แนวทางการออกแบบบรรจุภัณฑ์สําหรับการขนส่งเครื่องดื่มที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การเพิ่มขึ้นของปริมาณขยะมูลฝอยในประเทศไทย ซึ่งสูงถึง 27.20 ล้านตันในปี พ.ศ. 2567 มีสาเหตุหลักมาจากการเติบโตทางเศรษฐกิจและพฤติกรรมการสั่งอาหารออนไลน์ที่เพิ่มสูงขึ้น สิ่งนี้ส่งผลให้เกิดปัญหาขยะพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง (Single-use Plastics) จำนวนมหาศาล โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากธุรกิจจัดส่งอาหารและเครื่องดื่ม (Food delivery) ที่เติบโตอย่างก้าวกระโดด งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและนำเสนอแนวทางการออกแบบบรรจุภัณฑ์สำหรับการขนส่งเครื่องดื่มที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม โดยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ซึ่งดำเนินการศึกษาในพื้นที่กรุงเทพมหานครกับกลุ่มประชากรอายุ 18-45 ปี วิธีดำเนินการวิจัยเริ่มต้นจากการสำรวจรูปแบบบรรจุภัณฑ์ 8 แบรนด์ในท้องตลาด ร่วมกับการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้เชี่ยวชาญด้านธุรกิจเครื่องดื่มจำนวน 3 ท่าน จากนั้นนำข้อมูลมาวิเคราะห์เพื่อสร้างแบบร่างบรรจุภัณฑ์ (Sketch Design) จำนวน 2 รูปแบบ ภายใต้แนวคิดการป้องกันผลิตภัณฑ์ (Protection) ความสะดวกในการขนส่ง (Delivery) และการใช้วัสดุรักษ์โลก (Susattainability) แบบร่างที่ผ่านการประเมินความเหมาะสมจากผู้เชี่ยวชาญจะถูกคัดเลือกเหลือ 1 รูปแบบเพื่อผลิตเป็นต้นแบบ (Prototype) และนำไปทดสอบประสิทธิภาพและความพึงพอใจในการใช้งานจริง (Usability Testing) โดยทำการทดสอบต้นแบบกับผู้ใช้งานจริงซึ่งประกอบด้วย ผู้บริโภคจำนวน 30 คน พนักงานรับส่งอาหาร (Rider) จำนวน 8 คน และผู้ประกอบการ 5-10 ร้าน ผลการวิจัยพบว่าผลการทดสอบประสิทธิภาพต้นแบบบรรจุภัณฑ์ พบว่า บรรจุภัณฑ์มีประสิทธิภาพสูงสุดในด้านการป้องกันการหกระหว่างขนส่ง และกลุ่มตัวอย่างทั้งหมดให้การยอมรับด้านภาพลักษณ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม มีความพรีเมียมและคุ้มค่า อย่างไรก็ตาม ยังพบข้อจำกัดด้านความแข็งแรงของกระดาษเมื่อสัมผัสความชื้นทำให้โครงสร้างยวบตัว และด้านความสะดวกที่ผู้บริโภคบางส่วนนำบรรจุภัณฑ์ออกจากถุงได้ยาก รวมถึงกลไกเขี้ยวล็อกที่ทำให้ผู้ประกอบการใช้เวลาแพ็กสินค้านานขึ้น ซึ่งผู้วิจัยได้นำข้อค้นพบเหล่านี้ไปจัดทำเป็นแนวทางการออกแบบบรรจุภัณฑ์ขั้นสุดท้าย (Final Design) ต่อไป การประยุกต์ใช้บรรจุภัณฑ์เพื่อความยั่งยืนนี้ ไม่เพียงแต่ช่วยลดผลกระทบเชิงลบต่อระบบนิเวศ แต่ยังตอบสนองต่อแนวโน้มการลงทุนด้าน ESG และสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนขององค์การสหประชาชาติ (SDGs) เป้าหมายที่ 12 ว่าด้วยการสร้างหลักประกันให้มีรูปแบบการผลิตและการบริโภคที่ยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Copyright © 2025 ICT Silpakorn All rights reserved.
เอกสารอ้างอิง
Fresco Creative Team. (2023). Packaging trends for 2025: Sustainability is here to stay. https://www.fresco.com/packaging-trends-for-2025-sustainability-is-here-to-stay/
Na Nakorn, M., Udomthanavong, S., & Na Ranong, A. (2022). Influence of packaging style on beverage purchasing decision among consumers in Bangkok (อิทธิพลของรูปแบบบรรจุภัณฑ์ที่ส่งผลต่อการตัดสินใจซื้อสินค้าประเภทเครื่องดื่มของผู้บริโภคในเขตกรุงเทพมหานคร). Journal of Legal Entity Management and Local Innovation, 8(7), 1-12.
Phetpradubsook, T. (2020). Factors influencing the behavior of using food ordering services via smartphone applications of consumers in Bangkok (ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการใช้บริการสั่งอาหารผ่านแอพพลิเคชั่นบนสมาร์ทโฟนของผู้บริโภคในเขตกรุงเทพมหานคร) [Master’s thesis]. Srinakharinwirot University.
Phuangmaha, L. (2023). Customer experience management model for food delivery businesses (รูปแบบการบริหารประสบการณ์ลูกค้าของธุรกิจจัดส่งอาหาร) [Doctoral dissertation].
Pollution Control Department. (2021). Thailand state of pollution report 2021 (รายงานสถานการณ์มลพิษของประเทศไทย ปี 2564). Ministry of Natural Resources and Environment.
Pollution Control Department. (2024). Report on municipal solid waste disposal sites situation in Thailand 2024 (เอกสารรายงานสถานการณ์สถานที่กำจัดขยะมูลฝอยชุมชนของประเทศไทย ปี พ.ศ. 2567). Ministry of Natural Resources and Environment.
Thanawatthano, C. (2024). Sustainable packaging for eco-conscious generations (บรรจุภัณฑ์เพื่อความยั่งยืน ตอบโจทย์ Gen รักษ์โลก). https://www.iaathai.org/
Supaponthon, T. (2023). Development of herbal compress packaging from Hmong ethnic identity to promote Ban Huai Han community enterprise, Chiang Rai province (การพัฒนาบรรจุภัณฑ์ลูกประคบสมุนไพรจากอัตลักษณ์ชาติพันธุ์ม้งเพื่อส่งเสริมวิสาหกิจชุมชนบ้านห้วยหาน จังหวัดเชียงราย). Journal of Social Communication Innovation, 11(1), 153-164.
