Journal of Thailand Society of Mathematics Education

Processes of Problem Solving in School Mathematics

2025-08-26T14:27:11+07:00

หากคุณเป็นนักการศึกษาทางด้านคณิตศาสตร์ ต้องไม่พลาดเล่มนี้ !! หนังสือที่ให้มุมมองใหม่ทางด้านคณิตศาสตรศึกษาในประเทศไทย เสนอแนวคิดการแก้ปัญหาการจัดการเรียนการสอนวิชาคณิตศาสตร์ทั้งภาพใหญ่ระดับโลกถึงภาพย่อยระดับชั้นเรียน ที่เรียกว่าเป็นคัมภีร์ให้กับนักคุรุศึกษาด้านคณิตศาสตร์ได้ถือติดมือไว้ตลอดเวลา มีทั้งการแสดงสภาพปัญหาทางการศึกษาของไทยที่สะท้อนจากการศึกษาคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์ระดับโรงเรียนจากคะแนน PISA ที่ไม่ว่าจะเปิดตามองหรือหรี่ตามองก็ให้รู้สึกช้ำใจเสมอ และแน่นอนหนังสือเล่มนี้ได้ให้แนวทางการแก้ปัญหาดังกล่าวที่ผ่านการพิสูจน์ด้วยตนเองของท่านอาจารย์ไมตรีและทีมงานของท่านผ่านการทำงานจริงในพื้นที่ทั่วทุกภาคของประเทศไทย จนค้นพบแนวทางที่ยืนยันอย่างหนักแน่นว่าการใช้นวัตกรรมใหม่ที่ชื่อว่า การศึกษาชั้นเรียนและวิธีการแบบเปิดนั้นได้ผลจริงในประเทศไทย และจะเป็นแนวทางการแก้ปัญหาการจัดการเรียนการสอนในประเทศไทยได้จริง

Editorial

2026-08-13T21:21:55+07:00

วารสารสมาคมคณิตศาสตรศึกษา (ประเทศไทย) (The Journal of Thailand Society of Mathematics Education) จัดทำขึ้นโดยสมาคมคณิตศาสตรศึกษา (ประเทศไทย) โดยมีวัตถุประสงค์ ดังนี้ 1) เพื่อเป็นพื้นที่ในการเผยแพร่งานวิจัยและบทความทางวิชาการที่เกี่ยวข้องกับคณิตศาสตรศึกษาให้แพร่หลายมากยิ่งขึ้น 2) เพื่อสร้างคุณค่าร่วมให้กับนิสิต นักศึกษา ครูประจำการ นักวิจัย นักวิชาการ คณาจารย์ บุคลากรทางการศึกษา และบุคคลทั่วไปที่สนใจพัฒนางานทางด้านคณิตศาสตรศึกษา และ 3) เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ให้กับผู้ที่สนใจในการนำไปพัฒนางานทั้งในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานและระดับอุดมศึกษา ทั้งในภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ

วารสารฉบับนี้นับเป็น ฉบับปฐมฤกษ์ ของสมาคมคณิตศาสตรศึกษา (ประเทศไทย) ซึ่งกำหนดจัดพิมพ์ปีละ 2 ฉบับ (ฉบับที่ 1 เดือนมกราคม–มิถุนายน และฉบับที่ 2 เดือนกรกฎาคม–ธันวาคม) การถือกำเนิดของวารสารในครั้งนี้สะท้อนถึงความมุ่งมั่นของสมาคมฯ ในการสร้างพื้นที่ทางวิชาการสำหรับการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และเผยแพร่ผลงานด้านคณิตศาสตรศึกษาให้แพร่หลายในวงกว้าง ทั้งในระดับชาติและระดับนานาชาติ

สำหรับวารสารฉบับแรกนี้ กองบรรณาธิการได้รับความอนุเคราะห์บทความรับเชิญจากผู้ทรงคุณวุฒิชั้นนำในระดับนานาชาติ จำนวน 2 เรื่อง ได้แก่

