แนวคิดภาวะผู้นำทางการตัดสินใจของผู้บริหารระดับกลางในมหาวิทยาลัยของรัฐกลุ่มที่ 2 แห่งหนึ่งในจังหวัดสงขลา - ทรงเดชะ, นันท์นภัส; แก้วจำนงค์, อนิวัช (วารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการศึกษา, 2025)
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิดภาวะผู้นำทางการตัดสินใจของผู้บริหารระดับกลางในมหาวิทยาลัยของรัฐ กลุ่มที่ 2 แห่งหนึ่งในจังหวัดสงขลา และเพื่อเสนอแนวทางที่เหมาะสมในการส่งเสริมภาวะผู้นำซึ่งเอื้อต่อการตัดสินใจอย่างมีประสิทธิภาพของผู้บริหารระดับกลางในมหาวิทยาลัยดังกล่าว เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้แนวคิดปรากฏการณ์วิทยา และใช้กระบวนทัศน์การวิจัยแบบการตีความ กลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลัก คือ บุคลากรทางการศึกษาที่มีตำแหน่งบริหารในระดับมหาวิทยาลัย และเป็นผู้บริหารระดับกลาง ได้แก่ ผู้อำนวยการสำนัก ผู้อำนวยการกอง หรือหัวหน้าหน่วยงานที่เรียกชื่ออย่างอื่นที่มีฐานะเทียบเท่า ผู้ให้ข้อมูลถูกคัดเลือกโดยใช้วิธีการคัดเลือกแบบเจาะจง และแบบสะดวก เครื่องมือที่ใช้คือแบบสัมภาษณ์ และแบบสังเกต ที่ผู้วิจัยออกแบบและสร้างขึ้นจากการรวบรวมข้อมูลปฐมภูมิ และเก็บข้อมูลโดยวิธีสัมภาษณ์เชิงลึก จำนวนผู้ให้ข้อมูลถึงจุดอิ่มตัวที่ 11 ราย การวิเคราะห์ข้อมูลใช้วิธีวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ร่วมกับการวิเคราะห์แบบเชิงประเด็นและการสังเกต ผลการวิจัยพบว่า ภาวะผู้นำทางการตัดสินใจของผู้บริหารระดับกลางมีลักษณะการตัดสินใจที่มีระบบและมีเหตุผล โดยพิจารณาจากข้อมูล ข้อเท็จจริง และข้อจำกัดขององค์กร เช่น กฎหมาย บุคลากร และงบประมาณ การตัดสินใจในสถานการณ์ปกติเน้นการมีส่วนร่วม ขณะที่สถานการณ์เร่งด่วนให้ความสำคัญกับความรวดเร็วและประโยชน์สูงสุดขององค์กร แนวคิดดังกล่าวสอดคล้องกับทฤษฎีการตัดสินใจของไซมอน ซึ่งประกอบด้วยการระบุปัญหา ออกแบบทางเลือก และเลือกแนวทางแก้ไข ภายใต้ข้อจำกัดด้านข้อมูล เวลา และทรัพยากร ข้อเสนอแนะเพื่อพัฒนาภาวะผู้นำ ได้แก่ การอบรมทักษะการตัดสินใจที่มีระบบ ส่งเสริมการมีส่วนร่วม เตรียมความพร้อมต่อสถานการณ์เร่งด่วน พัฒนาระบบข้อมูลสนับสนุน เสริมสร้างความโปร่งใส และการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในองค์กร