การสร้างโอกาส ความเสมอภาค และความเท่าเทียมทางการศึกษา - ฐาวิรัตน์ จิรกร (วารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการศึกษา, 2024)
การสร้างโอกาส ความเสมอภาค และความเท่าเทียมทางการศึกษานั้น ต้องร่วมกันสร้างและแก้ปัญหาด้านการศึกษาที่ต้องประสานความร่วมมือกันทั้งรัฐ เอกชน และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยรัฐต้องดำเนินการให้เด็กทุกคนได้รับการศึกษาเป็นเวลาสิบสองปี ตั้งแต่ก่อนวัยเรียนจนจบการศึกษาภาคบังคับอย่างมีคุณภาพโดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย การจัดการศึกษาทั้งปวงต้องมุ่งพัฒนาผู้เรียนให้เป็นคนดี มีวินัย ภูมิใจในชาติ สามารถเชี่ยวชาญได้ตามความถนัดของตน และมีความรับผิดชอบต่อครอบครัว ชุมชน สังคม และประเทศชาติการศึกษาภาคบังคับอย่างมีคุณภาพ โดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย รัฐจัดตั้งกองทุน เพื่อใช้ในการช่วยเหลือผู้ขาดแคลนทุนทรัพย์ เพื่อลดความเหลื่อมล้ำในการศึกษา และเพื่อเสริมสร้างและพัฒนาคุณภาพและประสิทธิภาพครู สนับสนุนให้บุคคล ครอบครัว องค์กรชุมชน องค์กรเอกชน องค์กรวิชาชีพ สถาบันศาสนา สถานประกอบการ และสถาบันสังคมอื่น มีสิทธิในการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน สถานศึกษาอาจจัดการศึกษาในรูปแบบใดรูปแบบหนึ่งหรือทั้งสามรูปแบบก็ได้ การจัดการศึกษาที่ผสมผสานทั้งสามรูปแบบ ให้มีความยืดหยุ่นทั้งด้านรูปแบบ วิธีการจัดการศึกษา เนื้อหา หลักสูตร ระยะเวลา การวัดและประเมินผลเพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการของผู้เรียน กลุ่มเป้าหมายเฉพาะ เพื่อแก้ปัญหาเด็กหลุดจากระบบการศึกษา การจัดระบวนการเรียนรู้ที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 ตระหนักถึงพหุปัญญาของมนุษย์ที่หลากหลายมีเป้าหมายให้ผู้เรียนทุกกลุ่มวัย ได้รับการศึกษาที่มีคุณภาพตามมาตรฐาน มีทักษะที่จำเป็นของโลกอนาคตสามารถแก้ปัญหา ปรับตัว สื่อสารและทำงานร่วมกับผู้อื่น ได้อย่างมีประสิทธิผล มีวินัย มีนิสัย ใฝ่เรียนรู้อย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต รวมทั้งเป็นพลเมืองที่รู้สิทธิและหน้าที่ มีความรับผิดชอบและมีจิตสาธารณะ ให้มีการเทียบโอนผลการเรียนที่ผู้เรียนสะสมไว้ในระหว่างรูปแบบเดียวกันหรือต่างรูปแบบได้ ไม่ว่าจะเป็นผลการเรียนจากสถานศึกษาเดียวกันหรือไม่ก็ตาม รวมทั้งจากการเรียนรู้นอกระบบ ตามอัธยาศัย การฝึกอาชีพหรือจากประสบการณ์การทำงานให้ผู้เรียนมีโอกาสเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพอย่างเท่าเทียม เป็นประชากรที่มีคุณภาพในสังคมไทยเพื่อพัฒนาประเทศชาติอย่างมั่นคง และยั่งยืนในอนาคต