เรื่องแรก การแสดงแทนเชิงรูปภาพในทฤษฎีการแสดงแทนทางคณิตศาสตร์: แผนภาพเชิงดำเนินการและวิธีการเห็น (Ways to See) โดย Prof. Dr. Masami Isoda, Adjunct Professor, Mathematics Education Program, Faculty of Education, Khon Kaen University, Thailand, Professor, University of Tsukuba, Japan และผู้ดูแลโครงการ APEC - Lesson Study ที่ชี้ให้เห็นถึงบทบาทของการแสดงแทนเชิงรูปภาพและวิธีการเห็นในการสร้างความเข้าใจทางคณิตศาสตร์

และเรื่องที่สอง TLSOA: แนวคิดเชิงนวัตกรรมสำหรับชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพที่ใช้โรงเรียนเป็นฐาน โดย ข้าพเจ้า ในฐานะนายกสมาคมคณิตศาสตรศึกษา (ประเทศไทย) ซึ่งนำเสนอแนวทางเชิงนวัตกรรมในการพัฒนาชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพครูโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน (School-based Professional Learning Community) นอกจากบทความรับเชิญดังกล่าวแล้ว วารสารฉบับนี้ยังประกอบด้วย เรื่องเล่าจากชั้นเรียนที่ถ่ายทอดประสบการณ์และแง่คิดจากการนำนวัตกรรม TLSOA ไปปฏิบัติจริงในห้องเรียน นอกจากนี้ยังมีบทปริทัศน์หนังสือสำหรับผู้ที่สนใจติดตามความก้าวหน้าทางวิชาการด้านคณิตศาสตรศึกษาในระดับลึกอีกด้วย

อนึ่ง บทความวิจัย ที่ผ่านการพิจารณากลั่นกรองจากผู้ทรงคุณวุฒิ (Peer Review) ที่มีความเชี่ยวชาญในสาขาวิชาที่เกี่ยวข้อง ในลักษณะปกปิดรายชื่อทั้งสองฝ่าย (Double-blind Peer Review) เพื่อคงไว้ซึ่งคุณภาพและมาตรฐานทางวิชาการ อย่างไรก็ตาม ความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความวิชาการ และรายงานการวิจัยแต่ละเรื่องที่นำเสนอในวารสารฉบับนี้ เป็นความเห็นของผู้เขียนหรือผู้วิจัยแต่ละท่าน กองบรรณาธิการมีหน้าที่จัดพิมพ์และเผยแพร่เพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเห็นทางวิชาการแก่สังคมเท่านั้น

กองบรรณาธิการวารสารสมาคมคณิตศาสตรศึกษา (ประเทศไทย) ขอขอบคุณผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้นิพนธ์ และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกท่านที่ร่วมกันทำให้วารสารฉบับปฐมฤกษ์นี้สำเร็จลุล่วงด้วยดี และหวังเป็นอย่างยิ่งว่าคณาจารย์ ครู นักวิจัย นักศึกษา ตลอดจนผู้สนใจโดยทั่วไป จะได้รับสาระประโยชน์จากวารสารฉบับนี้ เพื่อร่วมกันพัฒนาคณิตศาสตรศึกษาของประเทศไทยให้เจริญก้าวหน้าสืบไป

Trends in Statistics Education Research at the School Level in Thailand

2026-06-30T21:27:07+07:00

Although school-level statistics education in Thailand has developed continuously, both in the curriculum and in classroom practice, the state of research in this field remains unclear. This study aimed to (1) examine the trends in school-level statistics education research in Thailand in terms of the number of articles over time, research categories, and research methodology, and (2) analyze the overall findings within each category. A systematic literature review was conducted. A total of 475 articles published between 2002 and 2024 were retrieved from Scopus, Web of Science, and the Thai-Journal Citation Index. This period began after the announcement of the first national curriculum that included statistics content at every grade level. Following the PRISMA guidelines, 37 articles were selected and analyzed through content analysis based on predefined research categories. The results showed that, in temporal terms, articles appeared intermittently in the early period and increased markedly from 2019 onward, with more than three-quarters published in the last six years of the review period. In terms of categories, most articles focused on teaching statistics, whereas few addressed learning statistics, teacher resources, and the statistics curriculum. Additionally, no articles were found in the categories of teacher orientations and data science. Methodologically, most articles employed quantitative methods, whereas qualitative and mixed-methods research were limited. The findings suggest that the empty categories may reflect the conceptual structure of research in Thailand rather than only a shortage of research.

