
improving education in the classroom. The Free Press.
von Glasersfeld, E. (1995). Radical constructivism: A way of knowing and learning. The Falmer
Press.
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes.
Harvard University Press.