The Historical Development of Well-being: the Transition from Economic Well-being to Mathematical Well-being

2026-06-30T20:22:38+07:00

Well-being is a significant issue that has received widespread attention at both the individual and societal levels; however, its concept, definition, and practice still lack clear consensus. This study aimed to analyze the historical development of the concept of well-being, particularly its transition from economic well-being to mathematical well-being. The study employed historical research methods together with qualitative content analysis, collecting and analyzing data from 57 academic documents, research articles, and policy reports published between 1950 and 2025. The findings revealed that the development of the well-being concept could be divided into three major periods. During 1950–1970, the concept originated from an economic framework in the aftermath of World War II, with Gross Domestic Product (GDP) and average income serving as the principal indicators. During 1970–2000, the concept expanded to encompass psychological and social dimensions, including subjective well-being, psychological well-being, and social well-being, emphasizing individuals’ perceived quality of life and social participation. Since 2000 to the present, well-being has been incorporated into international education policy, as reflected in Sustainable Development Goals (SDGs) 3 and 4 (United Nations, 2015) and the OECD student well-being framework through the Programme for International Student Assessment (PISA) (OECD, 2017), before extending into the context of mathematics learning and developing into the Mathematical Well-being framework, which emphasizes balancing mathematical competence with positive emotional and psychological experiences. The findings indicate that the concept of well-being has evolved continuously and become increasingly complex within its context, requiring the consideration of multiple dimensions together, particularly in mathematics learning, which often induces anxiety among learners. These findings provide an important foundation for designing educational policies and instructional practices that genuinely promote learners’ well-being.

Figural Representations on Theory of Mathematical Representations: Operational Diagram and Ways to See

2026-08-05T09:11:49+07:00

ในบทความนี้ ได้นำทฤษฎีการแสดงแทนทางคณิตศาสตร์ (Isoda, 1990) มาประยุกต์ใช้เพื่อจำแนกประเภทต่าง ๆ ของภาพ รูปวาด และแผนภาพ ที่สามารถถือว่าเป็นการแสดงแทนทางคณิตศาสตร์ได้ ควบคู่ไปกับการแสดงแทนรูปแบบพีชคณิตและรูปแบบอื่น ๆ เพื่ออธิบายการตีความที่มีลักษณะเฉพาะของการแสดงแทนทางคณิตศาสตร์แบบลายลักษณ์อักษร อิโซดะได้กำหนดลักษณะของมันโดยอิงตามบริบท/วัตถุประสงค์ สัญลักษณ์ที่มุ่งเน้น และการปฏิบัติการที่มุ่งเน้น และเพื่ออธิบายคำว่า "จุดเน้น (focus)" วิธีการมองหรือทำความเข้าใจสิ่งนั้น (way to see) ถูกอธิบายผ่านการใช้กรอบหลักสูตร (Curriculum Framework) เพื่อพัฒนาการคิดทางคณิตศาสตร์ (Isoda, Teh, Gan, 2024) ภายใต้กรอบแนวคิดนี้ การแสดงแทนเชิงรูปภาพบางประเภทสามารถรับรู้ได้ว่าเป็นการแสดงแทนทางคณิตศาสตร์เช่นกัน เมื่อถูกใช้เป็นเครื่องมือในการคิด มุมมองนี้ชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นของการสอนการแสดงแทนเชิงรูปภาพในแบบเรียนคณิตศาสตร์ที่มีต้นกำเนิดจากประเทศญี่ปุ่น (Isoda & Inprasitha, 2013) ไม่ใช่เพียงแค่การใช้เป็นเครื่องมือประกอบการอธิบายของครูเป็นครั้งคราวเท่านั้น แต่ยังเป็นเครื่องมือสำคัญในการคิดสำหรับการเรียนรู้ในอนาคตของผู้เรียน

TLSOA as an Innovative Idea for a School-based Professional Learning Community

2026-08-05T09:10:37+07:00

This article presents the development and theoretical framework of TLSOA (Transformative Lesson Study incorporating Open Approach), an innovative model for establishing a school-based professional learning community. The framework is grounded in historical analysis and longitudinal research on the transformation of two Japanese educational innovations—Lesson Study and the Open-ended Approach—to the Thai educational context. The article argues that meaningful educational reform requires a close integration of the theoretical domain—including learning philosophy and learning theories—with the practical domain, encompassing educational approaches and classroom practices. Rather than directly transferring or replicating educational practices from one context to another, sustainable reform depends on the continuous development and refinement of innovative ideas that are responsive to the cultural and educational context of each country.

The article traces the historical development of Lesson Study, which originated in Japan in 1872 and gradually evolved into a collaborative professional culture among teachers. Since its introduction to Thailand in 1999, Lesson Study has been adapted to address the problem of teachers working in isolation, through a collaborative weekly cycle consisting of Co-Plan, Co-Do, and Co-See. This cycle has been implemented alongside the Open Approach, which promotes students' mathematical thinking through open-ended problems, encourages learners to construct their own mathematical ideas, and redefines teachers' roles from knowledge transmitters to facilitators and co-learners. Continuous implementation has transformed teachers' beliefs about students' mathematical potential and has led to the expansion of the approach from individual schools to school networks and nationwide teacher development initiatives.

The TLSOA framework integrates the three phases of Lesson Study with the four instructional phases of the Open Approach, using Open Class as a shared learning space for teachers, school administrators, preservice teachers, parents, and local communities to foster a school-based professional learning community. Developed, implemented, and refined through more than two decades of research and practice, TLSOA has demonstrated its applicability within the Thai educational context. The article concludes that the success of TLSOA lies not in replicating Japanese practices but in synthesizing and transforming their underlying innovative ideas to suit Thailand's educational context. By establishing a continuous cycle of collaborative learning and professional development, TLSOA provides a sustainable foundation for teacher professional development, the promotion of students' mathematical thinking, and the long-term improvement of educational quality in Thailand.

How Do We Know It's Proportional? : Learning Ratio in a Primary Mathematics Classroom

2025-08-25T20:16:31+07:00

บทเรียน “รู้ได้อย่างไรว่าสมส่วน?” สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ได้จัดการเรียนรู้ด้วยวิธีการแบบเปิดซึ่งมุ่งเน้นการสร้างประสบการณ์เรียนรู้ที่มีความหมายผ่านสถานการณ์ปัญหาปลายเปิด นักเรียนได้เผชิญกับปัญหาการเลือกภาพปลาที่ “สมส่วน” เพื่อใช้ตกแต่งร้านอาหารญี่ปุ่น ครูได้เปิดโอกาสให้นักเรียนคิดวิเคราะห์ และแลกเปลี่ยนแนวคิดอย่างหลากหลาย ผ่านการสังเกตด้วยสายตา การวัดขนาดภาพ การคำนวณพื้นที่ และการเปรียบเทียบอัตราส่วนในหลายรูปแบบ ทั้งเศษส่วน ทศนิยม และอัตราส่วนความยาวต่อความกว้าง จากนั้นจึงมีการอภิปรายร่วมกันทั้งชั้นเรียนเพื่อเปรียบเทียบแนวคิดและสร้างข้อสรุปทางคณิตศาสตร์ร่วมกัน โดยครูมีบทบาทช่วยเชื่อมโยงแนวคิดสำคัญที่ว่า “ความสมส่วนสามารถอธิบายได้จากการมีอัตราส่วนของความยาวต่อความกว้างที่เท่ากัน” การจัดการเรียนรู้ด้วยวิธีการแบบเปิดในบทเรียนนี้ส่งเสริมให้นักเรียนพัฒนาความสามารถในการคิดอย่างมีเหตุผล สื่อสารทางคณิตศาสตร์ และสร้างความเข้าใจเชิงความคิดรวบยอดผ่านประสบการณ์ตรงของนักเรียน